زکات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1408

روایت‌شده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: زکات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Dharr al-Ghifari

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَيَّاشٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ جَلَسْتُ‏.‏ وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الْعَلاَءِ بْنُ الشِّخِّيرِ، أَنَّ الأَحْنَفَ بْنَ قَيْسٍ، حَدَّثَهُمْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى مَلإٍ مِنْ قُرَيْشٍ، فَجَاءَ رَجُلٌ خَشِنُ الشَّعَرِ وَالثِّيَابِ وَالْهَيْئَةِ حَتَّى قَامَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بَشِّرِ الْكَانِزِينَ بِرَضْفٍ يُحْمَى عَلَيْهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ، ثُمَّ يُوضَعُ عَلَى حَلَمَةِ ثَدْىِ أَحَدِهِمْ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ نُغْضِ كَتِفِهِ، وَيُوضَعُ عَلَى نُغْضِ كَتِفِهِ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ حَلَمَةِ ثَدْيِهِ يَتَزَلْزَلُ، ثُمَّ وَلَّى فَجَلَسَ إِلَى سَارِيَةٍ، وَتَبِعْتُهُ وَجَلَسْتُ إِلَيْهِ، وَأَنَا لاَ أَدْرِي مَنْ هُوَ فَقُلْتُ لَهُ لاَ أُرَى الْقَوْمَ إِلاَّ قَدْ كَرِهُوا الَّذِي قُلْتَ‏.‏ قَالَ إِنَّهُمْ لاَ يَعْقِلُونَ شَيْئًا‏.‏ قَالَ لِي خَلِيلِي ـ قَالَ قُلْتُ مَنْ خَلِيلُكَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتُبْصِرُ أُحُدًا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَنَظَرْتُ إِلَى الشَّمْسِ مَا بَقِيَ مِنَ النَّهَارِ وَأَنَا أُرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرْسِلُنِي فِي حَاجَةٍ لَهُ، قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا أُنْفِقُهُ كُلَّهُ إِلاَّ ثَلاَثَةَ دَنَانِيرَ ‏"‏‏.‏ وَإِنَّ هَؤُلاَءِ لاَ يَعْقِلُونَ، إِنَّمَا يَجْمَعُونَ الدُّنْيَا‏.‏ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَسْأَلُهُمْ دُنْيَا، وَلاَ أَسْتَفْتِيهِمْ عَنْ دِينٍ حَتَّى أَلْقَى اللَّهَ‏.‏

ترجمه

عیاش برای ما حدیث کرد، عبدالاعلی برای ما حدیث کرد، جریری برای ما حدیث کرد، از ابوالعلاء، از احنف بن قیس که گفت: در میان جمعی از قریش نشسته بودم که مردی با موها، لباس و ظاهری خشن آمد و در برابر آنان ایستاد و سلام کرد. سپس فرمود:

«به کسانی که مال اندوخته‌اند مژده دهید که سنگی در آتش جهنم گداخته می‌شود و بر نوک پستان یکی از آنان نهاده می‌شود تا از استخوان شانه‌اش بیرون آید، و بر استخوان شانه‌اش نهاده می‌شود تا از نوک پستانش بیرون آید در حالی که آن سنگ می‌لرزد.» سپس روی گرداند و کنار ستونی نشست. من به دنبالش رفتم و کنارش نشستم، در حالی که نمی‌دانستم او کیست. به او گفتم: «گمان می‌کنم مردم از سخنت ناخوشنود شدند.» گفت: «این مردم چیزی نمی‌فهمند.» سپس به من گفت: «خلیل (دوست) من به من گفته است.» پرسیدم: «خلیل تو کیست؟» گفت: «پیامبر ﷺ به من فرمودند: “ای ابوذر! آیا کوه احد را می‌بینی؟”» ابوذر گفت: «من به خورشید نگریستم تا ببینم چه مقدار از روز باقی مانده است، زیرا گمان کردم رسول خدا ﷺ می‌خواهند مرا برای کاری بفرستند. گفتم: “بله.” فرمودند: “دوست ندارم که به اندازه کوه احد طلا داشته باشم مگر اینکه همه آن را انفاق کنم، جز سه دینار.” این مردم نمی‌فهمند و تنها دنیا جمع می‌کنند. نه، به خدا سوگند! نه از آنان دنیا می‌طلبم و نه پیش از دیدار خداوند، در امور دین از آنان فتوا می‌خواهم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوذر درباره اندوختن ثروت هشدار می‌دهد و بخشندگی در خرج کردن آن را می‌ستاید.

توضیح واژه‌های دشوار
اندوختن ثروت

نگه‌داشتن و گردآوردن ثروت بدون پرداخت زکات واجب آن.

اُحُد

کوهی مشهور در نزدیکی مدینه؛ این تشبیه بر مقدار بسیار زیاد طلا تأکید دارد.

دینار

سکه‌ای طلا که در زمان پیامبر ﷺ به کار می‌رفت.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک توضیح می‌دهند که هشدار دربارهٔ اندوختن ثروت، در درجهٔ نخست به ثروتی مربوط است که زکات به آن تعلق می‌گیرد اما زکاتش پرداخت نمی‌شود. سخن دربارهٔ طلایی به‌اندازهٔ کوه اُحُد، تأکیدی بر زهد و سخاوت فراوان ابوذر است؛ این سخن قاعده‌ای کلی مبنی بر حرام بودن نگه‌داشتن دارایی نیست. هر چهار مذهب فقهی اهل‌سنت واجب بودن زکات بر ثروتِ مشمول آن را، در صورت تحقق شرایط، می‌پذیرند. پرداخت زکات جایگزین دیگر انواع صدقه نمی‌شود، اما این روایت مقدار معینی را تعیین نمی‌کند که شخص افزون بر زکات باید ببخشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر شرایط زکات را دارید، آن را با دقت محاسبه کنید و به‌موقع بپردازید.
  2. در بودجهٔ خود، افزون بر زکات واجب، مبلغ ثابتی را برای صدقهٔ مستحب در نظر بگیرید.
  3. تصمیم‌های مالی خود را بر پایهٔ ایمان و مسئولیت‌پذیری بسنجید، نه فقط بر اساس دارایی و جایگاه.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.