قصر نماز · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1092

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: قصر نماز
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَعْجَلَهُ السَّيْرُ فِي السَّفَرِ يُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ حَتَّى يَجْمَعَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْعِشَاءِ‏.‏ قَالَ سَالِمٌ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَفْعَلُهُ إِذَا أَعْجَلَهُ السَّيْرُ‏.‏ وَزَادَ اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ سَالِمٌ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَجْمَعُ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمُزْدَلِفَةِ‏.‏ قَالَ سَالِمٌ وَأَخَّرَ ابْنُ عُمَرَ الْمَغْرِبَ، وَكَانَ اسْتُصْرِخَ عَلَى امْرَأَتِهِ صَفِيَّةَ بِنْتِ أَبِي عُبَيْدٍ فَقُلْتُ لَهُ الصَّلاَةُ‏.‏ فَقَالَ سِرْ‏.‏ فَقُلْتُ الصَّلاَةُ‏.‏ فَقَالَ سِرْ‏.‏ حَتَّى سَارَ مِيلَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً ثُمَّ نَزَلَ فَصَلَّى ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي إِذَا أَعْجَلَهُ السَّيْرُ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَعْجَلَهُ السَّيْرُ يُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ، فَيُصَلِّيهَا ثَلاَثًا ثُمَّ يُسَلِّمُ، ثُمَّ قَلَّمَا يَلْبَثُ حَتَّى يُقِيمَ الْعِشَاءَ فَيُصَلِّيَهَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يُسَلِّمُ، وَلاَ يُسَبِّحُ بَعْدَ الْعِشَاءِ حَتَّى يَقُومَ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ‏.‏

ترجمه

ابوالیمان برای ما حدیث کرد و گفت: شعیب از زهری به ما خبر داد، او گفت: سالم به من خبر داد، از عبدالله بن عمر — رضي الله عنهما — که گفت: رسول خدا ﷺ را دیدم که هرگاه در سفر عجله داشتند، نماز مغرب را به تأخیر می‌انداختند تا آن را با عشا جمع کنند. سالم گفت: عبدالله بن عمر نیز هنگامی که در سفر عجله داشت همین کار را انجام می‌داد. لیث افزود و گفت: یونس از ابن شهاب برایم حدیث کرد، او گفت: سالم بیان کرد که ابن عمر — رضي الله عنهما — در مزدلفه مغرب و عشا را جمع می‌کرد. سالم گفت: ابن عمر نماز مغرب را به تأخیر انداخت زیرا در آن هنگام خبر وفات همسرش صفیه بنت ابی عبید به او رسید. به او گفتم:

«وقت نماز است.» فرمود: «حرکت کن.» دوباره گفتم: «وقت نماز است.» فرمود: «حرکت کن.» تا اینکه دو یا سه میل راه پیمودیم، سپس پیاده شد و نماز خواند و آنگاه فرمود: «پیامبر ﷺ را این‌گونه دیدم که وقتی در سفر عجله داشتند نماز می‌خواندند.» عبدالله بن عمر همچنین گفت: پیامبر ﷺ را دیدم که چون در سفر عجله داشتند، مغرب را به تأخیر می‌انداختند و سه رکعت آن را می‌خواندند و سلام می‌دادند، سپس اندکی درنگ می‌کردند و اقامهٔ عشا گفته می‌شد و دو رکعت آن را می‌خواندند و سلام می‌دادند؛ و پس از عشا هیچ نماز مستحبی نمی‌خواندند تا اینکه در نیمهٔ شب برمی‌خاستند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام شتاب در سفر، پیامبر ﷺ نمازهای مغرب و عشا را با هم ادا کردند.

پیشینه و سبب بیان

ابن عمر پس از آنکه خبر درگذشت همسرش، صفیه بنت ابی‌عبید، را دریافت کرد، نماز مغرب را به تأخیر انداخت. او به سفر ادامه داد و بعداً بر اساس آنچه از پیامبر ﷺ دیده بود نماز خواند.

توضیح واژه‌های دشوار
جمع کردن

خواندن دو نماز در وقت یکی از آن دو؛ در اینجا نماز مغرب تا وقت عشا به تأخیر افتاد.

رکعت

واحدهایی که نماز آیینی از آنها تشکیل می‌شود.

اقامه

اعلانی که نشان می‌دهد نماز جماعت بلافاصله آغاز می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که مسافر می‌تواند هنگامی که سفر موجب شتاب یا دشواری می‌شود، نمازهای مغرب و عشا را با هم بخواند. روایت نشان می‌دهد که نماز مغرب تا وقت عشا به تأخیر افتاده است؛ با این حال، مغرب سه رکعت باقی می‌ماند و عشا در سفر دو رکعت است. مذاهب فقهی شرایط و موقعیت‌های جمع میان نمازها را با جزئیات بیشتری بررسی می‌کنند؛ این متن به‌ویژه جمع کردن نمازها به دلیل شرایط سفر را تأیید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در سفر از پیش برنامه‌ریزی کنید که طبق احکام معتبر کجا نماز مغرب و عشا را بخوانید.
  2. اگر شرایط سفر جمع کردن نمازها را مجاز می‌کند، تعداد مقرر رکعت‌های هر نماز را حفظ کنید.
  3. شرایط رخصت‌های سفر را از عالمی مورد اعتماد بیاموزید تا آنها را با دقت به کار ببرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.