نبردها · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4329

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نبردها
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِابْنِ صَائِدٍ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ وَهُوَ غُلاَمٌ فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا يَأْتِيكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي قَدْ خَبَّأْتُ لَكَ خَبِيئَةً ‏"‏ ‏.‏ وَخَبَّأَ لَهُ ‏{‏ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ ‏}‏ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ هُوَ الدُّخُّ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اخْسَأْ فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ يَكُنْ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي الدَّجَّالَ ‏"‏ وَإِلاَّ يَكُنْ هُوَ فَلاَ خَيْرَ فِي قَتْلِهِ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابو عاصم، خشیش بن اصرم به ما حدیث کرد، عبدالرزاق به ما حدیث کرد، معمر از زهری، او از سالم، و او از ابن عمر خبر داد که پیامبر ﷺ همراه با گروهی از یارانش که عمر بن خطاب نیز در میان آنان بود، از کنار ابن صائد گذشتند. در آن هنگام او با پسران نزد دژ بنی مغاله بازی می‌کرد و نوجوانی بیش نبود. ناگهان رسول خدا ﷺ با دست خود بر پشت او زد و فرمود:

«آیا شهادت می‌دهی که من رسول الله هستم؟» ابن صیاد به ایشان نگریست و گفت: «شهادت می‌دهم که تو رسول امّیین (بی‌سوادان) هستی.» سپس ابن صیاد به پیامبر ﷺ گفت: «آیا شهادت می‌دهی که من رسول الله هستم؟» پیامبر ﷺ به او فرمود: «من به خدا و رسولانش ایمان آورده‌ام.» آنگاه پیامبر ﷺ از او پرسید: «چه چیزی نزد تو می‌آید؟» گفت: «راستگو و دروغگو نزد من می‌آیند.» پیامبر ﷺ فرمود: «کار بر تو مشتبه شده است.» سپس رسول خدا ﷺ فرمود: «من چیزی را برای تو پنهان داشته‌ام.» و این آیه را در دل پنهان داشت: {روزی که آسمان دودی آشکار بیاورد}. ابن صیاد گفت: «آن دود (الدُّخ) است.» رسول خدا ﷺ فرمود: «دور شو! هرگز از اندازه توانایی خود فراتر نخواهی رفت.» عمر عرض کرد: «ای رسول خدا! اجازه ده گردنش را بزنم.» رسول خدا ﷺ فرمود: «اگر او دجال باشد، تو بر او چیره نخواهی شد؛ و اگر او نباشد، کشتن او خیری ندارد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ ابن صیاد را آزمود، اما عمر را از کشتن او بازداشت.

توضیح واژه‌های دشوار
ابن صیاد

پسری که پیامبر ﷺ درباره ادعاهایش و آنچه به او می‌رسید از او پرسید.

دجال

فریبکار بزرگ که بنا بر روایات نبوی پیش از قیامت ظهور می‌کند.

دود آشکار

دودی که در قرآن، سوره دخان، آیه ۱۰ ذکر شده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که پیامبر ﷺ ابن صیاد را با دقت پرس‌وجو کرد، اما قاطعانه نگفت که او دجال است. پاسخ ابن صیاد درباره آنچه به او می‌رسید نشان داد که حق و باطل در سخنانش درهم‌آمیخته بود. سخن پیامبر ﷺ به عمر می‌آموزد که کسی را نمی‌توان صرفاً بر پایه گمان کشت: اگر ابن صیاد دجال بود، عمر بر او دست نمی‌یافت؛ و اگر نبود، کشتنش روا نبود. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت کشتن ناحق را ممنوع می‌دانند؛ این روایت به‌تنهایی دلیلی برای نسبت‌دادن عنوان دجال به کسی نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. بر پایه گمان درباره کسی نتیجه‌گیری‌های سنگین نکنید؛ نخست در پی آگاهی روشن و دلیل عادلانه باشید.
  2. در برخورد با گزارش‌های مربوط به نشانه‌های قیامت محتاط باشید و به روایات معتبر پایبند بمانید.
  3. در برابر ادعاهای گمراه‌کننده با آرامش و دانش واکنش نشان دهید، نه با اقدام خودسرانه.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.