زکات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1398

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: زکات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا الْحَىَّ مِنْ رَبِيعَةَ قَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ، وَلَسْنَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلاَّ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ، فَمُرْنَا بِشَىْءٍ نَأْخُذُهُ عَنْكَ، وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ، وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الإِيمَانِ بِاللَّهِ وَشَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ـ وَعَقَدَ بِيَدِهِ هَكَذَا ـ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ، وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ وَأَبُو النُّعْمَانِ عَنْ حَمَّادٍ ‏"‏ الإِيمَانِ بِاللَّهِ شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏‏.‏

ترجمه

حجاج برای ما حدیث کرد، حماد بن زید برای ما حدیث کرد، ابوجمره برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم ابن عباس رضی الله عنهما می‌فرمود:

«هیئتی از قبیله عبدالقیس نزد پیامبر ﷺ آمدند و گفتند: ای رسول خدا! این قبیله از ربیعه است و کافران قبیله مُضَر میان ما و شما حائل شده‌اند، لذا جز در ماه‌های حرام نمی‌توانیم به خدمتتان برسیم. پس ما را به چیزی فرمان دهید که از شما بگیریم و کسانی را که پشت سر گذاشته‌ایم نیز به آن فراخوانیم.» ایشان فرمودند: «شما را به چهار چیز امر می‌کنم و از چهار چیز نهی می‌نمایم: ایمان به الله و شهادت به اینکه هیچ معبودی جز الله نیست — (و با دست خود چنین اشاره کردند) — برپا داشتن نماز، پرداخت زکات، و ادای خمس غنایمی که به دست می‌آورید. و شما را از استفاده از دُبّاء، حَنتم، نقیر و مزفّت نهی می‌کنم.» سلیمان و ابوالنعمان نیز از حماد روایت کرده‌اند: «ایمان به الله یعنی شهادت به اینکه هیچ معبودی جز الله نیست.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ ایمان، نماز، زکات و پرداخت یک‌پنجم غنیمت را آموزش داد.

پیشینه و سبب بیان

هیئت اعزامی عبدالقیس گفت که قبیلهٔ مُضَر میان آنان و پیامبر ﷺ مانع می‌شد؛ ازاین‌رو فقط در ماه‌های حرام می‌توانستند به دیدار ایشان بروند. آنان خواستار دستورهایی شدند که خود به آن‌ها عمل کنند و به قومشان نیز برسانند.

توضیح واژه‌های دشوار
یک‌پنجم غنیمت جنگی

سهم یک‌پنجم که طبق احکام اسلامی از غنیمت جنگی پرداخت می‌شود.

دُبّاء، حَنتم، نَقیر و مُزَفَّت

انواع ظرف‌هایی که در آن روزگار نوشیدنیِ مست‌کننده را تخمیر می‌کردند؛ هشدار دربارهٔ استفاده از آن‌ها برای این کار بود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که ایمان به خدا و گواهی به توحید با وظایف عملیِ نماز و زکات همراه است. ذکر سهم یک‌پنجم به غنیمت جنگی مربوط می‌شود و قاعده‌ای کلی برای زکات نیست. استفاده از ظرف‌های یادشده ممنوع شد، زیرا نوشیدنی ممکن بود در آن‌ها تخمیر و مست‌کننده شود؛ نکتهٔ اصلی ممنوعیت نوشیدنیِ مست‌کننده است، نه ممنوعیت همیشگیِ هر ظرفی که از آن مواد ساخته شده باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. واجبات بنیادین دین خود را بیاموزید و دانش معتبر را به خانواده و جامعه‌تان منتقل کنید.
  2. زکات را یک تکلیف دینی بدانید و برای محاسبهٔ آن از فرد آگاه و متخصص راهنمایی بگیرید.
  3. از مواد مست‌کننده و هر چیزی که به مصرف آن‌ها می‌انجامد دوری کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.