استسقاء · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1013

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: استسقاء
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَذْكُرُ أَنَّ رَجُلاً، دَخَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ مِنْ باب كَانَ وُجَاهَ الْمِنْبَرِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يَخْطُبُ فَاسْتَقْبَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمًا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلَكَتِ الْمَوَاشِي وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ، فَادْعُ اللَّهَ يُغِيثُنَا‏.‏ قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اسْقِنَا، اللَّهُمَّ اسْقِنَا، اللَّهُمَّ اسْقِنَا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَنَسٌ وَلاَ وَاللَّهِ مَا نَرَى فِي السَّمَاءِ مِنْ سَحَابٍ وَلاَ قَزَعَةً وَلاَ شَيْئًا، وَمَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ سَلْعٍ مِنْ بَيْتٍ وَلاَ دَارٍ، قَالَ فَطَلَعَتْ مِنْ وَرَائِهِ سَحَابَةٌ مِثْلُ التُّرْسِ، فَلَمَّا تَوَسَّطَتِ السَّمَاءَ انْتَشَرَتْ ثُمَّ أَمْطَرَتْ‏.‏ قَالَ وَاللَّهِ مَا رَأَيْنَا الشَّمْسَ سِتًّا، ثُمَّ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ ذَلِكَ الْبَابِ فِي الْجُمُعَةِ الْمُقْبِلَةِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يَخْطُبُ، فَاسْتَقْبَلَهُ قَائِمًا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلَكَتِ الأَمْوَالُ وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ، فَادْعُ اللَّهَ يُمْسِكْهَا، قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا، اللَّهُمَّ عَلَى الآكَامِ وَالْجِبَالِ وَالآجَامِ وَالظِّرَابِ وَالأَوْدِيَةِ وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَانْقَطَعَتْ وَخَرَجْنَا نَمْشِي فِي الشَّمْسِ‏.‏ قَالَ شَرِيكٌ فَسَأَلْتُ أَنَسًا أَهُوَ الرَّجُلُ الأَوَّلُ قَالَ لاَ أَدْرِي‏.‏

ترجمه

شریک بن عبدالله بن ابی نمیر روایت کرده است که شنید انس بن مالک می‌فرمود: در یک روز جمعه، مردی از دری که رو به منبر بود وارد مسجد شد، در حالی که رسول خدا ﷺ مشغول ایراد خطبه بودند. آن مرد در برابر رسول خدا ﷺ ایستاد و عرض کرد:

«یا رسول الله ﷺ! دام‌ها تلف شده‌اند و راه‌ها مسدود گشته‌اند؛ پس از خداوند بخواهید تا ما را سیراب کند.» انس گفت: «رسول خدا ﷺ دستان خود را بالا بردند و فرمودند: خدایا ما را سیراب کن، خدایا ما را سیراب کن، خدایا ما را سیراب کن!» انس افزود: «به خدا سوگند، هیچ ابری، نه تکه‌ابری و نه چیزی در آسمان نمی‌دیدیم و میان ما و کوه سلع هیچ خانه یا ساختمانی نبود.» سپس ادامه داد: «ناگهان از پشت آن کوه، ابری مانند سپر پدیدار شد و چون به میانه آسمان رسید، گسترش یافت و باریدن آغاز کرد.» انس گفت: «به خدا سوگند، شش روز خورشید را ندیدیم.» سپس در جمعه بعد، مردی از همان در وارد شد در حالی که رسول خدا ﷺ مشغول خطبه بودند. او در برابر ایشان ایستاد و گفت: «یا رسول الله ﷺ! اموال نابود شدند و راه‌ها بسته شده‌اند؛ از خداوند بخواهید تا باران را باز دارد.» انس گفت: «رسول خدا ﷺ دستانشان را بالا بردند و فرمودند: خدایا بر گرداگرد ما ببار، نه بر سر ما. خدایا بر تپه‌ها، کوه‌ها، بیشه‌ها، دره‌ها و محل رویش درختان ببار.» انس افزود: «باران قطع شد و ما در زیر نور خورشید بیرون آمدیم و راه رفتیم.» شریک گفت: «از انس پرسیدم آیا این همان مردی بود که اول درخواست باران کرده بود؟» پاسخ داد: «نمی‌دانم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ برای باران دعا کرد و سپس درخواست کرد آن را به جای دیگری هدایت کند.

توضیح واژه‌های دشوار
استسقاء

از خداوند با دعا درخواست باران کردن.

سَلَع

کوهی در نزدیکی مدینه که در روایت نام برده شده است.

آکام

تپه‌ها یا نقاط مرتفع.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت می‌کنند که درخواست باران از طریق دعا جایز است و امام می‌تواند در خطبهٔ جمعه برای مردم دعا کند. پیامبر ﷺ هنگام دعا دست‌های خود را بالا برد. اگر باران زیان‌بار باشد، می‌توان از خداوند خواست آن را به مناطقی هدایت کند که سودمند است و نگذارد بر مناطق مسکونی ببارد. این روایت همچنین نشان می‌دهد که در کنار درخواست یاری از خداوند، باید پیامدهای باران را نیز به‌طور عملی در نظر گرفت.

درس‌هایی برای امروز
  1. در زمان خشکسالی، با دعاهای خالصانه به درگاه خداوند روی آورید و بارانی بخواهید که برای مردم و حیوانات سودمند باشد.
  2. هنگام باران زیان‌بار، از خداوند حفاظت بخواهید و دعا کنید باران در جاهایی ببارد که به محیط آسیب نمی‌رساند.
  3. برای نیازهای جامعه دعا کنید و در کنار آن، اقدامات عملی مناسب را برای کاهش آسیب انجام دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.