Sahih al-Bukhari، حدیث 1284
روایتشده توسط Usama ibn Zaid. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Usama ibn Zaid
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، وَمُحَمَّدٌ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَرْسَلَتِ ابْنَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِ إِنَّ ابْنًا لِي قُبِضَ فَائْتِنَا. فَأَرْسَلَ يُقْرِئُ السَّلاَمَ وَيَقُولُ " إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ ". فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُقْسِمُ عَلَيْهِ لَيَأْتِيَنَّهَا، فَقَامَ وَمَعَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَرِجَالٌ، فَرُفِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّبِيُّ وَنَفْسُهُ تَتَقَعْقَعُ ـ قَالَ حَسِبْتُهُ أَنَّهُ قَالَ ـ كَأَنَّهَا شَنٌّ. فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ. فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذَا فَقَالَ " هَذِهِ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللَّهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ، وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ ".
عبدان و محمد برای ما حدیث کردند، هر دو گفتند: عبدالله به ما خبر داد، عاصم بن سلیمان به ما خبر داد، از ابوعثمان، که گفت: اسامة بن زید رضی الله عنهما برای من حدیث کرد و گفت: دختر پیامبر ﷺ کسی را نزد ایشان فرستاد و پیغام داد که فرزندم در حال احتضار است، پس نزد ما بیایید. سپس پیامبر ﷺ فرستاده را بازگرداندند و سلام رساندند و فرمودند:
«آنچه خدا میگیرد از آنِ اوست و آنچه میبخشد نیز از آنِ اوست، و هر چیزی نزد او اجل معینی دارد؛ پس باید صبر پیشه کند و امید پاداش داشته باشد.» سپس دخترش دوباره کسی را نزد ایشان فرستاد و قسم داد که حتماً تشریف بیاورند. پس پیامبر ﷺ برخاستند و سعد بن عباده، معاذ بن جبل، أُبیّ بن کعب، زید بن ثابت و مردانی دیگر همراه ایشان بودند. آنگاه کودک را نزد رسول خدا ﷺ آوردند در حالی که نفسهایش در سینهاش خرخر میکرد — راوی گفت: گمان کنم فرمودند — مانند مشک آب کهنهای بود. در این هنگام چشمان پیامبر ﷺ پر از اشک شد. سعد عرض کرد: ای رسول خدا! این چیست؟ ایشان فرمودند: «این رحمتی است که خداوند در دل بندگانش نهاده است، و خداوند تنها بر کسانی از بندگانش رحم میکند که خود رحمکننده باشند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ از روی رحمت گریست و هنگام فقدان، شکیبایی را آموخت.
دختر پیامبر ﷺ به ایشان خبر داد که فرزندش در حال جان دادن است و از ایشان خواست بیایند. ایشان همراه چند تن از یارانش آمدند؛ وقتی کودک را نزد ایشان آوردند، گریست.
هر جانی زمانی برای پایان دارد که الله مقدر کرده است.
اندوه را بدون شکایت از الله تحمل کردن، در حالی که پاداش او را امید داریم.
دلسوزی و مهربانیای که الله در دلهای مردم نهاده است.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که اشک و اندوه در پی فقدان، با شکیبایی و تسلیم در برابر الله ناسازگار نیست. پیامبر ﷺ تأیید میکند که دلسوزی فضیلت است و الله به انسانهای مهربان رحمت میکند. سفارش به شکیبایی و امید به پاداش، به مؤمنان میآموزد که فقدان را با ایمان تاب آورند، بیآنکه احساسات انسانی خود را انکار کنند.
- هنگامی که کسی سوگوار است، در کنارش بمانید و به او آرامش دهید؛ اشکهای اندوه نشانهٔ کمبود ایمان نیست.
- به خود و دیگران یادآوری کنید که آنچه الله میدهد و میگیرد از آنِ اوست و از او شکیبایی و پاداش بخواهید.
- در اندوه مردم به آنان مهربانی کنید، همانگونه که پیامبر ﷺ چنین کرد.
این روایت نیز اشکهای پیامبر ﷺ را هنگام فقدان عزیزی توصیف میکند و روشن میسازد که دل اندوهگین میشود، در حالی که زبان سخنی میگوید که خشنودی الله در آن است.
Sahih al-Bukhari · #1283 (Sahih)این روایت به گریستن هنگام درگذشت میپردازد و با تمایز میان اشکهای برخاسته از رحمت و رفتارهایی که با شکیبایی سازگار نیستند، پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.