نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 940

روایت‌شده توسط Sahl ibn Sa'd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1الْقَعْنَبِيُّآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2مَالِكٍ
  3. 3أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ
  4. 4سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ وَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ - رضى الله عنه - فَقَالَ أَتُصَلِّي بِالنَّاسِ فَأُقِيمَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ فِي الصَّلاَةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمْ مِنَ التَّصْفِيحِ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا فِي الْفَرِيضَةِ ‏.‏

ترجمه

قَعْنَبی برای ما حدیث کرد، از مالک، او از ابوحازم بن دینار، و او از سَهْل بن سَعْد روایت می‌کند که رسول خدا ﷺ برای ایجاد صلح میان قبیله بنی‌عمرو بن عَوْف به نزد آنان رفتند. چون وقت نماز فرارسید، مؤذن نزد ابوبکر رضی الله عنه آمد و پرسید:

«آیا شما مردم را در نماز امامت می‌کنید تا من اقامه بگویم؟» ایشان پاسخ داد: «بله.» سپس ابوبکر نماز را آغاز کرد. در همین حال رسول خدا ﷺ بازگشتند در حالی که مردم مشغول نماز بودند. ایشان از میان صف‌ها عبور کردند و در صف ایستادند. مردم شروع به دست زدن کردند، اما ابوبکر در نماز توجهی نکرد. وقتی صدای دست زدن زیاد شد، برگشت و رسول خدا ﷺ را دید. رسول خدا ﷺ به او اشاره کردند که در جای خود بماند. ابوبکر دستانش را بالا برد و خداوند را به خاطر دستوری که رسول خدا ﷺ به او داده بود، ستایش کرد. سپس ابوبکر عقب رفت تا در صف قرار گرفت و رسول خدا ﷺ پیش آمدند و نماز را خواندند. پس از پایان نماز فرمودند: «ای ابوبکر! چه چیزی مانع تو شد که وقتی به تو دستور دادم، در جای خود ثابت بمانی؟» ابوبکر عرض کرد: «شایسته پسر ابوقُحافه نیست که در برابر رسول خدا ﷺ نماز بخواند.» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمودند: «چرا دیدم که بسیار دست می‌زدید؟ هر کس در نمازش اتفاقی برایش رخ دهد، باید تسبیح بگوید (سبحان‌الله)، زیرا وقتی تسبیح بگوید، امام متوجه او می‌شود. همانا دست زدن مخصوص زنان است.» ابوداوود گفته است: این حکم مربوط به نماز فرض است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در نماز، دست‌زدن کافی نیست؛ مردان برای جلب توجه «سبحان‌الله» می‌گویند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ برای آشتی‌دادن میان مردم به نزد بنی‌عمرو بن عوف رفته بود. هنگامی که وقت نماز رسید، ابوبکر امامت مردم را آغاز کرد؛ پیامبر ﷺ در میان نماز بازگشت.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که درست پیش از آغاز نماز واجب گفته می‌شود.

سبحان‌الله

ذکری در ستایش خداوند، به معنای منزه‌بودن الله از هرگونه نقص.

تصفیق

دست‌زدن برای جلب توجه در نماز؛ پیامبر ﷺ در این موقعیت آن را به زنان اختصاص داد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که کسی که می‌خواهد هنگام نماز چیزی را گوشزد کند، به‌جای سخن‌گفتن یا دست‌زدن، خداوند را تسبیح می‌گوید. این حدیث همچنین می‌آموزد که امام می‌تواند فردی را به‌عنوان جانشین پیش بیندازد و ابوبکر از روی احترام جایگاه امامت را به پیامبر ﷺ بازگرداند. ابوداوود نقل می‌کند که این تعیین جانشین دربارهٔ نماز واجب بوده است. مذاهب فقهی دربارهٔ شیوهٔ دقیق اشاره‌کردن و احکام برعهده‌گرفتن امامت بحث کرده‌اند؛ این روایت در این زمینه دلیلی بر تسبیح‌گفتن مردان و دست‌زدن زنان است.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر لازم است هنگام نماز توجه امام را به چیزی جلب کنید، به‌جای صحبت‌کردن «سبحان‌الله» بگویید.
  2. کسی که به امامت گمارده شده است، از دستور پیامبر ﷺ پیروی می‌کند و فروتنی نشان می‌دهد.
  3. در صورت بروز اختلاف، همانند پیامبر ﷺ در پی آشتی باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.