اخلاق و آداب پیامبر ﷺ · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4650

روایت‌شده توسط Sa'id ibn Zayd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اخلاق و آداب پیامبر ﷺ
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Sa'id ibn Zayd

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْمُثَنَّى النَّخَعِيُّ، حَدَّثَنِي جَدِّي، رِيَاحُ بْنُ الْحَارِثِ قَالَ كُنْتُ قَاعِدًا عِنْدَ فُلاَنٍ فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ وَعِنْدَهُ أَهْلُ الْكُوفَةِ فَجَاءَ سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ فَرَحَّبَ بِهِ وَحَيَّاهُ وَأَقْعَدَهُ عِنْدَ رِجْلِهِ عَلَى السَّرِيرِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ يُقَالُ لَهُ قَيْسُ بْنُ عَلْقَمَةَ فَاسْتَقْبَلَهُ فَسَبَّ وَسَبَّ فَقَالَ سَعِيدٌ مَنْ يَسُبُّ هَذَا الرَّجُلُ قَالَ يَسُبُّ عَلِيًّا ‏.‏ قَالَ أَلاَ أَرَى أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسَبُّونَ عِنْدَكَ ثُمَّ لاَ تُنْكِرُ وَلاَ تُغَيِّرُ أَنَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ وَإِنِّي لَغَنِيٌّ أَنْ أَقُولَ عَلَيْهِ مَا لَمْ يَقُلْ فَيَسْأَلُنِي عَنْهُ غَدًا إِذَا لَقِيتُهُ ‏ "‏ أَبُو بَكْرٍ فِي الْجَنَّةِ وَعُمَرُ فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏ وَسَاقَ مَعْنَاهُ ثُمَّ قَالَ لَمَشْهَدُ رَجُلٍ مِنْهُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْبَرُّ فِيهِ وَجْهُهُ خَيْرٌ مِنْ عَمَلِ أَحَدِكُمْ عُمْرَهُ وَلَوْ عُمِّرَ عُمْرَ نُوحٍ ‏.‏

ترجمه

ابوکامل برای ما حدیث کرد، عبدالواحد بن زیاد برای ما حدیث کرد، صدقه بن مُثنّی نخعی برای ما حدیث کرد، جدم رباح بن حارث برایم نقل کرد که گفت: در مسجد کوفه نزد شخصی نشسته بودم و مردم کوفه نیز نزد او بودند. سپس سعید بن زید بن عمرو بن نفیل آمد؛ آن شخص از او استقبال کرد، سلام داد و او را نزد پایش بر تخت نشاند. آنگاه مردی از اهالی کوفه به نام قیس بن علقمه آمد و رو به او شروع به دشنام دادن کرد. سعید پرسید:

«این مرد به چه کسی دشنام می‌دهد؟» گفتند: «به علی دشنام می‌دهد.» سعید فرمود: «آیا ببینم که در حضور تو به اصحاب رسول الله ﷺ دشنام داده شود، اما تو نه انکار کنی و نه جلوی آن را بگیری؟ من از رسول الله ﷺ شنیدم — و هرگز نیازی نیست که سخنی را از جانب ایشان بگویم که نفرموده‌اند، زیرا فردا وقتی ایشان را دیدم از من درباره آن خواهد پرسید — که فرمودند: «ابوبکر در بهشت است و عمر در بهشت است.» سپس باقی حدیث را با همین مضمون نقل کرد. آنگاه فرمود: «همراهیِ لحظه‌ای یکی از آنان با رسول الله ﷺ که در آن چهره‌اش گردآلود شده باشد، بهتر از عملِ تمام عمر یکی از شماست، حتی اگر به اندازه عمر نوح به او عمر داده شود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

صحابه شایسته‌اند از توهین در امان باشند و فداکاری‌هایشان به رسمیت شناخته شود.

توضیح واژه‌های دشوار
صحابه

مسلمانانی که پیامبر ﷺ را دیدند، به او ایمان آوردند و مسلمان از دنیا رفتند.

چهره‌اش خاک‌آلود شد

تصویری از شرکت در تلاش‌ها و دشواری‌ها در کنار پیامبر ﷺ است.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت نتیجه می‌گیرند که توهین به صحابه نکوهیده است و باید تا حد توان با آن مقابله کرد. سخنان سعید همچنین بر فضیلت ویژه آنان تأکید می‌کند: همراهی‌شان با پیامبر ﷺ و فداکاری‌هایشان ارزش فراوانی دارد. ستایشی که از ابوبکر و عمر شده، جایگاه والای آن دو را تأیید می‌کند، اما مجوزی برای کوچک شمردن دیگر صحابه نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. درباره صحابه با احترام سخن بگویید و توهین را آرام اما قاطعانه رد کنید.
  2. فداکاری‌های نسل‌های پیشین را ارج نهید، بی‌آنکه دیگران را کوچک بشمارید.
  3. سخنان پیامبر ﷺ را با دقت نقل کنید و چیزی را که نگفته است به او نسبت ندهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.