أنواع الدية · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4574

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: أنواع الدية
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّمَّارُ، أَنَّ عَمْرَو بْنَ طَلْحَةَ، حَدَّثَهُمْ قَالَ حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قِصَّةِ حَمَلِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَأَسْقَطَتْ غُلاَمًا قَدْ نَبَتَ شَعْرُهُ مَيِّتًا وَمَاتَتِ الْمَرْأَةُ فَقَضَى عَلَى الْعَاقِلَةِ الدِّيَةَ ‏.‏ فَقَالَ عَمُّهَا إِنَّهَا قَدْ أَسْقَطَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ غُلاَمًا قَدْ نَبَتَ شَعْرُهُ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو الْقَاتِلَةِ إِنَّهُ كَاذِبٌ إِنَّهُ وَاللَّهِ مَا اسْتَهَلَّ وَلاَ شَرِبَ وَلاَ أَكَلَ فَمِثْلُهُ يُطَلُّ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَسَجْعَ الْجَاهِلِيَّةِ وَكَهَانَتَهَا أَدِّ فِي الصَّبِيِّ غُرَّةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَانَ اسْمُ إِحْدَاهُمَا مُلَيْكَةَ وَالأُخْرَى أُمَّ غُطَيْفٍ ‏.‏

ترجمه

سلیمان بن عبدالرحمن تمّار برای ما حدیث کرد که عمرو بن طلحه برایشان حدیث نمود و گفت: اسباط از سِماک، او از عکرمه و او از ابن عباس در ماجرای حَمَل بن مالک برایمان روایت کرد که گفت: آن زن کودکی را سقط کرد که مویش روییده بود و مرده به دنیا آمد و خودِ زن نیز فوت کرد. سپس پیامبر ﷺ حکم کردند که دیه باید توسط عاقله (بستگان مرد پدری) پرداخت شود. عموی آن زن گفت:

«ای رسول خدا! او کودکی را سقط کرده که مویش روییده بود.» پدرِ زنِ قاتل گفت: «او دروغ می‌گوید! به خدا قسم، نه صدایی از خود درآورد، نه نوشید و نه خورد؛ پس در چنین موردی غرامتی نیست.» آنگاه پیامبر ﷺ فرمودند: «آیا این سجعِ جاهلیت و کهانتِ کاهنان است؟ برای آن کودک یک غُرّه بپردازید.» ابن عباس گفت: نام یکی از آن دو زن مُلیکه و نام دیگری اُمّ غُطیف بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در صورت سقط جنین، این روایت از پرداخت غُرّه به‌عنوان جبران برای جنین سخن می‌گوید.

پیشینه و سبب بیان

متن این سخن را به ماجرای حَمل بن مالک پیوند می‌دهد: زنی سقط جنین کرد و درگذشت و سپس موضوع جبران مالی مطرح شد.

توضیح واژه‌های دشوار
غُرّه

جبران مالیِ معین برای سقط جنین؛ در تعبیر کلاسیک، یک بردهٔ مرد یا زن.

عاقله

خویشاوندان مرد از جانب پدر که طبق قواعد کلاسیک، برخی دیه‌ها را به‌طور مشترک می‌پردازند.

دیه

جبران مالی‌ای که در فقه اسلامی ممکن است برای برخی انواع آسیب جسمانی یا مرگ واجب شود.

برداشت‌های عالمان

فقیهان کلاسیک بر پایهٔ روایت‌های معتبرتر بحث کرده‌اند که اگر سقط جنین طبق قواعد شرعی احراز شود، ممکن است غُرّه واجب باشد. شرایط دقیق و نحوهٔ تقسیم این جبران مالی در میان مذاهب فقهی متفاوت است. از آنجا که این روایت خاص ضعیف است، عبارت آن به‌تنهایی دلیل الزام‌آور شمرده نمی‌شود؛ در این موضوع، روایت صحیحِ مُغیره بن شعبه ملاک است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در آسیب شدید یا مرگ، پیش از تعیین جبران مالی، واقعیت‌ها را با دقت بررسی کنید.
  2. احکام دینی را بر منابع معتبر استوار کنید و در پرونده‌های مشخص از عالمی متخصص مشورت بگیرید.
  3. با خانواده‌های داغدار با مهربانی رفتار کنید و نگذارید اتهام‌ها مانع داوری عادلانه شوند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.