حج · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1665

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: حج
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، قَالَ عُرْوَةُ كَانَ النَّاسُ يَطُوفُونَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ عُرَاةً إِلاَّ الْحُمْسَ، وَالْحُمْسُ قُرَيْشٌ وَمَا وَلَدَتْ، وَكَانَتِ الْحُمْسُ يَحْتَسِبُونَ عَلَى النَّاسِ يُعْطِي الرَّجُلُ الرَّجُلَ الثِّيَابَ يَطُوفُ فِيهَا، وَتُعْطِي الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ الثِّيَابَ تَطُوفُ فِيهَا، فَمَنْ لَمْ يُعْطِهِ الْحُمْسُ طَافَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانًا، وَكَانَ يُفِيضُ جَمَاعَةُ النَّاسِ مِنْ عَرَفَاتٍ، وَيُفِيضُ الْحُمْسُ مِنْ جَمْعٍ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي الْحُمْسِ ‏{‏ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ‏}‏ قَالَ كَانُوا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ فَدُفِعُوا إِلَى عَرَفَاتٍ‏.‏

ترجمه

فروة بن ابی‌المغراء به ما حدیث کرد، علی بن مسهر به ما حدیث کرد، از هشام بن عروه، عروه گفت: در دوران جاهلیت مردم جز

«حُمس» برهنه طواف می‌کردند و حُمس قریش و زادگان ایشان بودند. حُمس خود را برتر از دیگران می‌دانستند؛ مردی از آنان به مردی دیگر لباس می‌داد تا با آن طواف کند و زنی از آنان به زنی دیگر لباس می‌داد تا با آن طواف نماید. هر کس که حُمس به او لباس نمی‌داد، برهنه دور خانه طواف می‌کرد. بیشتر مردم از عرفات کوچ می‌کردند، اما حُمس از مُزدَلِفه کوچ می‌نمودند. گفت: پدرم از عائشه رضی الله عنها به من خبر داد که این آیه درباره حُمس نازل شد: {سپس از همان‌جا که مردم کوچ می‌کنند، شما نیز کوچ کنید} (بقره: ۱۹۹). گفت: آنان پیش‌تر از مزدلفه کوچ می‌کردند، سپس مأمور شدند که به عرفات بروند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قبیلهٔ حُمس نیز باید مانند دیگر زائران از عرفات کوچ می‌کرد.

پیشینه و سبب بیان

حُمس، یعنی قریش و فرزندان آنان، پیش از اسلام به‌جای عرفات از مزدلفه کوچ می‌کردند و در طواف نیز آداب ویژه‌ای دربارهٔ پوشش داشتند. بنا بر روایت عایشه، آیهٔ ۱۹۹ سورهٔ بقره نازل شد تا به آنان فرمان دهد از همان‌جا کوچ کنند که دیگر مردم کوچ می‌کنند.

توضیح واژه‌های دشوار
حُمس

نامی برای قریش و فرزندان آنان که برای خود آداب دینی ویژه‌ای قائل بودند.

طواف

آیین هفت بار گرد کعبه چرخیدن.

جَمع

نام دیگر مزدلفه، جایی که زائران در حج در آن اقامت می‌کنند.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک، از جمله ابن حجر، آیهٔ ۱۹۹ سورهٔ بقره را با لغو امتیاز حُمس در انتخاب مزدلفه به‌عنوان محل کوچ پیوند می‌دهند. زائران از آیین مقرر پیروی می‌کنند و به‌سبب تبار خود از دیگران متمایز نمی‌شوند. این روایت همچنین عادت جاهلیِ طواف برهنه را توصیف می‌کند، اما آن را تأیید نمی‌کند. مذاهب فقهی عرفات را رکن اساسی حج می‌دانند و این مناسک را در چارچوب توضیح پیامبر ﷺ دربارهٔ حج قرار می‌دهند.

درس‌هایی برای امروز
  1. مگذار تبار، جایگاه یا رسم گروهی باعث شود گمان کنی بیش از دیگران سزاوار امتیاز دینی هستی.
  2. در عبادت از راهنمایی‌های مقرر پیروی کن و سنت‌های ناعادلانه را کنار بگذار.
  3. با زائران دیگر با کرامت رفتار کن و به آنان کمک کن، بی‌آنکه کمک را وابسته به گروهی برخوردار از امتیاز کنی.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.