أنواع الدية · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4521

روایت‌شده توسط Sahl ibn Abi Hathmah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: أنواع الدية
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sahl ibn Abi Hathmah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ هُوَ، وَرِجَالٌ، مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُتِيَ مُحَيِّصَةُ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ ‏.‏ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ ‏.‏ فَأَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ - وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ - وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرْ كَبِّرْ ‏"‏ ‏.‏ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذَنُوا بِحَرْبٍ ‏"‏ ‏.‏ فَكَتَبَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لَيْسُوا مُسْلِمِينَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمُ الدَّارَ ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ لَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ ‏.‏

ترجمه

احمد بن عمرو بن سرح به ما حدیث نقل کرد، ابن وهب به ما خبر داد، مالک به من خبر داد از ابی لیلی بن عبدالله بن عبدالرحمن بن سهل، و او از سهل بن ابی حثمه که خود او و چند تن از بزرگان قومش به او اطلاع دادند که عبدالله بن سهل و محیصه به دلیل سختی و تنگدستی به خیبر رفتند. سپس به محیصه خبر رسید که عبدالله بن سهل کشته شده و در چاه یا چشمه‌ای انداخته شده است. او نزد یهودیان آمد و گفت:

«به خدا سوگند، شما او را کشته‌اید.» آن‌ها گفتند: «به خدا سوگند، ما او را نکشته‌ایم.» سپس او نزد قوم خود بازگشت و ماجرا را برای آنان تعریف کرد. آنگاه او، برادرش حویصه (که از او بزرگتر بود) و عبدالرحمن بن سهل خدمت رسول الله ﷺ شرفیاب شدند. محیصه خواست سخن بگوید زیرا او در خیبر حضور داشت، اما رسول الله ﷺ به او فرمودند: «بزرگتر سخن بگوید، بزرگتر سخن بگوید»، یعنی از نظر سنی. پس حویصه سخن گفت و سپس محیصه صحبت کرد. رسول الله ﷺ فرمودند: «آن‌ها باید یا دیه دوستتان را بپردازند و یا آماده جنگ شوند.» رسول الله ﷺ در این باره به آن‌ها نامه نوشتند. آن‌ها در پاسخ نوشتند: «به خدا سوگند، ما او را نکشته‌ایم.» رسول الله ﷺ به حویصه، محیصه و عبدالرحمن فرمودند: «آیا حاضرید قسم بخورید و حق خون دوستتان را مطالبه کنید؟» گفتند: «خیر.» فرمودند: «پس یهودیان برای شما قسم خواهند خورد.» گفتند: «آن‌ها مسلمان نیستند.» سرانجام رسول الله ﷺ از اموال خود دیه را پرداخت کردند. ایشان صد شتر ماده برای آن‌ها فرستادند که وارد خانه‌شان شد. سهل گفت: «یکی از آن شتران ماده قرمز رنگ به من لگد زد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در پرونده قتلِ حل‌نشده، ارائه منصفانه شواهد هم از مدعیان و هم از متهمان حمایت می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

عبدالله بن سهل در خیبر کشته‌شده پیدا شد؛ خانواده‌اش برای پیگیری این ماجرا نزد پیامبر ﷺ آمدند.

توضیح واژه‌های دشوار
خون‌بها

جبران مالی‌ای که طبق احکام حقوقی اسلامی می‌توان به بازماندگان مقتول پرداخت کرد.

قَسامه

رویه‌ای ویژه مبتنی بر سوگند در برخی پرونده‌های قتل، هنگامی که شواهد موجود برای اثبات معمول جرم کافی نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این روایت را در بحث قسامه بررسی می‌کنند: صرفِ یک اتهام جدی برای اثبات گناه کافی نیست و سوگندها از رویه‌ای حقوقی و مشخص پیروی می‌کنند. فقیهان درباره بخش‌هایی از این رویه و اینکه در چه شرایطی چه کسی سوگند یاد می‌کند، اختلاف نظر داشته‌اند. عبارت «بگذارید بزرگ‌تر سخن بگوید» نشان‌دهنده احترام به سالمندان و رسیدگی منظم به اختلاف‌هاست. رفتار پیامبر ﷺ همچنین نشان می‌دهد که حاکمان مسئول برقراری عدالت و پاسداری از جان مردم‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. بدون دلیل کسی را به جرمی متهم نکنید و بگذارید مرجعی صلاحیت‌دار اختلاف را با دقت بررسی کند.
  2. به سالمندان احترام بگذارید و در گفت‌وگو نوبت‌گیری منظم را رعایت کنید.
  3. در اختلاف‌های جدی، راه‌حلی عادلانه بجویید که هم حقوق بازماندگان را حفظ کند و هم از متهمان حمایت کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.