Sahih al-Bukhari، حدیث 1428
روایتشده توسط Hakim ibn Hizam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَآن را به البخاري روایت کرد
- 2وُهَيْبٌ
- 3هِشَامٌ
- 4أَبِيهِ
- 5حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ، وَخَيْرُ الصَّدَقَةِ عَنْ ظَهْرِ غِنًى، وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ، وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ ". وَعَنْ وُهَيْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ بِهَذَا.
موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، وهیب برای ما حدیث کرد، هشام از پدرش، او از حکیم بن حزام — رضي الله عنه — و او از پیامبر ﷺ روایت کرد که فرمودند:
«دست بالا بهتر از دست پایین است. ابتدا به کسانی بده که نانخور تو هستند. بهترین صدقه آن است که از روی بینیازی داده شود. هر کس از درخواست کردن از مردم خودداری ورزد، خداوند او را پاکدامن گرداند و هر کس تلاش کند تا بینیاز باشد، خداوند او را بینیاز سازد.» و از وهیب روایت شده است که گفت: هشام از پدرش و او از ابوهُریره — رضي الله عنه — همین حدیث را به ما خبر داد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
با سخاوت ببخش، از خانوادهات آغاز کن و با پرهیز از درخواست کمک، عزت خود را حفظ کن.
کنایه از دستی است که میبخشد؛ در اینجا بخشیدن بر دریافت کردن برتری داده شده است.
افرادی که مسئولیت مالی آنان را بر عهده داری، مانند خانوادهات.
بخشیدن از آنچه پس از تأمین هزینهها و تعهدات ضروری باقی میماند.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که انسان در صدقهٔ مستحبی، نخست نیازهای کسانی را که سرپرستیشان را بر عهده دارد تأمین کند و سپس آنچه را میتواند ببخشد. سفارش به درخواست نکردن، خویشتنداری را ارج مینهد، اما حق کمک برای کسی را که واقعاً نیازمند است از میان نمیبرد. چهار مذهب فقهی اهلسنت نیز تأکید میکنند که نفقههای واجب، از جمله نفقهٔ خویشاوندان نزدیک، بر صدقهٔ مستحبی مقدم است.
- پیش از آنکه داوطلبانه پولی ببخشی، مطمئن شو نیازهای ضروری خانوادهات تأمین شده است.
- بهطور منظم از آنچه واقعاً میتوانی ببخشی، چیزی بده؛ بیآنکه نزدیکانت را از نیازهایشان محروم کنی.
- اگر میتوانی نیازهایت را تأمین کنی، کمک مالی درخواست نکن؛ اما اگر نیاز داشتی، حمایت شایسته را بپذیر.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.