کتاب آزادسازی بردگان · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 3953

روایت‌شده توسط Sulamah bint Ma'qil. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب آزادسازی بردگان
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sulamah bint Ma'qil

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ خَطَّابِ بْنِ صَالِحٍ، مَوْلَى الأَنْصَارِيِّ عَنْ أُمِّهِ، عَنْ سَلاَمَةَ بِنْتِ مَعْقِلٍ، - امْرَأَةٍ مِنْ خَارِجَةِ قَيْسِ عَيْلاَنَ - قَالَتْ قَدِمَ بِي عَمِّي فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَبَاعَنِي مِنَ الْحُبَابِ بْنِ عَمْرٍو أَخِي أَبِي الْيَسَرِ بْنِ عَمْرٍو فَوَلَدْتُ لَهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْحُبَابِ ثُمَّ هَلَكَ فَقَالَتِ امْرَأَتُهُ الآنَ وَاللَّهِ تُبَاعِينَ فِي دَيْنِهِ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ مِنْ خَارِجَةِ قَيْسِ عَيْلاَنَ قَدِمَ بِي عَمِّي الْمَدِينَةَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَبَاعَنِي مِنَ الْحُبَابِ بْنِ عَمْرٍو أَخِي أَبِي الْيَسَرِ بْنِ عَمْرٍو فَوَلَدْتُ لَهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْحُبَابِ فَقَالَتِ امْرَأَتُهُ الآنَ وَاللَّهِ تُبَاعِينَ فِي دَيْنِهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ وَلِيُّ الْحُبَابِ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ أَخُوهُ أَبُو الْيَسَرِ بْنُ عَمْرٍو فَبَعَثَ إِلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ أَعْتِقُوهَا فَإِذَا سَمِعْتُمْ بِرَقِيقٍ قَدِمَ عَلَىَّ فَأْتُونِي أُعَوِّضْكُمْ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَأَعْتَقُونِي وَقَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَقِيقٌ فَعَوَّضَهُمْ مِنِّي غُلاَمًا ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن محمد نفیلی به ما حدیث کرد، محمد بن سلمه به ما حدیث کرد، از محمد بن اسحاق، از خطاب بن صالح (مولای انصاری)، از مادرش، از سلامه بنت معقل — زنی از قبیله خارجه قیس عیلان — گفت:

«در دوران جاهلیت عمویم مرا به مدینه آورد و به حباب بن عمرو، برادر ابوالیسر بن عمرو فروخت. من برای او عبدالرحمن بن حباب را به دنیا آوردم، سپس او از دنیا رفت. آنگاه همسرش گفت: 'به خدا قسم! اکنون تو در برابر بدهی‌اش فروخته خواهی شد.' پس نزد رسول الله ﷺ رفتم و گفتم: 'یا رسول الله! من زنی از قبیله خارجه قیس عیلان هستم. در دوران جاهلیت عمویم مرا به مدینه آورد و به حباب بن عمرو، برادر ابوالیسر بن عمرو فروخت. من برای او عبدالرحمن بن حباب را به دنیا آوردم، اما همسرش گفت: به خدا قسم! اکنون تو در برابر بدهی‌اش فروخته خواهی شد.' رسول الله ﷺ فرمودند: 'ولیّ حباب کیست؟' گفته شد: 'برادرش ابوالیسر بن عمرو.' ایشان او را فرا خواندند و فرمودند: 'او را آزاد کنید. هرگاه شنیدید که بردگانی نزد من آمده‌اند، پیش من بیایید تا من غرامت او را به شما بپردازم.' او گفت: 'سپس مرا آزاد کردند و چون بردگانی نزد رسول الله ﷺ آمدند، ایشان در عوض من، برده‌ای به آنان بخشیدند.'

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ سلمَه را آزاد کرد و به سرپرست او غرامت پرداخت.

پیشینه و سبب بیان

سلمَه نقل می‌کند که پیش از اسلام به‌عنوان زنی برده فروخته شد و پس از مرگ مالک خود، به‌دلیل بدهی او در خطر فروش قرار گرفت. او از پیامبر ﷺ کمک خواست؛ پیامبر ﷺ او را آزاد کرد و وعده داد به سرپرستش غرامت بپردازد.

توضیح واژه‌های دشوار
سرپرست

در این ماجرا، کسی که اختیار رسیدگی به امور متوفی را داشت.

آزاد کردن

آزاد ساختن فردی که در بردگی به سر می‌برد.

غرامت

جبرانی برای زیانی که شخص در پی یک تصمیم متحمل می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان می‌توانند از این روایت به‌عنوان درسی اخلاقی چنین برداشت کنند که افراد آسیب‌پذیر سزاوار حمایت‌اند و نباید بدهی‌ها بدون سنجش عادلانه بر دوش آنان گذاشته شود. چون زنجیرهٔ روایت ضعیف است، این گزارش به‌تنهایی نمی‌تواند حکمی فقهی را ثابت کند؛ فقیهان برای احکام الزام‌آور به ادلهٔ قوی‌تر و قواعد پذیرفته‌شده دربارهٔ بدهی، مالکیت و آزادسازی استناد می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. نشانه‌های بهره‌کشی را جدی بگیرید و به کسانی کمک کنید که به‌سختی می‌توانند از حقوق خود دفاع کنند.
  2. بدهی‌ها و ادعاها را با دقت بررسی کنید؛ بدون دلیل عادلانه بار آن را بر دوش افراد آسیب‌پذیر نگذارید.
  3. در تصمیم‌های دینی یا حقوقی میان روایت ضعیف و دلیل قوی و صحیح تفاوت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.