Sahih al-Bukhari، حدیث 1815
روایتشده توسط Ka'b ibn Ujrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ka'b ibn Ujrah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَيْفٌ، قَالَ حَدَّثَنِي مُجَاهِدٌ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، أَنَّ كَعْبَ بْنَ عُجْرَةَ، حَدَّثَهُ قَالَ وَقَفَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحُدَيْبِيَةِ، وَرَأْسِي يَتَهَافَتُ قَمْلاً فَقَالَ " يُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَاحْلِقْ رَأْسَكَ ـ أَوْ قَالَ ـ احْلِقْ ". قَالَ فِيَّ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ {فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ} إِلَى آخِرِهَا. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ تَصَدَّقْ بِفَرَقٍ بَيْنَ سِتَّةٍ، أَوِ انْسُكْ بِمَا تَيَسَّرَ ".
ابونعیم برای ما حدیث کرد، سیف برای ما حدیث کرد و گفت: مجاهد برایم حدیث کرد و گفت: از عبدالرحمن بن ابیلیلی شنیدم که کعب بن عُجره برایش نقل کرده است. او گفت: در حدیبیه رسول خدا ﷺ نزد من ایستادند در حالی که شپشها به شدت از سرم میریخت. ایشان پرسیدند:
«آیا این حشرات موذی تو را آزار میدهند؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «سرت را بتراش — یا فرمودند: بتراش.» کعب گفت: این آیه درباره من نازل شد: {پس هر کس از شما بیمار باشد یا در سر خود آسیبی داشته باشد} تا انتهای آیه. سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «سه روز روزه بگیر، یا به شش مسکین یک فَرَق غذا بده، یا به اندازه توانت قربانی کن.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کسی که از شپش سر رنج میبرد، میتواند سرش را بتراشد و باید فدیه بپردازد.
کعب بن عجره در جریان رویدادهای حدیبیه چنان از شپش رنج میبرد که شپشها از سرش میافتادند. روایت میگوید آیهٔ مربوط به بیماری یا آزار سر در ارتباط با او نازل شد.
حالت آیینی با مقررات ویژه که در حج یا عمره رعایت میشود.
جبرانی واجب برای رعایتنکردن یکی از مقررات مشخص در مناسک حج.
واحدی برای اندازهگیری حجم؛ در شرح نقلشده، هر فَرَق برابر با سه صاع است.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که فرد مُحرِم میتواند بهسبب بیماری یا آزار شدید سرش را بتراشد، اما باید فدیه بپردازد. سه گزینهٔ یادشده عبارتاند از سه روز روزهگرفتن، غذا دادن به شش مستمند یا قربانیکردن. مذاهب فقهی مقدار دقیق غذا و شرایط فدیه را با توجه به این روایت و روایات دیگر بررسی میکنند؛ بنابراین، در عمل باید از احکام مذهب فقهی خود پیروی کرد.
- آزار شدید جسمی در حج را بیدرمان نگذارید؛ از راهحل شرعی استفاده کنید و دربارهٔ فدیه از فردی آگاه راهنمایی بگیرید.
- گزینههای یادشده را جدی بگیرید و پیش از پرداخت فدیه، مقدار درست و شرایط آن را از عالمی مورد اعتماد بپرسید.
- احکام الهی بیماری و ضرورت را در نظر میگیرند؛ هنگام بروز مشکل با دقت عمل کنید و مقررات احرام را نادیده نگیرید.
این روایت نیز از آزار سر او در حالت احرام یاد میکند و گزینههای فدیه را روشنتر میسازد.
Sahih al-Bukhari · #1816 (Sahih)کعب در آن از دستور پیامبر ﷺ برای غذا دادن به شش نیازمند سخن میگوید.
Sahih al-Bukhari · #1817 (Sahih)این روایت گزارش دیگری از تجربهٔ کعب و جبران مربوط به آن ارائه میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.