Sunan Abi Dawud، حدیث 4419
روایتشده توسط Nu'aym ibn Huzzal. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از أبو داود تا أَبِيهِ
- 1مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
- 2وَكِيعٌ
- 3هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ
- 4يَزِيدُ بْنُ نُعَيْمِ بْنِ هَزَّالٍ
- 5أَبِيهِ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ نُعَيْمِ بْنِ هَزَّالٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ يَتِيمًا فِي حِجْرِ أَبِي . فَأَصَابَ جَارِيَةً مِنَ الْحَىِّ فَقَالَ لَهُ أَبِي ائْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبِرْهُ بِمَا صَنَعْتَ لَعَلَّهُ يَسْتَغْفِرُ لَكَ وَإِنَّمَا يُرِيدُ بِذَلِكَ رَجَاءَ أَنْ يَكُونَ لَهُ مَخْرَجًا فَأَتَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَىَّ كِتَابَ اللَّهِ . فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ فَأَقِمْ عَلَىَّ كِتَابَ اللَّهِ . حَتَّى قَالَهَا أَرْبَعَ مِرَارٍ . قَالَ صلى الله عليه وسلم " إِنَّكَ قَدْ قُلْتَهَا أَرْبَعَ مَرَّاتٍ فَبِمَنْ " . قَالَ بِفُلاَنَةَ . قَالَ " هَلْ ضَاجَعْتَهَا " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " هَلْ بَاشَرْتَهَا " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " هَلْ جَامَعْتَهَا " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ فَأَمَرَ بِهِ أَنْ يُرْجَمَ فَأُخْرِجَ بِهِ إِلَى الْحَرَّةِ . فَلَمَّا رُجِمَ فَوَجَدَ مَسَّ الْحِجَارَةِ جَزِعَ فَخَرَجَ يَشْتَدُّ فَلَقِيَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُنَيْسٍ وَقَدْ عَجَزَ أَصْحَابُهُ فَنَزَعَ لَهُ بِوَظِيفِ بَعِيرٍ فَرَمَاهُ بِهِ فَقَتَلَهُ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " هَلاَّ تَرَكْتُمُوهُ لَعَلَّهُ أَنْ يَتُوبَ فَيَتُوبَ اللَّهُ عَلَيْهِ " .
محمد بن سلیمان انباری به ما حدیث کرد، وکیع به ما حدیث کرد، از هشام بن سعد، که گفت: یزید بن نعیم بن هزال برایم حدیث کرد، از پدرش، که گفت: ماعز بن مالک یتیمی در دامان پدرم بود. او با کنیزی از قبیله زنا کرد. پدرم به او گفت: نزد رسول الله ﷺ برو و آنچه کردهای را به ایشان خبر ده، شاید برایت استغفار کند؛ و منظور پدرم تنها این امید بود که راه نجاتی برای او باشد. پس نزد ایشان رفت و عرض کرد: ای رسول الله! من زنا کردهام، کتاب الله را بر من جاری فرمایید. پیامبر ﷺ از او روی گرداندند. او بازگشت و دوباره گفت: ای رسول الله! من زنا کردهام، کتاب الله را بر من جاری فرمایید. تا اینکه چهار بار این سخن را تکرار کرد. پیامبر ﷺ فرمودند:
«تو چهار بار آن را گفتهای، با چه کسی؟» عرض کرد: با فلان زن. فرمودند: «آیا با او همبستر شدی؟» گفت: بله. فرمودند: «آیا بدنت به بدنش برخورد کرد؟» گفت: بله. فرمودند: «آیا با او جماع کردی؟» گفت: بله. سپس دستور دادند تا او را رجم کنند. او را به حرّه بردند. وقتی سنگسار شد و درد سنگها را احساس کرد، بیتاب شد و گریخت. عبدالله بن اُنَیس او را دید در حالی که همراهانش از تعقیب او عاجز مانده بودند؛ پس استخوان ساق شتری را برداشت و به سوی او پرتاب کرد و او را کشت. سپس نزد پیامبر ﷺ آمد و ماجرا را گزارش داد. ایشان فرمودند: «چرا او را رها نکردید؟ شاید توبه میکرد و الله توبهاش را میپذیرفت.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ تأکید کردند که باید برای توبه و آمرزش خداوند مجال فراهم کرد.
ماعز بن مالک تحت سرپرستی پدر نُعَیم بن حَزّال بود. پس از اعتراف او و اجرای مجازات، پیامبر ﷺ فرمودند که میشد او را رها کرد تا توبه کند و خداوند او را بیامرزد.
کتابی دربارهٔ مجازاتهای مقرر در فقه اسلامی.
منطقهای سنگلاخی و آتشفشانی در نزدیکی مدینه.
پشیمانی صادقانه از گناه، دست کشیدن از آن و بازگشت به سوی خداوند.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که توبهٔ صادقانه و آمرزش خداوند جایگاهی محوری دارند، حتی هنگامی که کسی مرتکب گناهی بزرگ شده باشد. پیامبر ﷺ به آشکار کردن گناهان تشویق نمیکردند؛ رویگرداندن ایشان فرصتی برای پسگرفتن اعتراف فراهم میکرد، اما اعتراف مکرر در این مورد به روندی قضایی انجامید. فقیهان کلاسیک این روایات را در بحث شرایط اعتراف و اجرای حدود بررسی میکنند؛ چنین مجازاتهایی در صلاحیت مرجع دارای اختیار است و به افراد واگذار نمیشود. چهار مکتب فقهی اهلسنت، شرایط و پیامدهای دقیق را در چارچوب فقه خود بررسی میکنند.
- پس از لغزش، صادقانه به سوی خداوند بازگردید و برای تکرار نکردن گناه گامهای عملی بردارید.
- خطاهای دیگران را بیدلیل آشکار نکنید؛ برای توبه و جبران به آنان فرصت دهید.
- اجرای مجازاتهای قضایی را فقط به مراجع دارای صلاحیت بسپارید و هرگز شخصاً دست به اجرای عدالت نزنید.
این روایت صحیح، زمینهٔ بیشتری دربارهٔ رویدادهای مربوط به ماعز و رسیدگی قضایی به اعتراف او فراهم میکند.
Sunan Abi Dawud · #4421 (Sahih Isnaad)این روایت نیز از ماعز یاد میکند و به روشن شدن زمینهٔ گستردهتر نقلهای مربوط به این ماجرا کمک میکند.
40 Hadith van an-Nawawi · #18 (Sahih)این حدیث دوری از گناه را با پرهیزگاری پیوند میدهد و زمینهای عملیتر برای فهم توبه فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.