Sunan Abi Dawud، حدیث 5167
روایتشده توسط Suwayd ibn Muqarrin. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Suwayd ibn Muqarrin
روایت
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ سُوَيْدِ بْنِ مُقَرِّنٍ، قَالَ لَطَمْتُ مَوْلًى لَنَا فَدَعَاهُ أَبِي وَدَعَانِي فَقَالَ اقْتَصَّ مِنْهُ فَإِنَّا مَعْشَرَ بَنِي مُقَرِّنٍ كُنَّا سَبْعَةً عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَيْسَ لَنَا إِلاَّ خَادِمٌ . فَلَطَمَهَا رَجُلٌ مِنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَعْتِقُوهَا " . قَالُوا إِنَّهُ لَيْسَ لَنَا خَادِمٌ غَيْرَهَا . قَالَ " فَلْتَخْدُمْهُمْ حَتَّى يَسْتَغْنُوا فَإِذَا اسْتَغْنَوْا فَلْيُعْتِقُوهَا " .
مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، یحیی از سفیان برای ما حدیث کرد، او گفت: سَلَمَة بن کُهَیل برایم حدیث کرد، او گفت: مُعاویَة بن سُوَید بن مُقَرِّن برایم حدیث کرد، او گفت: من بردهی آزادشدهی خود را سیلی زدم. پدرم او و مرا فراخواند و گفت:
«از او قصاص بگیر.» ما خاندان بنیمقرّن در زمان پیامبر ﷺ هفت نفر بودیم و جز یک کنیز خدمتکار نداشتیم. مردی از ما او را سیلی زد، پس رسول الله ﷺ فرمودند: «او را آزاد کنید.» گفتند: «ما خدمتکاری جز او نداریم.» فرمودند: «پس تا زمانی که بینیاز شوند به آنان خدمت کند، و چون بینیاز شدند او را آزاد نمایند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هرکس به کنیز ستم کند، باید حق او را به رسمیت بشناسد و او را آزاد کند.
منظور، قصاص قانونی در برابر ضربه است، نه انتقامجویی خودسرانه.
زنی که در بافت تاریخی، خدمتکارِ بردهشده به شمار میرفت.
یعنی خانواده امکانات یا کمک کافی دارد تا از خدمات او بینیاز باشد.
عالمان از این روایت برداشت کردهاند که خدمتکار نیز در برابر ستم جسمانی از حمایت برخوردار است و ستمگر باید حق او را به رسمیت بشناسد. اشاره به قصاص، حقی را بیان میکند که باید از راه مرجع صلاحیتدار پیگیری شود، نه با اقدام خودسرانه. دستور آزادی نیز بر فضیلت پایان دادن به بردهداری دلالت دارد؛ خانواده میتوانست تا زمانی که از خدمت او بینیاز شود، موقتاً از خدماتش بهره ببرد و پس از آن آزادی او را انجام دهد. این روایت درباره بافت حقوقی تاریخی سخن میگوید و مجوزی برای تلقی انسانها بهعنوان دارایی در روزگار کنونی نیست.
- ستم جسمانی به کسی را که به تو وابسته است به رسمیت بشناس و حق او را از راه درست جبران کن.
- با کارگران و دیگر افراد وابسته به خود با کرامت رفتار کن و هرگز برای وادار کردنشان به اطاعت از خشونت استفاده نکن.
- هرجا میتوانی، برای پایان دادن به بهرهکشی و افزایش آزادی افراد مسئولیت بپذیر.
این روایت صحیح، رخداد مرتبطی را در خانواده سُوَید بن مُقَرِّن نقل میکند و چگونگی رفتار با کنیز آنان را روشنتر میسازد.
Sunan Abi Dawud · #5168 (Sahih)این روایت آزاد کردن بردهای را به دست ابنعمر پس از ستمی که به او کرده بود بیان میکند و با تأکید بر مسئولیتپذیری و آزادی پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #2557 (Sahih)این روایت صحیح میآموزد که با خدمتکاران همچون برادران رفتار شود و باری فراتر از توانشان بر دوششان گذاشته نشود.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.