حج · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1513

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حج
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مَالِكٌ
  3. 3ابْنِ شِهَابٍ
  4. 4سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ
  5. 5عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ الْفَضْلُ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ، فَجَعَلَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا وَتَنْظُرُ إِلَيْهِ، وَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصْرِفُ وَجْهَ الْفَضْلِ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ فِي الْحَجِّ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا، لاَ يَثْبُتُ عَلَى الرَّاحِلَةِ، أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏ "‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن یوسف برای ما حدیث کرد، مالک به ما خبر داد، از ابن شهاب، از سلیمان بن یسار، از عبدالله بن عباس رضی الله عنهما که گفت: فضل پشت سر رسول خدا ﷺ سوار بود که زنی از قبیله خثعم آمد. فضل به او نگاه می‌کرد و او نیز به فضل نگاه می‌کرد. پیامبر ﷺ صورت فضل را به سوی دیگر برگرداند. آن زن گفت:

«ای رسول خدا ﷺ! فریضه حج که خداوند بر بندگانش واجب کرده است، بر پدر پیرم لازم شده، اما او نمی‌تواند بر مرکب استوار بنشیند. آیا می‌توانم از طرف او حج بگزارم؟» ایشان فرمودند: «بله، می‌توانی.» این ماجرا در حجةالوداع رخ داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ نگاه فضل را برگرداند و اجازه داد حج به نیابت از پدرش انجام شود.

پیشینه و سبب بیان

این رویداد در حجّةالوداع رخ داد.

توضیح واژه‌های دشوار
خثعم

قبیله‌ای که زنِ یادشده در روایت از آن بود.

حج به نیابت از دیگری

انجام حج برای کسی که به‌سبب کهولت سن یا ناتوانی جسمی نمی‌تواند خودش آن را به‌جا آورد.

حجّةالوداع

آخرین حج پیامبر ﷺ.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه گرفته‌اند که می‌توان حج واجب را به نیابت از پدر یا مادری انجام داد که به‌سبب کهولت سن توان سفر ندارد. آن زن اجازه خواست و پیامبر ﷺ پاسخ مثبت داد. این رویداد همچنین نشان می‌دهد که می‌توان نگاهِ منجر به توجه نامناسب را با مهربانی اما قاطعانه برگرداند. فقیهان دربارهٔ شرایط حج به نیابت از دیگری بحث کرده‌اند؛ از جمله مذاهب حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی این موضوع را در احکام حج نیابتی بررسی می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر کسی به‌سبب کهولت سن نمی‌تواند خودش به حج برود، می‌تواند دربارهٔ شرایط حج به نیابت از او از عالمی بپرسد.
  2. هرگاه نگاه کردن نامناسب شد، آرام نگاه خود را برگردانید و به دیگران نیز کمک کنید این کار را محترمانه انجام دهند.
  3. به کسی که پرسشی دینی دارد، پاسخی روشن بدهید و شرایط شخصی او را با دقت در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.