Sahih al-Bukhari، حدیث 1816
روایتشده توسط Ka'b ibn 'Ujra. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ka'b ibn 'Ujra
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَصْبِهَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلٍ، قَالَ جَلَسْتُ إِلَى كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ فَسَأَلْتُهُ عَنِ الْفِدْيَةِ، فَقَالَ نَزَلَتْ فِيَّ خَاصَّةً، وَهْىَ لَكُمْ عَامَّةً، حُمِلْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ " مَا كُنْتُ أُرَى الْوَجَعَ بَلَغَ بِكَ مَا أَرَى أَوْ مَا كُنْتُ أُرَى الْجَهْدَ بَلَغَ بِكَ مَا أَرَى، تَجِدُ شَاةً ". فَقُلْتُ لاَ. فَقَالَ " فَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ، لِكُلِّ مِسْكِينٍ نِصْفَ صَاعٍ ".
ابوالولید برای ما حدیث کرد، شعبه برای ما حدیث کرد، از عبدالرحمن بن اصبهانی، از عبدالله بن معقل که گفت: نزد کعب بن عجره رضی الله عنه نشستم و از او درباره فدیه پرسیدم. او پاسخ داد:
«این آیه بهطور خاص در مورد من نازل شد، اما حکمی عمومی برای همه شماست. مرا نزد رسول الله ﷺ بردند در حالی که شپشها از صورتم میریخت. ایشان فرمودند: «گمان نمیکردم رنج تو به این اندازه رسیده باشد که اکنون میبینم. آیا میتوانی گوسفندی قربانی کنی؟» گفتم: «خیر.» سپس فرمودند: «پس سه روز روزه بگیر یا شش مسکین را غذا بده؛ به هر مسکین نصف صاع خوراک داده شود.»"
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هنگام بروز دشواری شدید در حج، فدیه راهکاری عملی برای رفع سختی فراهم میکند.
کعب بن عُجره در حج چنان از شپشها در رنج بود که او را نزد پیامبر ﷺ بردند. پیامبر ﷺ گزینههای فدیه را برای او بیان کرد.
عمل جایگزین یا جبرانیِ مقرر که در صورت تخلف یا بروز مانعی خاص در حج انجام میشود.
واحد سنتی اندازهگیری مواد غذایی. در این روایت، برای هر فرد نیازمند نصف صاع در نظر گرفته شده است.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که اگر کسی به سبب دشواری شدید در حج ناچار شود موی خود را بتراشد، میتواند فدیه بدهد: قربانی کردن یک گوسفند، سه روز روزه گرفتن، یا غذا دادن به شش نیازمند که به هر یک نصف صاع برسد. عبارت کعب بن عُجره نشان میدهد که هرچند سبب این حکم مربوط به وضعیت شخصی او بود، حکم بهطور کلی جاری است و به وضعیت او محدود نمیشود. مذاهب فقهی درباره جزئیاتی مانند مقدار غذا و شیوه اطعام بحث کردهاند، اما اصل انتخاب میان این سه نوع فدیه را پذیرفتهاند.
- در صورت بروز دشواری شدید در حج، درباره فدیه مقرر از فردی آگاه راهنمایی بگیرید و آن را با دقت انجام دهید.
- از میان گزینههای یادشده برای فدیه، صورتی را انتخاب کنید که مطابق احکام معتبر از عهده انجامش برمیآیید.
- کسی که با وضعیت دشواری روبهرو میشود، میتواند درخواست آسانگیری کند و لازم نیست رنج جسمانی را نادیده بگیرد.
این روایت نیز از کعب بن عُجره و فدیه بهسبب دشواری در حج سخن میگوید.
Sahih al-Bukhari · #1815 (Sahih)این روایت همان سخن کعب را نقل میکند و مسیرهای روایی دیگری برای حکم فدیه ارائه میدهد.
Sahih al-Bukhari · #1817 (Sahih)این طریق نیز ماجرای کعب بن عُجره را نقل میکند و چگونگی اجرای این معافیت را روشنتر میسازد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.