Sunan Abi Dawud، حدیث 3584
روایتشده توسط Umm Salamah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Umm Salamah
روایت
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ، مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاَنِ يَخْتَصِمَانِ فِي مَوَارِيثَ لَهُمَا لَمْ تَكُنْ لَهُمَا بَيِّنَةٌ إِلاَّ دَعْوَاهُمَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَبَكَى الرَّجُلاَنِ وَقَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَقِّي لَكَ . فَقَالَ لَهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا إِذْ فَعَلْتُمَا مَا فَعَلْتُمَا فَاقْتَسِمَا وَتَوَخَّيَا الْحَقَّ . ثُمَّ اسْتَهِمَا ثُمَّ تَحَالاَّ " .
ربیع بن نافع ابوتوبه به ما حدیث کرد، ابن مبارک به ما حدیث کرد، از اسامة بن زید، از عبدالله بن رافع (مولای امسلمه)، از امسلمه که گفت: دو مرد نزد رسول خدا ﷺ آمدند که بر سر ارث خود با هم اختلاف داشتند و جز ادعایشان دلیل و مدرکی نداشتند. پیامبر ﷺ نیز همانند آن [نصیحت] فرمودند. آنگاه هر دو مرد گریستند و هر کدامشان گفت: حق من مال تو باد. سپس پیامبر ﷺ به آن دو فرمودند:
«حال که چنین کردید، پس میان خود تقسیم کنید و در پی حق باشید؛ سپس قرعه بکشید و یکدیگر را حلال کنید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در اختلاف حلنشده درباره ارث، تقسیم نیازمند عدالت و سازش متقابل است.
وسیلهای پذیرفتهشده برای پشتیبانی از ادعا، مانند شهادت یا سند.
انتخابی بیطرفانه میان گزینههای همارزش؛ قرعه بهتنهایی مالک قانونی را تعیین نمیکند.
پذیرفتنِ پایان دادن به اختلاف و مطالبه نکردنِ بیشترِ سهم مورد اختلاف از طرف مقابل.
فقیهان کلاسیک، اثبات قضایی را بر روایتهای معتبر استوار میکنند: مدعی دلیل میآورد و منکر سوگند یاد میکند. این روایت ضعیف بهتنهایی نمیتواند حکمی الزامآور درباره تقسیم یا قرعهکشی وضع کند. عبارت مربوط به تقسیم و سازش متقابل را حداکثر میتوان تشویقی به مصالحهٔ داوطلبانه دانست، مشروط بر اینکه هر دو طرف با آگاهی و اختیار موافقت کنند؛ مصالحه نباید به حق ارثِ ثابتشدهٔ شخص غایب یا ذیحق دیگری لطمه بزند.
- در اختلاف ارث، ابتدا مشخص کنید چه کسی مستحق چه سهمی است و اسناد معتبر و شهادت گواهان را گردآوری کنید.
- تنها زمانی سازش کنید که همهٔ ذیحقان تقسیم را با اختیار و آگاهی درک کرده و پذیرفته باشند.
- در صورت اختلاف، برای بررسی پرونده بر اساس قواعد اثبات، از عالمی واجد صلاحیت یا قاضی کمک بگیرید.
این حدیث صحیح هشدار میدهد که قاضی ممکن است بر پایهٔ ادعاها، مالی را به کسی واگذار کند که در واقع مالک آن نیست. بنابراین، بر اهمیت دلیل و قاعدهٔ سوگند تأکید میکند.
40 Hadith van an-Nawawi · #32 (Sahih)این حدیث صحیح میگوید آسیب رساندن و تلافیِ آسیب جایز نیست؛ این اصل از حلوفصل منصفانه و سنجیدهٔ اختلاف پشتیبانی میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.