أنواع الدية · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4501

روایت‌شده توسط Wa'il ibn Hujr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: أنواع الدية
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ
  3. 3يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ
  4. 4سِمَاكٍ
  5. 5عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ
  6. 6أَبِيهِ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِحَبَشِيٍّ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَتَلَ ابْنَ أَخِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ضَرَبْتُ رَأْسَهُ بِالْفَأْسِ وَلَمْ أُرِدْ قَتْلَهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ لَكَ مَالٌ تُؤَدِّي دِيَتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَرَأَيْتَ إِنْ أَرْسَلْتُكَ تَسْأَلُ النَّاسَ تَجْمَعُ دِيَتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَمَوَالِيكَ يُعْطُونَكَ دِيَتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ لِلرَّجُلِ ‏"‏ خُذْهُ ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَجَ بِهِ لِيَقْتُلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ إِنْ قَتَلَهُ كَانَ مِثْلَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَبَلَغَ بِهِ الرَّجُلُ حَيْثُ يَسْمَعُ قَوْلَهُ فَقَالَ هُوَ ذَا فَمُرْ فِيهِ مَا شِئْتَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسِلْهُ - وَقَالَ مَرَّةً دَعْهُ - يَبُوءُ بِإِثْمِ صَاحِبِهِ وَإِثْمِهِ فَيَكُونَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَرْسَلَهُ ‏.‏

ترجمه

محمد بن عوف طایی به ما حدیث کرد، عبدالقدوس بن حجاج به ما حدیث کرد، یزید بن عطاء واسطی به ما حدیث کرد، از سِماک، از علقمه بن وائل، از پدرش که گفت: مردی نزد پیامبر ﷺ آمد و یک حبشی را همراه داشت و گفت:

«این شخص برادرزاده‌ام را کشته است.» پیامبر پرسید: «چگونه او را کشتی؟» گفت: «با تبر بر سرش زدم، اما قصد کشتن او را نداشتم.» پیامبر پرسید: «آیا مالی داری که دیه او را بپردازی؟» گفت: «نه.» فرمود: «نظرت چیست اگر تو را بفرستم تا از مردم درخواست کنی و دیه او را جمع‌آوری نمایی؟» گفت: «نه.» فرمود: «آیا مولاهایت دیه او را به تو می‌دهند؟» گفت: «نه.» سپس به آن مرد فرمود: «او را بگیر.» پس او را بیرون برد تا بکشد. آنگاه رسول خدا ﷺ فرمود: «آگاه باش که اگر او را بکشد، مانند او خواهد شد.» این سخن به گوش مردی رسید که داشت کلام پیامبر را می‌شنید. گفت: «او اینجاست، هر چه می‌خواهی درباره‌اش حکم کن.» رسول خدا ﷺ فرمود: «رهايش كن ـ و در روایتی دیگر فرمود: بگذارش بماند ـ او با گناه همراهش و گناه خودش بازخواهد گشت و از اهل دوزخ خواهد شد.» راوی گفت: «سپس او را رها کرد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از اجرای خودسرانهٔ عدالت جلوگیری می‌کند و برای بخشش مجال می‌گذارد.

توضیح واژه‌های دشوار
دیه

غرامت مالی‌ای که طبق احکام اسلامی می‌توان به بازماندگان مقتول پرداخت کرد.

قصاص

مجازاتی قانونی برای یک جرم که نباید خودسرانه اجرا شود.

سروران

کسانی که در بافت اجتماعی آن زمان آن مرد به آنان تعلق داشت و می‌توانستند از جانب او پرداخت کنند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که پروندهٔ قتل باید به مرجع قضایی ذی‌صلاح ارجاع شود و بازماندگان حق ندارند خودسرانه اقدام به مجازات کنند. این سخن که مرتکب در صورت قصاص به همان سرنوشت دچار می‌شود، هشدار می‌دهد که کشتن خودسرانه، جرمی تازه است. متن هم پرداخت دیه و هم گذشت از مرتکب را مطرح می‌کند و بدین‌ترتیب تأکید دارد که قصاص تنها راه نیست. پیامدهای حقوقی دقیق قتل غیرعمد و شرایط قصاص در فقه کلاسیک مذاهب به‌تفصیل بررسی شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. رسیدگی به پرونده‌های کیفری را به مراجع ذی‌صلاح بسپارید و هرگز خودسرانه انتقام نگیرید.
  2. در اختلاف‌ها در پی عدالت باشید، اما برای بخشش و آشتی نیز مجال بگذارید.
  3. کسی که زیانی وارد کرده است باید مسئولیت بپذیرد و با افراد درگیر برای یافتن راه‌حلی قانونی همکاری کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.