رفتار عمومی · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 4955

روایت‌شده توسط Hani ibn Yazid. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: رفتار عمومی
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Hani ibn Yazid

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ يَزِيدَ، - يَعْنِي ابْنَ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ، هَانِئٍ أَنَّهُ لَمَّا وَفَدَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ قَوْمِهِ سَمِعَهُمْ يَكْنُونَهُ بِأَبِي الْحَكَمِ فَدَعَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَكَمُ وَإِلَيْهِ الْحُكْمُ فَلِمَ تُكْنَى أَبَا الْحَكَمِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ قَوْمِي إِذَا اخْتَلَفُوا فِي شَىْءٍ أَتَوْنِي فَحَكَمْتُ بَيْنَهُمْ فَرَضِيَ كِلاَ الْفَرِيقَيْنِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا أَحْسَنَ هَذَا فَمَا لَكَ مِنَ الْوَلَدِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لِي شُرَيْحٌ وَمُسْلِمٌ وَعَبْدُ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَمَنْ أَكْبَرُهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ شُرَيْحٌ قَالَ ‏"‏ فَأَنْتَ أَبُو شُرَيْحٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ شُرَيْحٌ هَذَا هُوَ الَّذِي كَسَرَ السِّلْسِلَةَ وَهُوَ مِمَّنْ دَخَلَ تُسْتَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَبَلَغَنِي أَنَّ شُرَيْحًا كَسَرَ بَابَ تُسْتَرَ وَذَلِكَ أَنَّهُ دَخَلَ مِنْ سِرْبٍ ‏.‏

ترجمه

ربیع بن نافع برای ما حدیث کرد از یزید — یعنی ابن مقدام بن شریح — از پدرش، از جدّش شریح، از پدرش هانی روایت کرده است که: چون او همراه با قوم خود به عنوان هیئت نمایندگی نزد رسول خدا ﷺ آمد، شنید که آنان او را با کنیه

«ابوالحکم» صدا می‌زنند. پس رسول خدا ﷺ او را فراخواند و فرمود: «همانا الله، حَکَم (داور) است و داوری تنها به سوی اوست؛ چرا تو را ابوالحکم می‌نامند؟» گفت: «قوم من هرگاه در امری اختلاف کنند، نزد من می‌آیند و من میان ایشان داوری می‌کنم و هر دو گروه خشنود می‌شوند.» رسول خدا ﷺ فرمود: «چه نیکو کاری است! فرزندان تو چه کسانی هستند؟» گفت: «شریح، مسلم و عبدالله.» فرمود: «بزرگ‌ترینِ ایشان کیست؟» گفتم: «شریح.» فرمود: «پس تو ابوشُریح هستی.» ابوداود گفت: همین شریح کسی است که زنجیر را شکست و از جمله کسانی بود که وارد تُستَر شد. ابوداود گفت: به من خبر رسیده است که شریح دروازه تُستَر را شکست و آن هم بدین صورت بود که از طریق یک تونل زیرزمینی وارد شهر شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ کنیهٔ هانی را به کنیه‌ای تغییر داد که فرزند ارشدش را گرامی می‌داشت.

پیشینه و سبب بیان

هانی همراه قومش به‌عنوان هیئتی نزد پیامبر ﷺ آمد. پیامبر ﷺ شنید که او را ابوالحَکَم می‌خوانند. هانی توضیح داد که قومش هنگام اختلاف برای داوری و میانجی‌گری به او مراجعه می‌کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
الحَکَم

داور؛ در حدیث تأکید شده است که داوری نهایی از آنِ خداوند است.

کنیه

عنوانی برای خطاب که معمولاً با اب (پدرِ) یا ام (مادرِ) آغاز می‌شود و اغلب به نام فرزند اشاره دارد.

هیئت

گروهی که از جانب قوم خود نزد پیامبر ﷺ آمدند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که اگر عنوانی برای خطاب ممکن است معنایی نامناسب به ذهن بیاورد، می‌توان آن را تغییر داد و با احترام کنیه‌ای شایسته برگزید. پیامبر ﷺ میانجی‌گری پسندیدهٔ هانی را ارج نهاد، اما یادآور شد که داوری نهایی از آنِ خداوند است. این روایت همچنین کاربرد کنیه‌ای را که به فرزند اشاره دارد تأیید می‌کند؛ اما حکم مستقلی برای چهار مذهب فقهی مقرر نمی‌سازد.

درس‌هایی برای امروز
  1. عنوان‌هایی برای خطاب برگزینید که معنایشان دربارهٔ صفات یگانهٔ خداوند ابهام ایجاد نکند.
  2. کسانی را که صادقانه میانجی‌گری می‌کنند و با هر دو طرف عادلانه رفتار می‌کنند، ارج نهید.
  3. خویشاوندان و دیگران را با نام‌هایی محترمانه و شایسته خطاب کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.