طهارت · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 330

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: طهارت
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْمَوْصِلِيُّ أَبُو عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْعَبْدِيُّ، أَخْبَرَنَا نَافِعٌ، قَالَ انْطَلَقْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ فِي حَاجَةٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَضَى ابْنُ عُمَرَ حَاجَتَهُ فَكَانَ مِنْ حَدِيثِهِ يَوْمَئِذٍ أَنْ قَالَ مَرَّ رَجُلٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سِكَّةٍ مِنَ السِّكَكِ وَقَدْ خَرَجَ مِنْ غَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ حَتَّى إِذَا كَادَ الرَّجُلُ أَنْ يَتَوَارَى فِي السِّكَّةِ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ عَلَى الْحَائِطِ وَمَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ ثُمَّ ضَرَبَ ضَرْبَةً أُخْرَى فَمَسَحَ ذِرَاعَيْهِ ثُمَّ رَدَّ عَلَى الرَّجُلِ السَّلاَمَ وَقَالَ ‏ "‏ إِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرُدَّ عَلَيْكَ السَّلاَمَ إِلاَّ أَنِّي لَمْ أَكُنْ عَلَى طُهْرٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ حَدِيثًا مُنْكَرًا فِي التَّيَمُّمِ ‏.‏ قَالَ ابْنُ دَاسَةَ قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَمْ يُتَابَعْ مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ فِي هَذِهِ الْقِصَّةِ عَلَى ضَرْبَتَيْنِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرَوَوْهُ فِعْلَ ابْنِ عُمَرَ ‏.‏

ترجمه

احمد بن ابراهیم موصلی ابوعلی به ما حدیث کرد، گفت: محمد بن ثابت عبدی به ما خبر داد، گفت: نافع به ما خبر داد و گفت: همراه ابن عمر برای کاری نزد ابن عباس رفتم. ابن عمر کارش را انجام داد و از جمله سخنان آن روزش این بود که گفت: مردی در یکی از کوچه‌ها بر رسول خدا ﷺ گذر کرد در حالی که از قضای حاجت یا بول فارغ شده بود. او به ایشان سلام داد، اما پیامبر جوابش را نداد. وقتی مرد داشت در کوچه از دید پنهان می‌شد، پیامبر دو دستش را به دیوار زد و با آن صورتش را مسح کرد. سپس ضربه دیگری زد و ساعدهایش را مسح نمود. آنگاه جواب سلام مرد را داد و فرمود:

«تنها چیزی که مرا از پاسخ دادن به سلام تو بازداشت این بود که من بر طهارت نبودم.» ابوداود گفت: شنیدم احمد بن حنبل می‌گفت: محمد بن ثابت حدیثی مُنکَر درباره تیمم روایت کرده است. ابن داسه گفت: ابوداود فرمود: در این داستانِ دو بار زدن دست به دیوار از پیامبر ﷺ، کسی محمد بن ثابت را تأیید نکرده است، بلکه دیگران آن را به عنوان فعل ابن عمر روایت کرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پاسخ سلام را تا زمانی که طهارت حاصل کرد به تأخیر انداخت.

توضیح واژه‌های دشوار
تیمم

طهارت شرعی با خاک پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا استفاده از آن ممکن نیست.

طهارت نداشتن

در اینجا: حدثِ کوچک پس از قضای حاجت که معمولاً برای رفع آن وضو گرفته می‌شود.

برداشت‌های عالمان

ابوداود خود اشاره می‌کند که گزارشِ دو بار دست زدن به دیوار، از سوی راویان دیگر به‌عنوان عملی از پیامبر ﷺ تأیید نشده است؛ آنان این عمل را به ابن عمر نسبت می‌دهند. احمد بن حنبل گزارش محمد بن ثابت دربارهٔ تیمم را مردود دانسته است. بنابراین این گزارش نمی‌تواند به‌تنهایی چگونگی تیمم را تعیین کند یا حکمی را واجب سازد. مذاهب فقهی چنین احکامی را بر شواهد قوی‌تر استوار می‌کنند؛ دربارهٔ جزئیات عملی نیز میان مذاهب اختلاف‌هایی وجود دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. روایت ضعیف را به‌تنهایی دلیل وجوب یا حرمت قرار ندهید.
  2. احکام وضو و تیمم را بر پایهٔ دلایل معتبر بیاموزید و در صورت اختلاف نظر از عالمی آگاه بپرسید.
  3. هرگاه توانستید، سلام دیگران را به‌گرمی پاسخ دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.