سوگندها و نذرها · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3243

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: سوگندها و نذرها
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ لِلْيَهُودِيِّ ‏"‏ احْلِفْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفُ وَيَذْهَبُ بِمَالِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن عیسی و هناد بن سری — هر دو به یک معنا — برای ما حدیث کردند و گفتند: ابومعاویه برای ما حدیث کرد، اعمش از شقیق، و او از عبدالله روایت کرد که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«هر کس سوگندی دروغ بخورد تا مال مسلمانی را به ناحق تصاحب کند، در حالی با خداوند ملاقات خواهد کرد که خدا بر او خشمگین است.» اشعث گفت: «به خدا قسم! این آیه درباره من نازل شد. میان من و مردی یهودی بر سر زمینی اختلاف بود، اما او حق مرا انکار کرد. من او را نزد پیامبر ﷺ بردم. پیامبر ﷺ از من پرسیدند: 'آیا دلیل و مدرکی داری؟' گفتم: 'خیر.' ایشان به یهودی فرمودند: 'سوگند یاد کن.' گفتم: 'ای رسول خدا! اکنون او سوگند می‌خورد و مال مرا می‌برد.' پس خداوند متعال این آیه را نازل فرمود: {کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‌فروشند...} تا انتهای آیه.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سوگند دروغ برای تصاحب مال دیگری، خشم خداوند را برمی‌انگیزد.

پیشینه و سبب بیان

اشعث بن قیس نقل کرد که بر سر زمینی با مردی یهودی اختلاف داشت. چون نتوانست دلیلی ارائه کند، پیامبر ﷺ از طرف دیگر خواست سوگند بخورد. اشعث بیم داشت که در نتیجه حقش را از دست بدهد؛ سپس آیه مربوط به کسانی نازل شد که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهایی ناچیز می‌فروشند (قرآن، ۳:۷۷).

توضیح واژه‌های دشوار
سوگند

گفته‌ای رسمی که در آن شخص خدا را گواه می‌گیرد.

دلیل

مدرکی برای پشتیبانی از یک ادعا، مانند شهادت شاهدان یا دلیل معتبر دیگر.

تصاحب ناحق

گرفتن یا نگه‌داشتن چیزی که شخص بر اساس قانون حق آن را ندارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که سوگند دروغِ آگاهانه برای به‌دست‌آوردن مال دیگری گناهی بزرگ است. در فقه اسلامی، اصل بر این است که مدعی دلیل ارائه کند و اگر دلیلی نداشت، طرف مقابل می‌تواند سوگند بخورد. این روند، دروغ را جایز نمی‌کند و مالِ به‌ناحق تصاحب‌شده را به مال حلال تبدیل نمی‌سازد؛ خداوند حقیقت را می‌داند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت سوگند دروغِ عمدی را تخلفی جدی می‌دانند؛ جزئیات حکم حقوقی به شرایط و قواعدِ قابل‌اجرا بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در اختلاف بر سر مال، ادعای خود را صادقانه مطرح کن و هرگز مدرک یا سوگند را جعل نکن.
  2. اسناد و توافق‌های مربوط به مالکیت را نگه‌دار تا اثبات حقوق روشن باشد.
  3. مالی را که با دروغ یا سوءاستفاده از خلأهای روند قانونی به دست آورده‌ای نگه ندار؛ حق صاحبش را بازگردان.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.