حدود · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4489

روایت‌شده توسط Abdur Rahman ibn Azhar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: حدود
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdur Rahman ibn Azhar

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ الْفَتْحِ وَأَنَا غُلاَمٌ شَابٌّ يَتَخَلَّلُ النَّاسَ يَسْأَلُ عَنْ مَنْزِلِ خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ فَأُتِيَ بِشَارِبٍ فَأَمَرَهُمْ فَضَرَبُوهُ بِمَا فِي أَيْدِيهِمْ فَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِالسَّوْطِ وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِعَصًا وَمِنْهُمْ مَنْ ضَرَبَهُ بِنَعْلِهِ وَحَثَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم التُّرَابَ فَلَمَّا كَانَ أَبُو بَكْرٍ أُتِيَ بِشَارِبٍ فَسَأَلَهُمْ عَنْ ضَرْبِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي ضَرَبَهُ فَحَزَرُوهُ أَرْبَعِينَ فَضَرَبَ أَبُو بَكْرٍ أَرْبَعِينَ فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ كَتَبَ إِلَيْهِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ إِنَّ النَّاسَ قَدِ انْهَمَكُوا فِي الشُّرْبِ وَتَحَاقَرُوا الْحَدَّ وَالْعُقُوبَةَ ‏.‏ قَالَ هُمْ عِنْدَكَ فَسَلْهُمْ ‏.‏ وَعِنْدَهُ الْمُهَاجِرُونَ الأَوَّلُونَ فَسَأَلَهُمْ فَأَجْمَعُوا عَلَى أَنْ يَضْرِبَ ثَمَانِينَ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ عَلِيٌّ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا شَرِبَ افْتَرَى فَأَرَى أَنْ يَجْعَلَهُ كَحَدِّ الْفِرْيَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَدْخَلَ عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ بَيْنَ الزُّهْرِيِّ وَبَيْنَ ابْنِ الأَزْهَرِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَزْهَرِ عَنْ أَبِيهِ ‏.‏

ترجمه

حسن بن علی به ما حدیث کرد، عثمان بن عمر به ما حدیث کرد، اسامة بن زید به ما حدیث کرد، از زهری، از عبدالرحمن بن ازهر که گفت: در صبح فتح مکه رسول خدا ﷺ را دیدم در حالی که نوجوانی جوان بودم. ایشان در میان مردم راه می‌رفتند و جویای محل اقامت خالد بن ولید بودند. آنگاه مردی شراب‌خوار را نزد ایشان آوردند و ایشان دستور دادند تا او را بزنند. پس حاضران با آنچه در دست داشتند او را زدند؛ برخی با تازیانه، برخی با چوب و برخی با کفش خود او را ضرب کردند. سپس رسول خدا ﷺ بر او خاک پاشیدند. چون ابوبکر خلیفه شد، شراب‌خواری را نزد او آوردند و او از مردم درباره تعداد ضرباتی که پیامبر ﷺ وارد کرده بودند پرسید. آنان آن را چهل ضربه برآورد کردند، لذا ابوبکر چهل ضربه شلاق زد. هنگامی که خلافت به عمر رسید، خالد بن ولید به او نوشت:

«مردم در نوشیدن شراب زیاده‌روی کرده‌اند و حد و مجازات را ناچیز شمرده‌اند.» عمر فرمود: «آنان نزد تو هستند، از ایشان بپرس.» مهاجران نخستین نزد او بودند، پس از آنان پرسید و همگی اتفاق نظر داشتند که هشتاد ضربه شلاق زده شود. علی فرمود: «همانا چون کسی شراب بنوشد، دروغ می‌گوید و تهمت می‌زند، بنابراین من چنین می‌بینم که مجازات او همانند حد قذف (تهمت ناموسی) قرار داده شود.» ابوداود گوید: عقیل بن خالد در سند این حدیث، میان زهری و ابن ازهر، نام «عبدالله بن عبدالرحمن بن ازهر از پدرش» را افزوده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

بعد از مشورت، مجازات نوشیدن شراب هشتاد ضربه تعیین شد.

پیشینه و سبب بیان

راوی نخستین واقعه را به صبح روز فتح مکه نسبت می‌دهد. سپس شرح می‌دهد که ابوبکر چهل ضربه اجرا کرد و عمر پس از مشورت با مهاجران نخستین، تعداد را به هشتاد رساند.

توضیح واژه‌های دشوار
حدود

مجازات‌های معینی که در فقه اسلامی برای برخی تخلفات مقرر شده‌اند.

مهاجران نخستین

یارانی که زودتر اسلام آوردند و از مکه به مدینه هجرت کردند.

تهمت

اتهام بی‌اساس به زنا؛ علی این موضوع را به دروغ‌گویی‌ای مرتبط دانست که مستی ممکن است باعث آن شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که در زمان پیامبر ﷺ مجازات نوشیدن شراب به‌صورت یک تعداد ثابت ضربه نقل نشده است: صحابه تعداد را چهل ضربه برآوردند و ابوبکر نیز همین تعداد را به کار برد. عمر پس از مشورت، هشتاد ضربه را تعیین کرد و علی آن را با مجازات تهمت مقایسه کرد. مذاهب فقهی دربارهٔ حکم شرعی و تعداد ضربه‌ها اختلاف دارند: مذهب حنفی هشتاد را مجازات ثابت می‌داند، درحالی‌که مذاهب مالکی، شافعی و حنبلی دربارهٔ ثابت‌بودن چهل ضربه و امکان مجازات تکمیلی از سوی حکومت صلاحیت‌دار دیدگاه‌های متفاوتی دارند. این روایت نشان می‌دهد که اجرای مرجعانه و مشورت با عالمان نقش دارد؛ اما به هیچ فردی اختیار اجرای مجازات نمی‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام اختلاف دربارهٔ احکام دینی، از متخصصان راهنمایی بگیرید و تصمیم‌ها را بر پایهٔ انگیزه‌های شخصی نگذارید.
  2. مسمومیت را جدی بگیرید و برای پیشگیری از نوشیدن، مانند کمک‌گرفتن و دوری از موقعیت‌های پرخطر، اقدام‌های عملی انجام دهید.
  3. مجازات‌های قانونی را فقط به مراجع قضایی صلاحیت‌دار بسپارید و هرگز خودتان اجرا نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.