Sunan Abi Dawud، حدیث 4618
متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا الْحَسَنُ مَكَّةَ فَكَلَّمَنِي فُقَهَاءُ أَهْلِ مَكَّةَ أَنْ أُكَلِّمَهُ فِي أَنْ يَجْلِسَ لَهُمْ يَوْمًا يَعِظُهُمْ فِيهِ . فَقَالَ نَعَمْ . فَاجْتَمَعُوا فَخَطَبَهُمْ فَمَا رَأَيْتُ أَخْطَبَ مِنْهُ فَقَالَ رَجُلٌ يَا أَبَا سَعِيدٍ مَنْ خَلَقَ الشَّيْطَانَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ خَلَقَ اللَّهُ الشَّيْطَانَ وَخَلَقَ الْخَيْرَ وَخَلَقَ الشَّرَّ . قَالَ الرَّجُلُ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ كَيْفَ يَكْذِبُونَ عَلَى هَذَا الشَّيْخِ .
موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد و گفت: حماد برای ما حدیث کرد، حمید برای ما حدیث کرد و گفت: حسن (بصری) نزد ما در مکه آمد. فقهای اهل مکه از من خواستند تا با او صحبت کنم که یک روز برایشان بنشیند و آنان را موعظه کند. ایشان فرمود:
«بله.» سپس مردم گرد هم آمدند و او برای آنان خطبه خواند. من هیچکس را فصیحتر از او ندیدم. مردی پرسید: «ای ابوسعید! چه کسی شیطان را آفریده است؟» ایشان پاسخ داد: «سبحانالله! آیا جز الله خالق دیگری هست؟ الله شیطان را آفرید، و خیر را آفرید و شر را نیز آفرید.» آن مرد گفت: «خداوند آنان را نابود کند! چگونه بر این پیر مرد دروغ میبندند!»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
الله آفریننده همه چیز است، از جمله شیطان، خیر و شر.
ذکری در ستایش خداوند به معنای پاک و برتر بودن الله از هر کاستی.
کنیهای برای حسن بصری.
علم، اراده و آفرینش الله درباره آنچه در هستی رخ میدهد.
عالمان از این روایت برای اثبات این نکته بهره میگیرند که الله تنها آفریننده است و هیچ چیزی بیرون از آفرینش او نیست. اینکه الله شر را آفریده، به این معنا نیست که آن را از نظر اخلاقی نیک میشمارد، به انجامش فرمان میدهد یا از آن خشنود است؛ آفرینش او شامل اموری نیز میشود که انجامشان بر مردم حرام است. متن، پاسخ حسن را نقل میکند و سخنی از پیامبر ﷺ نیست.
- الله را تنها آفریننده بدانید و هیچ بخشی از آفرینش را به قدرتی دیگر نسبت ندهید.
- میان آنچه الله میآفریند و آنچه به آن فرمان میدهد یا دوست دارد تفاوت بگذارید؛ گناه را با تقدیر الهی توجیه نکنید.
- نقلهایی را که به عالمان نسبت داده میشوند بررسی کنید و اتهامهای بیاساس را منتشر نکنید.
این روایت توضیح حسن درباره آیهای از قرآن در مورد کارهای مردم را نقل میکند و بدینسان موضوع آفرینندگی الله را روشنتر میسازد.
Sunan Abi Dawud · #4617 (Sahih Isnaad Maqtu)در آن سخن، حسن بر اهمیت و حساسیت سخن گفتن درباره تقدیر الهی تأکید میکند؛ این با پاسخ قاطع او در اینجا همخوان است.
Sunan Abi Dawud · #4619 (Sahih)این روایت نیز توضیح حسن درباره تقدیر الهی را بازگو میکند و زمینه بیشتری برای این موضوع فراهم میآورد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.