منصب القضاء · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3591

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: منصب القضاء
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ ‏}‏ ‏{‏ وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ ‏}‏ الآيَةَ قَالَ كَانَ بَنُو النَّضِيرِ إِذَا قَتَلُوا مِنْ بَنِي قُرَيْظَةَ أَدَّوْا نِصْفَ الدِّيَةِ وَإِذَا قَتَلَ بَنُو قُرَيْظَةَ مِنْ بَنِي النَّضِيرِ أَدَّوْا إِلَيْهِمُ الدِّيَةَ كَامِلَةً فَسَوَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمْ ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن محمد نفیلی برای ما حدیث کرد، محمد بن سلمه برای ما حدیث کرد، از محمد بن اسحاق، از داوود بن حصین، از عکرمه، از ابن عباس که گفت: هنگامی که این آیه نازل شد: {پس اگر نزد تو آمدند، میان آنان داوری کن یا از آنان روی گردان} و {و اگر داوری کردی، پس به عدالت میان آنان داوری کن}، فرمود: بنی‌نضیر هرگاه کسی از بنی‌قریظه را می‌کشتند، نصف دیه را می‌پرداختند؛ اما هرگاه بنی‌قریظه کسی از بنی‌نضیر را می‌کشت، دیه کامل را به آنان می‌پرداختند. سپس رسول الله ﷺ میان آن دو قبیله برابری برقرار کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ دیه را برای هر دو قبیله برابر قرار داد.

پیشینه و سبب بیان

بر اساس روایت ابن‌عباس، بنی‌نضیر در صورت کشتن فردی از بنی‌قریظه نیمی از دیه را می‌پرداختند، درحالی‌که بنی‌قریظه در صورت کشتن فردی از بنی‌نضیر باید تمام مبلغ را می‌پرداختند. پیامبر ﷺ میزان این غرامت را برابر کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
دیه

غرامت مالی‌ای که طبق احکام فقه اسلامی ممکن است در قتل بر عهدهٔ شخص قرار گیرد.

داوری به عدالت

صدور حکم بدون جانبداری از هیچ‌یک از طرفین و بر پایهٔ معیارهای عادلانه.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت نتیجه می‌گیرند که تبار یا جایگاه گروهی، توجیهی برای رفتار نابرابر در دادرسی و حقوق مالی نیست. قرآن قاضی را به داوری عادلانه فرمان می‌دهد؛ مذاهب فقهی نیز قواعد مشخص دیه را در چارچوب گسترده‌تر ادلهٔ فقهی بررسی می‌کنند. این روایت از این اصل پشتیبانی می‌کند که با موارد مشابه نباید صرفاً به دلیل هویت گروه‌های درگیر متفاوت رفتار کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. صرف‌نظر از تبار، جایگاه یا وابستگی گروهی، یک معیار را دربارهٔ همه به کار ببرید.
  2. در اختلاف‌ها، واقعیت‌ها و قواعد عادلانه را ملاک قرار دهید، نه وفاداری به یک طرف.
  3. کسانی که تصمیم می‌گیرند باید رفتار نابرابر را تشخیص دهند و آن را اصلاح کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.