اخلاق و آداب پیامبر ﷺ · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4694

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اخلاق و آداب پیامبر ﷺ
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ali ibn Abi Talib

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ مَنْصُورَ بْنَ الْمُعْتَمِرِ، يُحَدِّثُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَبِيبٍ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ، عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ وَمَعَهُ مِخْصَرَةٌ فَجَعَلَ يَنْكُتُ بِالْمِخْصَرَةِ فِي الأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ ‏"‏ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلاَّ قَدْ كَتَبَ اللَّهُ مَكَانَهَا مِنَ النَّارِ أَوْ مِنَ الْجَنَّةِ إِلاَّ قَدْ كُتِبَتْ شَقِيَّةً أَوْ سَعِيدَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَفَلاَ نَمْكُثُ عَلَى كِتَابِنَا وَنَدَعُ الْعَمَلَ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ لَيَكُونَنَّ إِلَى السَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشِّقْوَةِ لَيَكُونَنَّ إِلَى الشِّقْوَةِ قَالَ ‏"‏ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا أَهْلُ السَّعَادَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشِّقْوَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِلشِّقْوَةِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ ‏"‏ ‏{‏ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى * وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى * وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى * وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى * ‏.‏ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

مُسَدَّد بن مُسَرْهَد برای ما حدیث کرد، مُعْتَمِر برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم منصور بن معتمر از سعد بن عبیده، او از عبدالله بن حبیب ابوعبدالرحمن سلمی، و او از علی علیه‌السلام روایت می‌کند که گفت: ما در بقیع الغرقد در تشییع جنازه‌ای حضور داشتیم که رسول الله ﷺ نیز در آن شرکت کردند. سپس رسول الله ﷺ آمدند و نشستند در حالی که چوب‌دستی کوچکی در دست داشتند. شروع به خط کشیدن بر زمین با آن چوب‌دستی کردند، سپس سر خود را بلند کردند و فرمودند:

«هیچ یک از شما و هیچ نفس زاده شده‌ای نیست مگر اینکه خداوند جایگاهش را در آتش یا بهشت نوشته است و مشخص شده که بدبخت است یا خوشبخت.» مردی از میان جمع گفت: «ای پیامبر خدا! آیا پس نباید به آنچه برایمان نوشته شده اعتماد کنیم و عمل را رها سازیم؟ زیرا هر کس از اهل سعادت باشد قطعاً به سوی سعادت خواهد رفت و هر کس از اهل شقاوت باشد قطعاً به سوی شقاوت خواهد رفت.» ایشان فرمودند: «عمل کنید، زیرا هر کس برای آنچه خلق شده است، مسیرش هموار می‌گردد. اما اهل سعادت، برای سعادتشان آماده و هموار می‌شوند و اهل شقاوت، برای شقاوتشان آماده و هموار می‌گردند.» سپس پیامبر خدا ﷺ این آیات را تلاوت کردند: «اما کسی که انفاق کرد و تقوا پیشه نمود و پاداش نیکو (بهشت) را تصدیق کرد، ما راه را برای رسیدن به آسانی برایش هموار خواهیم ساخت. و اما کسی که بخل ورزید و خود را بی‌نیاز دانست و پاداش نیکو را تکذیب کرد، ما راه دشواری را برایش هموار خواهیم ساخت.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ایمان به تقدیر، انسان را به انجام کارهای نیک فرامی‌خواند، نه به انفعال.

توضیح واژه‌های دشوار
تقدیر

دانش و ثبت الهیِ آنچه رخ می‌دهد؛ این امر مسئولیت انسان را از میان نمی‌برد.

بقیع‌الغَرقد

گورستانی در مدینه که پیامبر ﷺ هنگام این تشییع در آن حضور داشتند.

راه آسان

راه ایمان و اطاعتی که خدا برای کسی آسان می‌گرداند که انفاق می‌کند، پرهیزگاری پیشه می‌سازد و نیکی را تصدیق می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که علم و تقدیر پیشین خدا به این معنا نیست که انسان‌ها مجبورند یا می‌توانند انتخاب‌های خود را نادیده بگیرند. فرمان «عمل کنید» روشن می‌سازد که انسان همچنان مسئول است و باید برای اطاعت بکوشد. آیات قرآن آسان‌شدن یک راه را با ایمان و کردار انسان پیوند می‌دهند. عالمان اهل‌سنت هم این اندیشهٔ جبرگرایانه را که اعمال بی‌فایده‌اند رد می‌کنند و هم این دیدگاه را که رویدادها بیرون از تقدیر خدا هستند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اجازه نده ایمان به تقدیر تو را از انجام کار نیک در امروز بازدارد.
  2. انفاق کن، پرهیزگار باش و با سخنان و انتخاب‌هایت نیکی را تصدیق کن.
  3. از خدا هدایت بخواه و در اطاعت پایدار بمان، حتی وقتی دشوار به نظر می‌رسد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.