علم · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 100

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Amr ibn al-As. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: علم
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مَالِكٌ
  3. 3هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  4. 4أَبِيهِ
  5. 5عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَقْبِضُ الْعِلْمَ انْتِزَاعًا، يَنْتَزِعُهُ مِنَ الْعِبَادِ، وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعِلْمَ بِقَبْضِ الْعُلَمَاءِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يُبْقِ عَالِمًا، اتَّخَذَ النَّاسُ رُءُوسًا جُهَّالاً فَسُئِلُوا، فَأَفْتَوْا بِغَيْرِ عِلْمٍ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا ‏"‏‏. قَالَ الْفِرَبْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامٍ نَحْوَهُ‏.‏

ترجمه

اسماعیل بن ابی اویس به ما حدیث کرد و گفت: مالک برایم حدیث کرد، از هشام بن عروه، از پدرش، از عبدالله بن عمرو بن عاص که گفت: شنیدم رسول الله ﷺ می‌فرمودند:

«همانا خداوند علم را با بیرون کشیدن مستقیم آن از دل بندگان قبض نمی‌کند، بلکه علم را با قبض روح علما از میان می‌برد. تا آنگاه که هیچ عالمی باقی نماند، مردم نادانانی را به رهبری خود برمی‌گزینند؛ پس از آنان پرسیده می‌شود و ایشان بدون علم فتوا می‌دهند، در نتیجه هم خود گمراه می‌شوند و هم دیگران را گمراه می‌سازند.» فیریابری گفت: عباس به ما حدیث کرد و گفت: قتیبة به ما حدیث کرد و جریر از هشام همانند آن را روایت نمود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

دانش با درگذشت عالمان از میان می‌رود و ناآگاهان زمام هدایت را به دست می‌گیرند.

توضیح واژه‌های دشوار
از میان رفتن دانش

دانش با درگذشت عالمان از میان می‌رود، نه اینکه ناگهان از دل مردم ربوده شود.

فتوا

پاسخِ یک متخصص به پرسشی دربارهٔ احکام و رهنمودهای اسلامی.

گمراه شدن و گمراه کردن

خود پیروی کردن از حکمی نادرست و با آن حکم، دیگران را نیز به بیراهه بردن.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک، از جمله نووی، از این روایت اهمیت دانش معتبر و عالمان واجد صلاحیت را برداشت کرده‌اند. آنان هشدار داده‌اند که رهبری دینی و فتوا دادن را نباید به کسانی سپرد که دانش کافی ندارند. این حدیث همچنین تأکید می‌کند که پیش از درگذشت عالمان، دانش‌اندوزی و انتقال دانش اهمیت دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. دانش دینی را نزد عالمان معتبر و واجد صلاحیت بیاموزید و منابع اظهارنظرهای دینی را بررسی کنید.
  2. اگر از مستندات یک حکم دینی آگاه نیستید، آن را بازگو نکنید؛ پرسشگر را به متخصص ارجاع دهید.
  3. از دانش عالمان شایسته بهره ببرید و برای انتقال دقیق آن بکوشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.