Sunan Abi Dawud، حدیث 4402
روایتشده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ali ibn Abi Talib
روایت
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، - الْمَعْنَى - عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ، - قَالَ هَنَّادٌ - الْجَنْبِيِّ قَالَ أُتِيَ عُمَرُ بِامْرَأَةٍ قَدْ فَجَرَتْ فَأَمَرَ بِرَجْمِهَا فَمَرَّ عَلِيٌّ رضى الله عنه فَأَخَذَهَا فَخَلَّى سَبِيلَهَا فَأُخْبِرَ عُمَرُ قَالَ ادْعُوا لِي عَلِيًّا . فَجَاءَ عَلِيٌّ رضى الله عنه فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلاَثَةٍ عَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَبْلُغَ وَعَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنِ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَبْرَأَ " . وَإِنَّ هَذِهِ مَعْتُوهَةُ بَنِي فُلاَنٍ لَعَلَّ الَّذِي أَتَاهَا أَتَاهَا وَهِيَ فِي بَلاَئِهَا . قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لاَ أَدْرِي . فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَأَنَا لاَ أَدْرِي .
هناد از ابوالاحوص برای ما حدیث کرد؛ و عثمان بن ابیشیبه برای ما حدیث کرد، گفت جریر برای ما حدیث کرد — به همین مضمون — از عطاء بن سائب، از ابوزبیان — هناد گفت: جنبی — گفت: زنی که زنا کرده بود را نزد عمر آوردند، پس او دستور داد تا زن را رجم کنند. در این هنگام علی رضی الله عنه از آنجا گذشت، زن را گرفت و آزادش کرد. چون عمر را از این ماجرا آگاه کردند، فرمود:
«علی را نزد من بخوانید.» پس علی رضی الله عنه آمد و گفت: «ای امیرالمؤمنین! تو میدانی که رسول الله ﷺ فرمودند:
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مجازات در مورد کسی که از نظر عقلی فاقد اهلیت است اعمال نمیشود.
تعبیری به این معنا که در برخی وضعیتها مسئولیت دینیِ اعمال بر شخص جاری نیست.
مجازاتهایی که در فقه اسلامی بهطور شرعی تعیین شدهاند.
کسی که بهسبب اختلال روانی نمیتواند ماهیت یا پیامدهای اعمال خود را درک کند.
عالمان کلاسیک از روایتِ کودک، فرد خوابیده و شخص فاقد اهلیت عقلی چنین برداشت میکنند که مسئولیت کیفری با تواناییِ عمل آگاهانه ارتباط دارد. چهار مذهب فقهی اهلسنت، اهلیت عقلی را شرط مسئولیت حقوقی میدانند؛ تشخیص دقیق وضعیت فرد و اجرای مجازات بر عهده مراجع قضاییِ صلاحیتدار است. بخش پایانی روایت، که در آن عمر و علی ﷺ میگویند نمیدانند، تأکید میکند که تردید درباره واقعیتها، محکومیت قطعی را توجیه نمیکند.
- پیش از بررسی دقیق وضعیت عقلی شخص و واقعیتهای پرونده، درباره گناهکاری او داوری نکنید.
- ارزیابی و اجرای مجازاتهای سنگین را فقط به مراجع قضاییِ صلاحیتدار بسپارید و خودسرانه اقدام نکنید.
- هنگامی که واقعیتها نامعلوماند، صادقانه این را بپذیرید و نگذارید تردید به بیعدالتی بینجامد.
این روایت صحیح عبارتی مشابه درباره برداشته شدن قلم دارد و مرز مسئولیت را روشن میکند.
Sunan Abi Dawud · #4403 (Sahih)این روایت صحیح نیز سخن درباره سه گروهی را نقل میکند که قلم از آنان برداشته شده است.
Sunan Abi Dawud · #4401 (Sahih)این روایت صحیح نیز نقل میکند که زنی نزد عمر آورده شد و وضعیت روانی او اهمیت داشت.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.