نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 730

روایت‌شده توسط Abu Humaid al-Sa'idi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Humaid al-Sa'idi

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهَذَا حَدِيثُ أَحْمَدَ قَالَ - أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حُمَيْدٍ السَّاعِدِيَّ، فِي عَشْرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو قَتَادَةَ قَالَ أَبُو حُمَيْدٍ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالُوا فَلِمَ فَوَاللَّهِ مَا كُنْتَ بِأَكْثَرِنَا لَهُ تَبَعًا وَلاَ أَقْدَمَنَا لَهُ صُحْبَةً ‏.‏ قَالَ بَلَى ‏.‏ قَالُوا فَاعْرِضْ ‏.‏ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ يُكَبِّرُ حَتَّى يَقِرَّ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلاً ثُمَّ يَقْرَأُ ثُمَّ يُكَبِّرُ فَيَرْفَعُ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ يَرْكَعُ وَيَضَعُ رَاحَتَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَعْتَدِلُ فَلاَ يَصُبُّ رَأْسَهُ وَلاَ يُقْنِعُ ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ فَيَقُولُ ‏"‏ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ مُعْتَدِلاً ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ يَهْوِي إِلَى الأَرْضِ فَيُجَافِي يَدَيْهِ عَنْ جَنْبَيْهِ ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ وَيَثْنِي رِجْلَهُ الْيُسْرَى فَيَقْعُدُ عَلَيْهَا وَيَفْتَحُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ إِذَا سَجَدَ وَيَسْجُدُ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏ وَيَرْفَعُ رَأْسَهُ وَيَثْنِي رِجْلَهُ الْيُسْرَى فَيَقْعُدُ عَلَيْهَا حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ إِلَى مَوْضِعِهِ ثُمَّ يَصْنَعُ فِي الأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ إِذَا قَامَ مِنَ الرَّكْعَتَيْنِ كَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ كَمَا كَبَّرَ عِنْدَ افْتِتَاحِ الصَّلاَةِ ثُمَّ يَصْنَعُ ذَلِكَ فِي بَقِيَّةِ صَلاَتِهِ حَتَّى إِذَا كَانَتِ السَّجْدَةُ الَّتِي فِيهَا التَّسْلِيمُ أَخَّرَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ مُتَوَرِّكًا عَلَى شِقِّهِ الأَيْسَرِ ‏.‏ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا كَانَ يُصَلِّي صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

احمد بن حنبل برای ما حدیث کرد، ابوعاصم ضحاک بن مخلد برای ما حدیث کرد، و مسدد برای ما حدیث کرد، یحیی برای ما حدیث کرد — و این حدیث احمد است — گفت: عبدالحمید — یعنی ابن جعفر — به ما خبر داد، محمد بن عمرو بن عطاء به من خبر داد و گفت: شنیدم ابوحُمَید ساعدی در حضور ده تن از اصحاب رسول الله ﷺ که ابوقتاده نیز میان آنان بود، فرمود:

«من در میان شما به نماز رسول الله ﷺ داناترم.» گفتند: «چگونه؟ سوگند به الله، تو که بیشتر از ما از او پیروی نکرده‌ای و سابقهٔ مصاحبتت با ایشان نیز طولانی‌تر از ما نیست.» گفت: «آری، با این حال.» گفتند: «پس شرح بده.» گفت: «هرگاه رسول الله ﷺ برای نماز برمی‌خاستند، دو دست خود را تا برابر شانه‌ها بالا می‌بردند، سپس تکبیر می‌گفتند تا هر استخوانی در جای خود آرام می‌گرفت و کاملاً معتدل می‌ایستادند. آنگاه قرآن می‌خواندند، سپس تکبیر گفته و دو دست را تا برابر شانه‌ها بالا می‌بردند، بعد به رکوع می‌رفتند و کف دو دست را بر زانوها می‌گذاشتند؛ در حالی که پشتشان صاف بود، سر را نه فرو می‌انداختند و نه بیش از حد بالا می‌بردند. سپس سر بلند کرده و می‌فرمودند: «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه». بعد در حالت اعتدال دو دست را تا برابر شانه‌ها بالا برده و می‌فرمودند: «اللهُ أَکْبَر». سپس به سجده می‌رفتند و بازوهایشان را از پهلوها دور نگه می‌داشتند. سپس سر بلند می‌کردند، پای چپ را خم کرده و روی آن می‌نشستند و هنگام سجده انگشتان پا را باز نگه می‌داشتند. سجده کرده و می‌فرمودند: «اللهُ أَکْبَر». سپس سر بلند می‌کردند، پای چپ را خم کرده و روی آن می‌نشستند تا هر استخوانی به جای خود بازگردد. در رکعت دیگر نیز همین‌گونه عمل می‌کردند. چون از دو رکعت برمی‌خاستند، تکبیر گفته و دو دست را تا برابر شانه‌ها بالا می‌بردند، همان‌گونه که در آغاز نماز تکبیر گفته بودند. در ادامهٔ نماز نیز همین روش را ادامه می‌دادند تا وقتی به سجده‌ای می‌رسیدند که پس از آن سلام داده می‌شود؛ در آن صورت پای چپ را عقب کشیده و بر پهلوی چپ به حالت «تَوَرُّک» می‌نشستند.» اصحاب گفتند: «راست گفتی، ایشان ﷺ بدین سان نماز می‌گزاردند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نماز را با حالت‌هایی آرام و سنجیده و گذارهایی منظم به‌جا می‌آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
تکبیر

گفتنِ «الله اکبر»؛ یعنی خدا بزرگ‌تر است.

سجود

سجده‌ای که در آن پیشانی و دیگر اعضای بدن بر زمین قرار می‌گیرند.

متورّک

شیوه‌ای از نشستن در بخش پایانی نماز که در آن پای چپ به پشت برده می‌شود و نمازگزار بر سمت چپ خود می‌نشیند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که حالت‌های نماز باید با دقت و آرامش انجام شوند تا بدن میان حرکت‌ها به سکون برسد. روایت از بالا بردن دست‌ها در آغاز نماز، پیش از رکوع، هنگام برخاستن از رکوع و هنگام برخاستن پس از دو رکعت یاد می‌کند. مذاهب فقهی دربارهٔ حکم و دامنهٔ برخی جزئیات، از جمله بالا بردن دست‌ها و شیوهٔ نشستن، اختلاف نظر دارند؛ این روایت دلیلی بر عمل نبویِ توصیف‌شده است، اما به‌تنهایی دلیلی برای رد کردن شیوه‌های معتبر دیگر نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از هر حرکت در نماز، برای آرام گرفتن در حالت ایستاده یا نشسته مکث کنید.
  2. حالت‌های نماز را با دقت بیاموزید و رکوع و سجده را با آرامش انجام دهید.
  3. به تفاوت‌های پذیرفته‌شده در شیوهٔ نماز احترام بگذارید و کسی را که از شیوه‌ای معتبر پیروی می‌کند سرزنش نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.