Sunan Abi Dawud، حدیث 4921
روایتشده توسط Umm Kulthum bint Uqbah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Umm Kulthum bint Uqbah
روایت
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْجِيزِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ نَافِعٍ، - يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ - عَنِ ابْنِ الْهَادِ، أَنَّ عَبْدَ الْوَهَّابِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّهِ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ عُقْبَةَ، قَالَتْ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرَخِّصُ فِي شَىْءٍ مِنَ الْكَذِبِ إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ أَعُدُّهُ كَاذِبًا الرَّجُلُ يُصْلِحُ بَيْنَ النَّاسِ يَقُولُ الْقَوْلَ وَلاَ يُرِيدُ بِهِ إِلاَّ الإِصْلاَحَ وَالرَّجُلُ يَقُولُ فِي الْحَرْبِ وَالرَّجُلُ يُحَدِّثُ امْرَأَتَهُ وَالْمَرْأَةُ تُحَدِّثُ زَوْجَهَا " .
ربیع بن سلیمان جیزی برای ما حدیث کرد، ابوالاسود برای ما حدیث کرد، از نافع — یعنی ابن یزید — از ابن هاد، که عبدالوهاب بن ابوبکر برایش از ابن شهاب حدیث کرد، او از حمید بن عبدالرحمن، او از مادرش امکلثوم بنت عقبه روایت کرد که گفت: هرگز نشنیدم که رسول الله ﷺ در هیچگونه دروغی رخصت داده باشند مگر در سه مورد. رسول الله ﷺ میفرمودند:
«او را دروغگو نمیدانم: مردی که میان مردم صلح برقرار میکند و سخنی میگوید که قصدش جز اصلاح نیست، مردی که در جنگ سخنی میگوید، و مردی که با همسرش صحبت میکند یا زنی که با شوهرش سخن میگوید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
سخنان محدود و صادقانه میتوانند به آشتی و هماهنگی کمک کنند.
استثنایی محدود بر ممنوعیت دروغ است، نه مجوزی عام برای فریب دادن.
بازگرداندن روابط نیک میان افرادی که با یکدیگر اختلاف دارند.
گفتارهای فریبآمیز در برابر دشمن در شرایط جنگی، در چارچوب حدود احکام اسلامی.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که اصل کلی، راستگویی است؛ با این حال، برای سخنانی که در خدمت آشتی، نیرنگ جنگی و ابراز محبت میان همسران هستند، مجالی محدود وجود دارد. هدف، اصلاح و هماهنگی است، نه پایمال کردن حقوق، پنهان کردن ستم یا به دست آوردن منفعتی حرام. در آشتی میتوان بر ویژگیهای خوب تأکید کرد یا امید بخشید، بیآنکه جزئیات آزاردهنده را بیجهت بازگو کرد؛ این استثنا دروغ زیانبار را توجیه نمیکند.
- هنگام اختلاف، نیتهای خوب هر دو طرف را بیان کنید و از بازگو کردن جزئیات آزاردهندهای که اختلاف را شعلهور میکند بپرهیزید.
- در خانه قدردانی و محبت خود را ابراز کنید تا پیوندتان با همسر تقویت شود.
- از این استثناها برای پایمال کردن حقوق، پنهان کردن آسیب یا کسب منفعت شخصی استفاده نکنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.