حج · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1560

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حج
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ، سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ، وَلَيَالِي الْحَجِّ وَحُرُمِ الْحَجِّ، فَنَزَلْنَا بِسَرِفَ قَالَتْ فَخَرَجَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ مَعَهُ هَدْىٌ فَأَحَبَّ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ فَلاَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَالآخِذُ بِهَا وَالتَّارِكُ لَهَا مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَتْ فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَكَانُوا أَهْلَ قُوَّةٍ، وَكَانَ مَعَهُمُ الْهَدْىُ، فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى الْعُمْرَةِ قَالَتْ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ ‏"‏ مَا يُبْكِيكِ يَا هَنْتَاهْ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ سَمِعْتُ قَوْلَكَ لأَصْحَابِكَ فَمُنِعْتُ الْعُمْرَةَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَمَا شَأْنُكِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ أُصَلِّي‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ يَضِيرُكِ، إِنَّمَا أَنْتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِ آدَمَ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْكِ مَا كَتَبَ عَلَيْهِنَّ، فَكُونِي فِي حَجَّتِكِ، فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَرْزُقَكِيهَا ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَخَرَجْنَا فِي حَجَّتِهِ حَتَّى قَدِمْنَا مِنًى فَطَهَرْتُ، ثُمَّ خَرَجْتُ مِنْ مِنًى فَأَفَضْتُ بِالْبَيْتِ قَالَتْ ثُمَّ خَرَجَتْ مَعَهُ فِي النَّفْرِ الآخِرِ حَتَّى نَزَلَ الْمُحَصَّبَ، وَنَزَلْنَا مَعَهُ فَدَعَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ ‏"‏ اخْرُجْ بِأُخْتِكَ مِنَ الْحَرَمِ، فَلْتُهِلَّ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ افْرُغَا، ثُمَّ ائْتِيَا هَا هُنَا، فَإِنِّي أَنْظُرُكُمَا حَتَّى تَأْتِيَانِي ‏"‏‏.‏ ـ قَالَتْ ـ فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغْتُ، وَفَرَغْتُ مِنَ الطَّوَافِ ثُمَّ جِئْتُهُ بِسَحَرَ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ فَرَغْتُمْ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَآذَنَ بِالرَّحِيلِ فِي أَصْحَابِهِ، فَارْتَحَلَ النَّاسُ فَمَرَّ مُتَوَجِّهًا إِلَى الْمَدِينَةِ‏.‏ ضَيْرُ مِنْ ضَارَ يَضِيرُ ضَيْرًا، وَيُقَالُ ضَارَ يَضُورُ ضَوْرًا وَضَرَّ يَضُرُّ ضَرًّا‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار برای ما حدیث کرد و گفت: ابوبکر حنفی برایم حدیث کرد، افلح بن حمید برای ما حدیث کرد که شنیدم قاسم بن محمد از عایشه رضی الله عنها روایت می‌کرد که فرمود: در ماه‌های حج، شب‌های حج و زمان و مکان مقدس حج با رسول الله ﷺ خارج شدیم. در مکانی به نام سَرِف فرود آمدیم. سپس پیامبر ﷺ نزد یارانشان آمدند و فرمودند:

«هر کس از شما که هدی (قربانی) همراه ندارد و دوست دارد آن را عمره قرار دهد، چنین کند؛ و هر کس که هدی همراه دارد، نباید احرام را باز کند.» عایشه افزود: برخی از یاران پیامبر ﷺ این دستور را پذیرفتند و برخی دیگر ترک کردند. اما رسول الله ﷺ و گروهی از یارانشان توانایی مالی داشتند و هدی همراهشان بود، لذا نتوانستند عمره مفرده انجام دهند. عایشه گفت: رسول الله ﷺ در حالی که من گریه می‌کردم وارد شدند و فرمودند: «ای هنتاه! چه چیزی تو را به گریه انداخته است؟» گفتم: سخنانتان را با یارانتان شنیدم و از انجام عمره محروم شدم. فرمودند: «تو را چه شده است؟» گفتم: نمی‌توانم نماز بخوانم (عادت ماهانه شده‌ام). فرمودند: «این امر به تو زیانی نمی‌رساند. تو یکی از دختران آدم هستی و الله همان چیزی را بر تو مقرر کرده که بر آنان مقرر نموده است. در حج خود باقی بمان، امید است که الله پاداش آن را به تو عطا فرماید.» عایشه افزود: سپس برای حج حرکت کردیم تا اینکه به منا رسیدیم و من پاک شدم. آنگاه از منا خارج شده و طواف خانه خدا را به جا آوردم. سپس در کوچ نهایی نیز همراه ایشان بودم تا اینکه در مُحَصَّب فرود آمدند و ما نیز با ایشان فرود آمدیم. پیامبر ﷺ عبدالرحمن بن ابوبکر را طلبیدند و فرمودند: «خواهرت را از حرم بیرون ببر تا برای عمره احرام ببندد. چون فارغ شدید، به همین جا بازگردید، زیرا من منتظر شما می‌مانم تا اینکه پیش من بیایید.» عایشه گفت: پس خارج شدیم و وقتی از عمره و طواف فارغ شدم، در سحرگاه نزد ایشان آمدم. فرمودند: «آیا کارتان تمام شد؟» گفتم: بله. سپس در میان یارانشان اعلام حرکت کردند و مردم راه افتادند و پیامبر ﷺ نیز به سوی مدینه روانه شدند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه فرصت یافت حج خود را ادامه دهد و بعداً عمره به‌جا آورد.

پیشینه و سبب بیان

عایشه در جریان حج دچار قاعدگی شد. به همین دلیل، در آغاز نتوانست مانند برخی از همراهان عمره به‌جا آورد. پیامبر ﷺ به او آرامش خاطر داد، اجازه داد حج خود را ادامه دهد و به برادرش دستور داد بعداً او را به خارج از حرم ببرد تا برای عمره احرام ببندد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت شرعی‌ای که فرد برای حج یا عمره وارد آن می‌شود و در آن، مقررات مربوط را رعایت می‌کند.

هَدی

حیوان قربانی‌ای که برای مناسک حج به حرم برده می‌شود.

طواف

هفت بار گرد کعبه چرخیدن به‌عنوان بخشی از مناسک حج یا عمره.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که قاعدگی مانع ادامه‌دادن حج نیست؛ هرچند زن در این دوره نماز نمی‌خواند و طواف را تا زمان پاک‌شدن به تأخیر می‌اندازد. پیامبر ﷺ با آرامش‌بخشی و مهربانی با عایشه رفتار کرد. این روایت همچنین بیان می‌کند کسی که حیوان قربانی همراه دارد، پس از عمره از احرام خارج نمی‌شود، درحالی‌که دیگران می‌توانند مطابق احکام تمتع مناسک خود را با هم انجام دهند. فقیهان دربارهٔ جزئیات اجرای این احکام در مذاهب معتبر فقهی بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر کسی در سفر حج به‌سبب قاعدگی ناچار شود مناسکی را به تأخیر بیندازد، می‌تواند دیگر اعمال مناسب را ادامه دهد و از فرد آگاه راهنمایی بگیرد.
  2. وقتی کسی از آن‌که وضعیت جسمی‌اش موقتاً مانع انجام عبادتی شده ناراحت است، با صبر و اطمینان‌بخشی با او برخورد کنید.
  3. پیش از سفر، دربارهٔ احکام قربانی، احرام و ترتیب مناسک حج و عمره پرس‌وجو کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.