Sunan Abi Dawud، حدیث 930
روایتشده توسط Mu'awiyah ibn al-Hakam al-Sulami. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Mu'awiyah ibn al-Hakam al-Sulami
روایت
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - الْمَعْنَى - عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ فَرَمَانِي الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقُلْتُ وَاثُكْلَ أُمِّيَاهُ مَا شَأْنُكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ فَجَعَلُوا يَضْرِبُونَ بِأَيْدِيهِمْ عَلَى أَفْخَاذِهِمْ فَعَرَفْتُ أَنَّهُمْ يُصَمِّتُونِي - فَقَالَ عُثْمَانُ - فَلَمَّا رَأَيْتُهُمْ يُسَكِّتُونِي لَكِنِّي سَكَتُّ قَالَ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - بِأَبِي وَأُمِّي - مَا ضَرَبَنِي وَلاَ كَهَرَنِي وَلاَ سَبَّنِي ثُمَّ قَالَ " إِنَّ هَذِهِ الصَّلاَةَ لاَ يَحِلُّ فِيهَا شَىْءٌ مِنْ كَلاَمِ النَّاسِ هَذَا إِنَّمَا هُوَ التَّسْبِيحُ وَالتَّكْبِيرُ وَقِرَاءَةُ الْقُرْآنِ " . أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا قَوْمٌ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ وَقَدْ جَاءَنَا اللَّهُ بِالإِسْلاَمِ وَمِنَّا رِجَالٌ يَأْتُونَ الْكُهَّانَ . قَالَ " فَلاَ تَأْتِهِمْ " . قَالَ قُلْتُ وَمِنَّا رِجَالٌ يَتَطَيَّرُونَ . قَالَ " ذَاكَ شَىْءٌ يَجِدُونَهُ فِي صُدُورِهِمْ فَلاَ يَصُدُّهُمْ " . قُلْتُ وَمِنَّا رِجَالٌ يَخُطُّونَ . قَالَ " كَانَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ يَخُطُّ فَمَنْ وَافَقَ خَطَّهُ فَذَاكَ " . قَالَ قُلْتُ جَارِيَةٌ لِي كَانَتْ تَرْعَى غُنَيْمَاتٍ قِبَلَ أُحُدٍ وَالْجَوَّانِيَّةِ إِذِ اطَّلَعْتُ عَلَيْهَا إِطْلاَعَةً فَإِذَا الذِّئْبُ قَدْ ذَهَبَ بِشَاةٍ مِنْهَا وَأَنَا مِنْ بَنِي آدَمَ آسَفُ كَمَا يَأْسَفُونَ لَكِنِّي صَكَكْتُهَا صَكَّةً فَعَظَّمَ ذَاكَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ أَفَلاَ أُعْتِقُهَا قَالَ " ائْتِنِي بِهَا " . قَالَ فَجِئْتُهُ بِهَا فَقَالَ " أَيْنَ اللَّهُ " . قَالَتْ فِي السَّمَاءِ . قَالَ " مَنْ أَنَا " . قَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ . قَالَ " أَعْتِقْهَا فَإِنَّهَا مُؤْمِنَةٌ " .
مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، یحیی برای ما حدیث کرد، و عثمان بن ابیشیبه برای ما حدیث کرد، اسماعیل بن ابراهیم برای ما حدیث کرد — به همین مضمون — از حجاج صوّاف، یحیی بن ابیکثیر برایم حدیث کرد، از هلال بن ابیمیمونه، از عطاء بن یسار، از معاویة بن حکم سُلَمی که گفت: همراه رسول خدا ﷺ نماز میخواندم که مردی از جماعت عطسه کرد و من گفتم:
«یرحمک الله». مردم با نگاههای ناخوشایند به من نگریستند. گفتم: «وای بر مادرم! چرا اینگونه به من نگاه میکنید؟» آنگاه آنان با دستانشان بر رانهای خود زدند تا فهمیدم که مرا به سکوت دعوت میکنند. عثمان گفت: چون دیدم که مرا ساکت میکنند، خاموش شدم. راوی گفت: چون رسول خدا ﷺ نماز را تمام کردند — پدر و مادرم فدایش باد — نه مرا زدند، نه توبیخ کردند و نه دشنام دادند. سپس فرمودند: «در این نماز هیچ سخنی از گفتههای مردم روا نیست؛ همانا این نماز تنها تسبیح، تکبیر و قرائت قرآن است»، یا آنگونه که رسول خدا ﷺ فرمودند. گفتم: «ای رسول خدا! ما قومى هستیم که تازه از دوران جاهلیت خارج شدهایم و خداوند اسلام را برای ما آورده است، اما در میان ما مردانی هستند که نزد کاهنان میروند.» فرمودند: «نزد آنان نروید.» گفتم: «و در میان ما مردانی هستند که فال بد میزنند.» فرمودند: «این چیزی است که در دلهایشان مییابند، اما نباید آنان را (از انجام کار باز) دارد.» گفتم: «و در میان ما مردانی هستند که خط میکشند (فالگیری میکنند).» فرمودند: «پیامبری از پیامبران پیشین خط میکشید؛ پس هر کس خطش با خط آن پیامبر مطابقت داشته باشد، درست است.» راوی گفت: گفتم: «کنیزی داشتم که در نزدیکی احد و جَوانیه بزغالهها را میچراند. روزی ناگهان سر زدم و دیدم گرگی یکی از بزهایش را برده است. من از فرزندان آدمم و مانند دیگران اندوهگین میشوم، لذا سیلی به او زدم. رسول خدا ﷺ این کار را بزرگ شمردند. پرسیدم: «آیا او را آزاد نکنم؟» فرمودند: «او را نزد من بیاور.» راوی گفت: او را نزد ایشان بردم. پیامبر ﷺ از او پرسیدند: «الله کجاست؟» گفت: «در آسمان.» فرمودند: «من کیستم؟» گفت: «شما رسول الله هستید.» فرمودند: «او را آزاد کن، زیرا او مؤمن است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ احکام نماز را با مهربانی آموزش داد و خرافات را رد کرد.
معاویة بن حکم شرح میدهد که از ناآگاهی نسبت به احکام نماز، هنگام نماز سخن گفت؛ سپس پیامبر ﷺ پس از پایان نماز با آرامش به او آموزش داد. او بعداً دربارهٔ غیبگویان، فال بد و خطکشی پرسشهایی مطرح کرد.
افرادی که ادعا میکنند از دانش پنهان یا آینده آگاهاند.
نشانههایی که شخص گمان میکند میتوان از آنها خوشیمنی یا بدیمنی را دریافت.
گفتوگوهای معمولی که جزو قرائتها و ذکرهای مقرر در نماز نیستند.
دانشمندان از این روایت نتیجه میگیرند که گفتوگوی عادی جایگاهی در نماز ندارد و کسی که حکمی را نمیداند باید پس از نماز با مهربانی آموزش داده شود. پیامبر ﷺ مراجعه به غیبگویان را رد کرد و آموخت که فال بد نباید کسی را از تصمیمش بازدارد. بخش مربوط به خطکشی مجوزی برای فالگیری نیست؛ دانشمندان تأکید میکنند که دانش ویژهٔ پیامبری پیشین بهعنوان روشی در دسترس مردم نیست. این روایت همچنین نشان میدهد که آزاد کردن آن کنیزکاری پسندیده دانسته شده است.
- احکام نماز را گامبهگام بیاموزید و هنگام نماز از گفتوگوی عادی بپرهیزید.
- کسی را که چیزی نمیداند با آرامش راهنمایی کنید و پس از نماز حکم درست را برایش توضیح دهید.
- به غیبگویان مراجعه نکنید و اجازه ندهید نشانههای ادعایی بر تصمیمهایتان مسلط شوند.
این روایت صحیح همچنین به آنچه در نماز گفته میشود میپردازد و حدود سخن گفتن در آن را روشن میکند.
Sunan Abi Dawud · #929 (Sahih)این روایت در باب نماز، بلافاصله در کنار این گزارش آمده و آن نیز دربارهٔ گفتار و کردار هنگام نماز است.
Sunan Abi Dawud · #931 (Daif)این گزارش به موقعیتهای آموزشی دیگری دربارهٔ معاویة بن حکم اشاره میکند؛ درجهٔ ذکرشده برای آن ضعیف است، پس بر روایت صحیح مقدم نیست.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.