نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 704

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَحْسَبُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ إِلَى غَيْرِ سُتْرَةٍ فَإِنَّهُ يَقْطَعُ صَلاَتَهُ الْكَلْبُ وَالْحِمَارُ وَالْخِنْزِيرُ وَالْيَهُودِيُّ وَالْمَجُوسِيُّ وَالْمَرْأَةُ وَيُجْزِئُ عَنْهُ إِذَا مَرُّوا بَيْنَ يَدَيْهِ عَلَى قَذْفَةٍ بِحَجَرٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي نَفْسِي مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ شَىْءٌ كُنْتُ أُذَاكِرُ بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرَهُ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا جَاءَ بِهِ عَنْ هِشَامٍ وَلاَ يَعْرِفُهُ وَلَمْ أَرَ أَحَدًا يُحَدِّثُ بِهِ عَنْ هِشَامٍ وَأَحْسَبُ الْوَهَمَ مِنَ ابْنِ أَبِي سَمِينَةَ - يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ الْبَصْرِيَّ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ - وَالْمُنْكَرُ فِيهِ ذِكْرُ الْمَجُوسِيِّ وَفِيهِ ‏"‏ عَلَى قَذْفَةٍ بِحَجَرٍ ‏"‏ ‏.‏ وَذِكْرُ الْخِنْزِيرِ وَفِيهِ نَكَارَةٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ أَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ وَأَحْسَبُهُ وَهِمَ لأَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُنَا مِنْ حِفْظِهِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن اسماعیل بصری به ما حدیث کرد، معاذ به ما حدیث کرد، هشام به ما حدیث کرد، از یحیی، از عکرمه، از ابن عباس که گفت: گمان می‌کنم این سخن از رسول الله ﷺ باشد که فرمودند:

«هرگاه یکی از شما بدون ستره نماز بخواند، سگ، الاغ، خوک، یهودی، مجوسی و زن نمازش را قطع می‌کنند؛ اما اگر از فاصله‌ای بیش از پرتاب یک سنگ از برابر او بگذرند، کفایت می‌کند.» ابوداود گفت: در دل من درباره این حدیث تردیدی وجود دارد. من آن را با ابراهیم و دیگران مورد بحث قرار دادم، اما کسی را نیافتم که آن را از هشام روایت کرده و آن را بشناسد؛ و ندیدم کسی را که آن را از هشام نقل کند. گمان می‌کنم این اشتباه از جانب ابن ابی سمینه — یعنی محمد بن اسماعیل بصری، مولای بنی‌هاشم — باشد. آنچه در آن مردود است، ذکر «مجوسی»، عبارت «به اندازه پرتاب سنگ» و ذکر «خوک» است که همگی نادرست شمرده می‌شوند. ابوداود گفت: من این حدیث را تنها از محمد بن اسماعیل شنیده‌ام و گمان می‌کنم او دچار توهم شده است، زیرا او احادیث را از حفظ برای ما بیان می‌کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این روایت ضعیف دربارهٔ چیزهایی است که نماز را در صورت خواندن نماز رو به سوی سُتره باطل می‌کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
سُتره

شیء یا حائلی که نمازگزار در برابر خود قرار می‌دهد.

به اندازهٔ پرتاب یک سنگ

فاصله‌ای که در متن به‌عنوان حد ذکر شده است؛ ابوداود دربارهٔ این عبارت تردید داشت.

برداشت‌های عالمان

ابوداود خود این روایت را دارای اشکال می‌داند و یادآور می‌شود که اشاره به مجوسی، خوک و فاصلهٔ پرتاب یک سنگ مردود است. ازاین‌رو، عالمان بر پایهٔ این متن به‌تنهایی دربارهٔ اینکه عبور چه کسانی نماز را باطل می‌کند، حکمی مستقل صادر نمی‌کنند. مذاهب فقهی استفاده از سُتره و عبور از جلوی نمازگزار را با توجه به مجموعهٔ گسترده‌تر ادله بررسی می‌کنند؛ در این زمینه، روایت صحیح بخاری دربارهٔ بازداشتن کسی که از جلوی نمازگزار می‌گذرد، همچنان ملاک است.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صورت امکان، هنگام نماز سُتره‌ای در برابر خود قرار دهید.
  2. از درست در جلوی کسی که نماز می‌خواند عبور نکنید؛ از پشت سُترهٔ او یا با فاصله عبور کنید.
  3. پیش از استنباط وجوب یا حرمت از یک روایت، اعتبار آن را بررسی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.