نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 760

روایت‌شده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2أَبِي
  3. 3عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ
  4. 4عَمِّهِ الْمَاجِشُونِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ
  5. 5عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ
  6. 6عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ
  7. 7عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ
  8. 8رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَمِّهِ الْمَاجِشُونِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، - رضى الله عنه - قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ كَبَّرَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ اللَّهُمَّ أَنْتَ الْمَلِكُ لاَ إِلَهَ لِي إِلاَّ أَنْتَ أَنْتَ رَبِّي وَأَنَا عَبْدُكَ ظَلَمْتُ نَفْسِي وَاعْتَرَفْتُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي ذُنُوبِي جَمِيعًا إِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ وَاهْدِنِي لأَحْسَنِ الأَخْلاَقِ لاَ يَهْدِي لأَحْسَنِهَا إِلاَّ أَنْتَ وَاصْرِفْ عَنِّي سَيِّئَهَا لاَ يَصْرِفُ سَيِّئَهَا إِلاَّ أَنْتَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ كُلُّهُ فِي يَدَيْكَ وَالشَّرُّ لَيْسَ إِلَيْكَ أَنَا بِكَ وَإِلَيْكَ تَبَارَكْتَ وَتَعَالَيْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ وَإِذَا رَكَعَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ خَشَعَ لَكَ سَمْعِي وَبَصَرِي وَمُخِّي وَعِظَامِي وَعَصَبِي ‏"‏ ‏.‏ وَإِذَا رَفَعَ قَالَ ‏"‏ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمِلْءَ مَا بَيْنَهُمَا وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَىْءٍ بَعْدُ ‏"‏ ‏.‏ وَإِذَا سَجَدَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ سَجَدَ وَجْهِي لِلَّذِي خَلَقَهُ وَصَوَّرَهُ فَأَحْسَنَ صُورَتَهُ وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ وَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ ‏"‏ ‏.‏ وَإِذَا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ وَمَا أَسْرَفْتُ وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَالْمُؤَخِّرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عبیدالله بن معاذ به ما حدیث نقل کرد، پدرم به ما نقل کرد، عبدالعزیز بن ابی‌سلمه از عموی خود ماجشون بن ابی‌سلمه، او از عبدالرحمن اعرج، او از عبیدالله بن ابی‌رافع، و او از علی بن ابی‌طالب - رضی الله عنه - روایت کرد که گفت: هرگاه رسول خدا ﷺ برای نماز برمی‌خاستند، تکبیر می‌گفتند و سپس می‌فرمودند:

«روی خود را به سوی کسی کردم که آسمان‌ها و زمین را آفریده است، در حالی که یکتاپرست و مسلمان هستم و از مشرکان نیستم. همانا نمازم، عبادتم، زندگی‌ام و مرگم تنها برای الله پروردگار جهانیان است. شریکی برای او نیست و بدین امر شده‌ام و من نخستین مسلمانانم. بار الها! تویی پادشاه، هیچ معبودی جز تو برایم نیست. تویی پروردگار من و من بنده توأم. بر خویشتن ستم کردم و به گناهم اعتراف می‌کنم، پس همه گناهانم را بیامرز؛ همانا جز تو کسی گناهان را نمی‌آمرزد. مرا به بهترین اخلاق هدایت فرما؛ جز تو کسی به بهترین آن‌ها راهنمایی نمی‌کند، و اخلاق زشت را از من دور گردان؛ جز تو کسی آن را دور نمی‌گرداند. لبیک و سعیدیک، تمام خیر در دستان توست و شر به تو نسبت داده نمی‌شود. من به وسیله تو و به سوی توأم، مبارک و متعالی هستی. از تو آمرزش می‌طلبم و به سویت توبه می‌کنم.» چون به رکوع می‌رفتند، می‌فرمودند: «بار الها! برای تو به رکوع رفتم، به تو ایمان آوردم و تسلیم تو شدم. شنوایی، بینایی، مغز، استخوان‌ها و پی‌هایم در برابر تو فروتنی کردند.» چون سر از رکوع برمی‌داشتند، می‌فرمودند: «الله سخن ستایشگر خود را شنید. پروردگارا! ستایش مخصوص توست به اندازه آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن دو است و به اندازه هر چه بخواهی پس از آن.» چون به سجده می‌رفتند، می‌فرمودند: «بار الها! برای تو سجده کردم، به تو ایمان آوردم و تسلیم تو شدم. صورتم برای کسی سجده کرد که آن را خلق کرد و صورتگری نمود، سپس صورتش را نیکو گردانید و شنوایی و بینایی‌اش را پدید آورد. مبارک است الله که بهترین آفرینندگان است.» هنگام سلام دادن از نماز می‌فرمودند: «بار الها! گناهان پیشین و پسینم، پنهان و آشکارم، زیاده‌روی‌هایم و آنچه تو بهتر از من می‌دانی را بیامرز. تویی پیش‌اندازنده و پس‌اندازنده، هیچ معبودی جز تو نیست.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نماز، توبه و پرورش اخلاق را یکسره برای خداوند اختصاص می‌داد.

توضیح واژه‌های دشوار
حنیف

کسی که خالصانه به خدا روی می‌آورد و شرک را رد می‌کند.

رکوع

خم‌شدن در نماز.

سجود

به خاک افتادن، به‌گونه‌ای که پیشانی زمین را لمس کند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که دعاهای آغاز نماز، رکوع و سجود می‌توانند صورت‌های گوناگونی داشته باشند و نمازگزار از خداوند آمرزش و اخلاق نیک می‌خواهد. دعای آغاز نماز مستحب است، نه واجب؛ مذاهب فقهی درباره برتری برخی عبارت‌ها اختلاف نظر دارند. عبارت «بدی از سوی تو نیست» یعنی خداوند از بدی و ستم منزه است، در حالی که هیچ چیزی بیرون از آفرینش و تقدیر او نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از نماز لحظه‌ای درنگ کن تا توجهت را به خدا معطوف کنی و در معنای کلماتت بیندیشی.
  2. پیوسته از خداوند آمرزش و یاری برای پرورش اخلاق نیک بخواه.
  3. بگذار حالت‌های بدنی‌ات در نماز با فروتنی و تسلیم آگاهانه همراه باشند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.