Sahih al-Bukhari، حدیث 1366
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Umar ibn al-Khattab
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا مَاتَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ دُعِيَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَبْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتُصَلِّي عَلَى ابْنِ أُبَىٍّ وَقَدْ قَالَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا ـ أُعَدِّدُ عَلَيْهِ قَوْلَهُ ـ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ ". فَلَمَّا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ " إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ، لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ فَغُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ عَلَيْهَا ". قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْصَرَفَ، فَلَمْ يَمْكُثْ إِلاَّ يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتِ الآيَتَانِ مِنْ {بَرَاءَةٌ} {وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا} إِلَى {وَهُمْ فَاسِقُونَ} قَالَ فَعَجِبْتُ بَعْدُ مِنْ جُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ، وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
یحیی بن بُکیر به ما حدیث کرد، لیث برایم حدیث کرد، از عقیل، از ابن شهاب، از عبیدالله بن عبدالله، از ابن عباس، از عمر بن خطاب — رضی الله عنهم — که گفت: چون عبدالله بن اُبَیّ بن سَلول مرد، رسول خدا ﷺ را فراخواندند تا بر او نماز بخواند. چون رسول خدا ﷺ برای نماز برخاست، من شتابان نزد ایشان رفتم و گفتم:
«ای رسول خدا! آیا بر ابن اُبَیّ نماز میخوانید در حالی که او در فلان روز چنین و چنان گفت؟» — و سخنان او را یکبهیک برمیشمردم. آنگاه رسول خدا ﷺ لبخندی زدند و فرمودند: «ای عمر! از پیش من دور شو.» چون بسیار اصرار کردم، فرمودند: «من مخیر شدم و انتخاب کردم (که نماز بخوانم). اگر میدانستم که با بیش از هفتاد بار استغفار، آمرزیده خواهد شد، حتماً بیشتر از آن میکردم.» او گفت: سپس رسول خدا ﷺ بر او نماز خواندند و بازگشتند. دیری نپایید که دو آیه از سوره براءت نازل شد: {و هرگز بر هیچیک از آنان که بمیرد نماز مخوان...} تا {...که آنان فاسقانند}. او گفت: پس از آن، از جسارت خود در برابر رسول خدا ﷺ در آن روز در شگفت ماندم، و خدا و رسولش داناترند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ پیش از آنکه وحی این کار را ممنوع کند، برای ابن اُبَیّ نماز خواند.
وقتی عبدالله بن اُبَیّ بن سلول درگذشت، از پیامبر ﷺ خواستند نماز میت او را بخواند. عمر به سخنان و رفتار پیشین او اشاره کرد. پیامبر ﷺ فرمود که در این باره اختیار داده شده است، نماز را خواند و اندکی بعد آیات ۹:۸۴ نازل شد که نماز خواندن برای منافقانِ درگذشته را منع میکند.
نمازی جماعتی برای مسلمان درگذشته که در آن رکوع و سجده نیست.
کسی که در ظاهر ایمان نشان میدهد، اما در باطن ایمان را نمیپذیرد.
نهمین سورهٔ قرآن؛ آیات مورد اشاره ۹:۸۴ هستند.
مفسران کلاسیک، از جمله ابن حجر، نماز پیامبر ﷺ را پیش از نزول منع دانستهاند. آیهٔ ۹:۸۴ روشن میکند که برای کسی که کفر و نفاق سرسختانهاش ثابت شده است، طلب آمرزش نمیشود. علما این حکم را از داوری دربارهٔ افراد بر پایهٔ گمان جدا میدانند: داوری دربارهٔ باطن از آنِ خداوند است و حکم بر پایهٔ آگاهی معتبر اجرا میشود.
- در احکام دینی از راهنمایی وحی پیروی کنید، حتی اگر پس از رویدادی پیشین روشنتر شده باشد.
- دربارهٔ مسائل جدی با احترام گفتوگو کنید: عمر قاطعانه سخن گفت، اما بعداً پذیرفت که در برابر پیامبر ﷺ جسارت کرده بود.
- دربارهٔ باطن افراد با قطعیت داوری نکنید، مگر آنکه خداوند آگاهی روشنی دربارهٔ آن داده باشد.
این روایت نیز به مسئلهای دربارهٔ مرگ میپردازد و به قرار دادن قواعد کلیتر برخورد با درگذشتگان در کتاب «جنائز» کمک میکند.
Sahih al-Bukhari · #1368 (Sahih)این روایت با رویدادهای جامعهٔ نخستین مسلمانان پیوند دارد و دربارهٔ روابط میان پیامبر ﷺ و یارانش زمینه فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.