جنائز · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1305

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جنائز
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ لَمَّا جَاءَ قَتْلُ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ، جَلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ، وَأَنَا أَطَّلِعُ مِنْ شَقِّ الْبَابِ، فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ فَأَمَرَهُ بِأَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ الرَّجُلُ ثُمَّ أَتَى فَقَالَ قَدْ نَهَيْتُهُنَّ، وَذَكَرَ أَنَّهُنَّ لَمْ يُطِعْنَهُ، فَأَمَرَهُ الثَّانِيَةَ أَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ، ثُمَّ أَتَى، فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنِي أَوْ غَلَبْنَنَا الشَّكُّ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَوْشَبٍ ـ فَزَعَمَتْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ، فَوَاللَّهِ مَا أَنْتَ بِفَاعِلٍ وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَنَاءِ‏.‏

ترجمه

محمد بن عبدالله بن حوشب برای ما حدیث کرد، عبدالوهاب برای ما حدیث کرد، یحیی بن سعید برای ما حدیث کرد و گفت: عَمره به من خبر داد و گفت: از عائشه رضی الله عنها شنیدم که می‌فرمود: چون خبر شهادت زید بن حارثه، جعفر و عبدالله بن رواحه رسید، پیامبر ﷺ در حالی که اندوه در چهره‌اش نمایان بود نشستند و من از شکاف در نگاه می‌کردم. مردی آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا ﷺ! زنانِ جعفر...» و از گریه آنان سخن گفت. پیامبر ﷺ به او دستور دادند که آنان را از گریستن باز دارد. آن مرد رفت، سپس بازگشت و گفت: «آنان را نهی کردم»، اما ذکر کرد که اطاعت نکردند. پیامبر ﷺ بار دوم به او دستور دادند که آنان را منع کند؛ او دوباره رفت، سپس بازگشت و گفت: «به خدا سوگند! بر من غلبه کردند»، یا «بر ما غلبه کردند» — محمد بن حوشب در این مورد تردید دارد — عَمره ادعا کرد که پیامبر ﷺ فرمودند: «پس در دهانشان خاک بریز.» عائشه رضی الله عنها فرمود: «خداوند بینی‌ات را به خاک بمالد! به خدا سوگند! تو توانایی انجام این کار را نداشتی و حتی رسول خدا ﷺ را از رنج و مشقت آسوده نکردی.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ اندوه خود را نشان داد، اما شیون بلند را رد کرد.

پیشینه و سبب بیان

خبر درگذشت زید بن حارثه، جعفر و عبدالله بن رواحه به پیامبر ﷺ رسید. علت این اندوه و گفت‌وگوهای پس از آن با زنان جعفر، در خود روایت بیان شده است.

توضیح واژه‌های دشوار
شیون

سوگواری بلند همراه با فریادهای ناله یا سخنانی که اندوه را تشدید می‌کنند.

پس خاک در دهانشان بریزید

تعبیری کوبنده برای تأکید بر ناپسند بودن شیون مداوم.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که اندوه و گریستن برای درگذشته جایز است، اما شیون بلند ناپسند و ممنوع است. سخن درباره خاک در دهان، سرزنشی شدید دانسته می‌شود، نه دستوری برای آزار جسمی زنان. این حدیث همچنین نشان می‌دهد کسی که با سوگواران سخن می‌گوید باید با خردمندی و بدون تندیِ بی‌مورد رفتار کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. به سوگوار فرصت اندوه و گریستن بدهید، اما او را به فریادهای ناله یا آزار دادن خود تشویق نکنید.
  2. با افراد اندوهگین آرام و دلسوزانه سخن بگویید و واژگانی برگزینید که دردشان را بیشتر نکند.
  3. اندوه خود را نشان دهید، بی‌آنکه با گفتار یا رفتار، تقدیر الله را رد کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.