استسقاء · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1014

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: استسقاء
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ
  3. 3شَرِيكٍ
  4. 4أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، دَخَلَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ جُمُعَةٍ مِنْ بَابٍ كَانَ نَحْوَ دَارِ الْقَضَاءِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يَخْطُبُ، فَاسْتَقْبَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمًا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَتِ الأَمْوَالُ وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ، فَادْعُ اللَّهَ يُغِيثُنَا فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَغِثْنَا، اللَّهُمَّ أَغِثْنَا، اللَّهُمَّ أَغِثْنَا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَنَسٌ وَلاَ وَاللَّهِ مَا نَرَى فِي السَّمَاءِ مِنْ سَحَابٍ، وَلاَ قَزَعَةً، وَمَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ سَلْعٍ مِنْ بَيْتٍ وَلاَ دَارٍ‏.‏ قَالَ فَطَلَعَتْ مِنْ وَرَائِهِ سَحَابَةٌ مِثْلُ التُّرْسِ، فَلَمَّا تَوَسَّطَتِ السَّمَاءَ انْتَشَرَتْ ثُمَّ أَمْطَرَتْ، فَلاَ وَاللَّهِ مَا رَأَيْنَا الشَّمْسَ سِتًّا، ثُمَّ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ ذَلِكَ الْبَابِ فِي الْجُمُعَةِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يَخْطُبُ، فَاسْتَقْبَلَهُ قَائِمًا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَتِ الأَمْوَالُ وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ، فَادْعُ اللَّهَ يُمْسِكْهَا عَنَّا‏.‏ قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا، اللَّهُمَّ عَلَى الآكَامِ وَالظِّرَابِ وَبُطُونِ الأَوْدِيَةِ وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَقْلَعَتْ وَخَرَجْنَا نَمْشِي فِي الشَّمْسِ‏.‏ قَالَ شَرِيكٌ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَهُوَ الرَّجُلُ الأَوَّلُ فَقَالَ مَا أَدْرِي‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید به ما حدیث کرد و گفت: اسماعیل بن جعفر از شریک، از انس بن مالک برایمان روایت کرد که مردی در روز جمعه از دری که به سمت دارالقضاء بود وارد مسجد شد، در حالی که رسول خدا ﷺ ایستاده خطبه می‌خواندند. آن مرد در برابر رسول خدا ﷺ ایستاد و عرض کرد:

«ای رسول خدا ﷺ! چهارپایان هلاک شدند و راه‌ها مسدود گشته‌اند؛ پس از الله بخواهید تا ما را سیراب کند.» رسول خدا ﷺ دستان خود را بالا بردند و فرمودند: «بارالها! ما را سیراب کن، بارالها! ما را سیراب کن، بارالها! ما را سیراب کن!» انس رضی‌الله‌عنه گفت: سوگند به الله، هیچ ابری در آسمان نمی‌دیدیم، نه تکه‌ابری کوچک و نه بزرگ، و میان ما و کوه سلع هیچ خانه یا ساختمانی نبود که مانع دید شود. سپس از پشت کوه سلع ابری مانند سپر پدیدار شد؛ چون به میانه آسمان رسید، گسترده شد و باریدن گرفت. سوگند به الله، شش روز خورشید را ندیدیم. سپس در جمعه بعد، مردی از همان در وارد شد در حالی که رسول خدا ﷺ ایستاده خطبه می‌خواندند. او در برابر ایشان ایستاد و گفت: «ای رسول خدا ﷺ! چهارپایان هلاک شدند و راه‌ها بسته شده‌اند؛ از الله بخواهید تا باران را از ما باز دارد.» انس رضی‌الله‌عنه گفت: رسول خدا ﷺ دستانشان را بالا بردند و فرمودند: «بارالها! بر گرداگرد ما ببار، نه بر سر ما. بارالها! بر تپه‌ها، کوهپایه‌ها، بستر دره‌ها و رویشگاه درختان.» انس رضی‌الله‌عنه گفت: باران بند آمد و ما در زیر نور خورشید بیرون رفتیم و راه می‌رفتیم. شریک گفت: از انس بن مالک پرسیدم آیا این همان مردی بود که جمعه پیش درخواست باران کرده بود؟ پاسخ داد: نمی‌دانم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ برای باران دعا کرد و سپس خواست که باران در جاهای دیگری ببارد.

توضیح واژه‌های دشوار
استسقاء

از خداوند درخواست باران کردن، از جمله با دعا.

خدایا، اطراف ما بباران نه بر ما

دعایی برای اینکه باران بیرون از محل سکونت ببارد و از آسیب جلوگیری شود.

تپه‌ها، کوه‌ها و دره‌ها

جاهایی که باران می‌تواند در آن‌ها ببارد، بی‌آنکه برای مردم و دارایی‌هایشان مزاحمتی ایجاد کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که هنگام خشکسالی و آسیب‌دیدن مردم و حیوانات می‌توان از خداوند باران خواست و امام می‌تواند در خطبهٔ جمعه برای آن دعا کند و دست‌هایش را بالا ببرد. اگر بارندگیِ پیوسته موجب آسیب شود، می‌توان از خداوند خواست باران را به مناطق پیرامونی هدایت کند. دعا خطاب به خداوند است و در عین حال مردم باید اقدامات مناسب برای مقابله با خشکسالی و سیل را نیز انجام دهند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در زمان خشکسالی، با دعاهای خالصانه به درگاه خداوند روی آورید و به‌عنوان یک جامعه در پی کمک مناسب باشید.
  2. هنگام بارانِ زیان‌بار، از خداوند حفاظت و گشایش بخواهید و سپاسگزاری برای نعمت باران را فراموش نکنید.
  3. در کنار دعا، برای دام‌ها، راه‌ها و مکان‌های آسیب‌پذیر اقدامات پیشگیرانهٔ عملی انجام دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.