نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 931

روایت‌شده توسط Mu'awiyah ibn al-Hakam al-Sulami. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Mu'awiyah ibn al-Hakam al-Sulami

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُونُسَ النَّسَائِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ لَمَّا قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُلِّمْتُ أُمُورًا مِنْ أُمُورِ الإِسْلاَمِ فَكَانَ فِيمَا عُلِّمْتُ أَنْ قَالَ لِي ‏"‏ إِذَا عَطَسْتَ فَاحْمَدِ اللَّهَ وَإِذَا عَطَسَ الْعَاطِسُ فَحَمِدَ اللَّهَ فَقُلْ يَرْحَمُكَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا قَائِمٌ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ فَحَمِدَ اللَّهَ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ رَافِعًا بِهَا صَوْتِي فَرَمَانِي النَّاسُ بِأَبْصَارِهِمْ حَتَّى احْتَمَلَنِي ذَلِكَ فَقُلْتُ مَا لَكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ بِأَعْيُنٍ شُزْرٍ قَالَ فَسَبَّحُوا فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ قَالَ ‏"‏ مَنِ الْمُتَكَلِّمُ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ هَذَا الأَعْرَابِيُّ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي ‏"‏ إِنَّمَا الصَّلاَةُ لِقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَذِكْرِ اللَّهِ جَلَّ وَعَزَّ فَإِذَا كُنْتَ فِيهَا فَلْيَكُنْ ذَلِكَ شَأْنَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَمَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَطُّ أَرْفَقَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

ترجمه

محمد بن یونس نسائی به ما حدیث کرد، عبدالملک بن عمرو به ما حدیث کرد، فلیح به ما حدیث کرد، از هلال بن علی، از عطاء بن یسار، از معاویة بن الحکم السلمی که گفت:

«هنگامی که نزد رسول الله ﷺ آمدم، مسائلی از اسلام را آموختم. از جمله آنچه به من آموخته شد این بود که ایشان فرمودند: 'هرگاه عطسه کردی، خدا را ستایش کن (الحمدلله بگو) و هرگاه کسی عطسه کرد و خدا را ستایش نمود، به او بگو: یرحمک‌الله.'» وی افزود: «روزی در نماز همراه با رسول الله ﷺ ایستاده بودم که ناگهان مردی عطسه کرد و خدا را ستایش نمود. من نیز با صدای بلند گفتم: 'یرحمک‌الله.' مردم چنان به من خیره شدند که بسیار ناراحت شدم. گفتم: 'چرا با نگاه‌های تند به من می‌نگرید؟' آنان تسبیح گفتند. چون رسول الله ﷺ نماز را به پایان بردند، پرسیدند: 'چه کسی سخن گفت؟' گفته شد: 'این مرد بادیه‌نشین.' سپس رسول الله ﷺ مرا فراخواندند و فرمودند: 'همانا نماز تنها برای تلاوت قرآن و ذکر خداوند عزوجل است؛ پس هنگامی که در نماز هستی، باید فقط به همین کار مشغول باشی.'» او گفت: «هرگز آموزگاری مهربان‌تر از رسول الله ﷺ ندیده‌ام.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ سخن گفتن هنگام نماز را با مهربانی اصلاح می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
یَرحَمُکَ الله

عبارتی عربی به معنای «خداوند به تو رحمت آورد»؛ به کسی گفته می‌شود که پس از عطسه، خدا را ستایش می‌کند.

سُبحانَ‌الله

ذکری به معنای «خداوند از هر نقصی منزّه است».

بَدَوی

عنوانی برای فردی از یک قبیلهٔ کوچ‌نشین عرب.

برداشت‌های عالمان

عالمان به گزارش مشهور و صحیح معاویه بن حکم در صحیح مسلم استناد می‌کنند که گفت‌وگوی معمولی انسان‌ها جایگاهی در نماز ندارد. مذاهب فقهی دربارهٔ برخی جزئیات حقوقیِ اینکه چه نوع سخنی نماز را باطل می‌کند اختلاف دارند، اما عموماً سخن گفتن عادی و عمدی هنگام نماز را حرام می‌دانند. آموزش ملایمانه در این گزارش با شیوهٔ شناخته‌شدهٔ رفتار پیامبرانه سازگار است؛ بااین‌حال، به‌دلیل درجهٔ ضعفِ ذکرشده، عبارت دقیق این گزارش به‌تنهایی دلیل مستقل یک حکم نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام نماز به قرائت‌ها و ذکرهای مقرر بسنده کنید و گفت‌وگوی معمولی نداشته باشید.
  2. کسی را که چیزی نمی‌داند با مهربانی اصلاح کنید و آرام توضیح دهید چه کاری می‌تواند انجام دهد.
  3. احکام نماز را از روایت‌های معتبر و صحیح بیاموزید و در صورت تردید از عالمی آگاه بپرسید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.