حج · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1572

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حج
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَقَالَ أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ مُتْعَةِ الْحَجِّ، فَقَالَ أَهَلَّ الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ وَأَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَأَهْلَلْنَا، فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اجْعَلُوا إِهْلاَلَكُمْ بِالْحَجِّ عُمْرَةً إِلاَّ مَنْ قَلَّدَ الْهَدْىَ ‏"‏‏.‏ فَطُفْنَا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَتَيْنَا النِّسَاءَ، وَلَبِسْنَا الثِّيَابَ وَقَالَ ‏"‏ مَنْ قَلَّدَ الْهَدْىَ فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لَهُ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ أَمَرَنَا عَشِيَّةَ التَّرْوِيَةِ أَنْ نُهِلَّ بِالْحَجِّ، فَإِذَا فَرَغْنَا مِنَ الْمَنَاسِكِ جِئْنَا فَطُفْنَا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَدْ تَمَّ حَجُّنَا، وَعَلَيْنَا الْهَدْىُ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ‏}‏ إِلَى أَمْصَارِكُمْ‏.‏ الشَّاةُ تَجْزِي، فَجَمَعُوا نُسُكَيْنِ فِي عَامٍ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْزَلَهُ فِي كِتَابِهِ وَسَنَّهُ نَبِيُّهُ صلى الله عليه وسلم وَأَبَاحَهُ لِلنَّاسِ غَيْرَ أَهْلِ مَكَّةَ، قَالَ اللَّهُ ‏{‏ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ‏}‏ وَأَشْهُرُ الْحَجِّ الَّتِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى شَوَّالٌ وَذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحَجَّةِ، فَمَنْ تَمَتَّعَ فِي هَذِهِ الأَشْهُرِ فَعَلَيْهِ دَمٌ أَوْ صَوْمٌ، وَالرَّفَثُ الْجِمَاعُ، وَالْفُسُوقُ الْمَعَاصِي، وَالْجِدَالُ الْمِرَاءُ‏.‏

ترجمه

ابو کامل فضیل بن حسین بصری گفت: ابو معشر برای ما حدیث کرد، عثمان بن غیاث برای او حدیث کرد، از عکرمه، و او از ابن عباس رضی الله عنهما روایت نمود که از ایشان درباره تمتع در حج سؤال شد. فرمودند: مهاجران، انصار و همسران پیامبر ﷺ در حجةالوداع تلبیه گفتند و ما نیز تلبیه گفتیم. چون به مکه رسیدیم، رسول الله ﷺ فرمودند:

«احرام حج خود را به عمره تبدیل کنید، مگر کسی که قربانی را قلاده‌بندی کرده باشد.» سپس طواف خانه خدا و سعی بین صفا و مروه را انجام دادیم، نزد همسرانمان رفتیم و لباس‌های معمولی پوشیدیم. پیامبر ﷺ فرمودند: «هر کس قربانی را قلاده‌بندی کرده است، تا زمانی که قربانی به محل ذبح خود نرسد، از احرام خارج نمی‌شود.» سپس عصر روز ترویه به ما دستور دادند که برای حج احرام ببندیم. وقتی مناسک حج را به پایان رساندیم، آمدیم و طواف خانه خدا و سعی بین صفا و مروه را انجام دادیم؛ بدین ترتیب حج ما کامل شد و بر ما قربانی واجب گشت، چنانکه خداوند متعال فرموده است: {پس هر قربانی که میسر است، و هر کس نیافت، سه روز روزه در حج بگیرد و هفت روز هنگامی که بازگشتید} به شهرهایتان. یک گوسفند کافی است. بدین سان آنان دو عبادت (حج و عمره) را در یک سال جمع کردند، زیرا خداوند متعال آن را در کتاب خود نازل فرموده و پیامبرش ﷺ آن را سنت قرار داده و برای مردم - جز اهل مکه - حلال گردانیده است. خداوند فرمود: {این برای کسی است که خانواده‌اش حاضر در مسجدالحرام نباشند}. و ماه‌های حج که خداوند متعال ذکر کرده عبارتند از: شوال، ذی‌القعده و ذی‌الحجه. پس هر کس در این ماه‌ها تمتع کند، بر او دم (قربانی) یا روزه واجب است. «رفث» به معنای آمیزش جنسی، «فسوق» به معنای گناهان و «جدال» به معنای مجادله و ستیزه‌جویی است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

تمتّع عمره و حج را با هم دربر می‌گیرد و قربانی یا روزه را واجب می‌سازد.

پیشینه و سبب بیان

این روایت حجةالوداع و راهنمایی‌های پیامبر ﷺ به یارانشان هنگام رسیدن به مکه را شرح می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
تمتّع

گونه‌ای از حج که در آن فرد ابتدا عمره به‌جا می‌آورد، از احرام خارج می‌شود و بعداً دوباره برای حج محرم می‌شود.

احرام

حالت تقدّسی که حاجی در آن از برخی کارها و امور پرهیز می‌کند.

هَدی

حیوانی که در مناسک حج قربانی می‌شود؛ کسی که توان قربانی ندارد، طبق دستور یادشده روزه می‌گیرد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که تمتّع برای حاجیانی که از بیرون مکه می‌آیند جایز است و کسی که این گونه حج را انجام می‌دهد باید قربانی کند؛ اگر نتواند، سه روز در ایام حج و هفت روز پس از بازگشت روزه می‌گیرد. در حدیث، گوسفند به‌عنوان قربانیِ کافی ذکر شده است. مذاهب فقهی شرایط و جزئیات بیشتری را بررسی می‌کنند؛ از جمله احکام کسی که حیوان قربانی را نشان‌گذاری کرده و همراه خود آورده است؛ احرام چنین فردی تا زمانی که قربانی به محل مقرر نرسد پایان نمی‌یابد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از سفر بیاموزید کدام گونهٔ حج را انجام می‌دهید و چه تکالیفی دارد.
  2. کسی که در تمتّع توان انجام قربانی را ندارد، روزهای روزهٔ مقرر را رعایت کند.
  3. اگر دربارهٔ احرام و احکام قربانی تردید دارید، از راهنمایی معتبر و متخصص بهره بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.