روزه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1926

روایت‌شده توسط Aisha and Umm Salama. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: روزه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha and Umm Salama

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ كُنْتُ أَنَا وَأَبِي، حِينَ دَخَلْنَا عَلَى عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ ح‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ أَبَاهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَ مَرْوَانَ، أَنَّ عَائِشَةَ، وَأُمَّ سَلَمَةَ أَخْبَرَتَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُدْرِكُهُ الْفَجْرُ وَهُوَ جُنُبٌ مِنْ أَهْلِهِ، ثُمَّ يَغْتَسِلُ وَيَصُومُ‏.‏ وَقَالَ مَرْوَانُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ أُقْسِمُ بِاللَّهِ لَتُقَرِّعَنَّ بِهَا أَبَا هُرَيْرَةَ‏.‏ وَمَرْوَانُ يَوْمَئِذٍ عَلَى الْمَدِينَةِ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَكَرِهَ ذَلِكَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، ثُمَّ قُدِّرَ لَنَا أَنْ نَجْتَمِعَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، وَكَانَتْ لأَبِي هُرَيْرَةَ هُنَالِكَ أَرْضٌ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لأَبِي هُرَيْرَةَ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكَ أَمْرًا، وَلَوْلاَ مَرْوَانُ أَقْسَمَ عَلَىَّ فِيهِ لَمْ أَذْكُرْهُ لَكَ‏.‏ فَذَكَرَ قَوْلَ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ‏.‏ فَقَالَ كَذَلِكَ حَدَّثَنِي الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ، وَهُنَّ أَعْلَمُ، وَقَالَ هَمَّامٌ وَابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِالْفِطْرِ‏.‏ وَالأَوَّلُ أَسْنَدُ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن مسلمه برای ما حدیث کرد، از مالک، از سُمَیّ (مولای ابوبکر بن عبدالرحمن بن حارث بن هشام بن مغیره)، که او شنید ابوبکر بن عبدالرحمن گفت: من و پدرم بودیم هنگامی که بر عایشه و ام‌سلمه وارد شدیم. (سند دیگر:) ابوالیمان برای ما حدیث کرد، شعیب خبر داد، از زهری، که گفت: ابوبکر بن عبدالرحمن بن حارث بن هشام به من خبر داد که پدرش عبدالرحمن به مروان اطلاع داد که عایشه و ام‌سلمه به او خبر داده‌اند که رسول الله ﷺ گاهی صبح را در حالی فرا می‌رسیدند که به سبب همسرانشان جنب بودند، سپس غسل می‌کردند و روزه می‌گرفتند. مروان به عبدالرحمن بن حارث گفت:

«به خدا قسم! باید این مسئله را با ابوهَریره مطرح کنی و او را به چالش بکشی.» در آن روز مروان والی مدینه بود. ابوبکر گوید: عبدالرحمن از این کار ناخوشنود بود، سپس مقدر شد که در ذوالحُلیفه گرد هم آییم؛ ابوهَریره در آنجا زمینی داشت. عبدالرحمن به ابوهَریره گفت: «من مطلبی را با تو در میان می‌گذارم و اگر مروان مرا درباره آن قسم نداده بود، هرگز آن را با تو مطرح نمی‌کردم.» سپس سخن عایشه و ام‌سلمه را بازگو کرد. ابوهَریره فرمود: «فضل بن عباس نیز همین‌گونه برای من حدیث کرده است و آنان (همسران پیامبر) داناترند.» (راوی گوید:) همام و ابن عبدالله بن عمر از ابوهَریره نقل کرده‌اند که پیامبر ﷺ (در چنین حالتی) دستور به افطار می‌دادند، اما روایت اول سند قوی‌تری دارد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که پس از هم‌بستری در حالت جنابت به سپیده‌دم برسد، می‌تواند آن روز را روزه بگیرد.

پیشینه و سبب بیان

مروان از عبدالرحمن بن حارث خواست که این روایت را با ابوهریره در میان بگذارد. وقتی عبدالرحمن گزارش‌های عایشه و ام‌سلمه را برای او بازگو کرد، ابوهریره تأیید کرد که فضل بن عباس نیز همین مطلب را به او گفته بود و پذیرفت که آن دو بهتر می‌دانستند.

توضیح واژه‌های دشوار
فجر

سپیده‌دمی که آغاز روزه واجب را مشخص می‌کند.

جنابت

حالت ناپاکی شرعیِ بزرگ پس از هم‌بستری که غسل را لازم می‌کند.

غسل

شست‌وشوی کامل شرعیِ بدن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که اگر کسی پس از هم‌بستری به سپیده‌دم برسد و پس از آن غسل کند، روزه‌اش صحیح است؛ بنابراین لازم نیست پاکی شرعی پیش از فجر کامل شده باشد. این روایت این دیدگاه را رد می‌کند که صرفِ جنابت هنگام طلوع فجر، روزه را باطل می‌کند. بخاری یادآور می‌شود که این روایت از گزارش‌هایی که می‌گویند پیامبر ﷺ در چنین وضعی روزه را می‌شکست، قوی‌تر است. مذاهب فقهی همچنین احکام جداگانه‌ای درباره نماز بررسی می‌کنند: غسل باید به‌موقع انجام شود تا نماز فجر در وقت خود ادا شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر پس از هم‌بستری به سپیده‌دم رسیدی، غسل کن و روزه‌ات را ادامه بده.
  2. غسل را به‌موقع انجام بده تا نماز فجر را در وقت مقرر آن بخوانی.
  3. دانش معتبر را با دقت بشنو و هرگاه دلیلی قوی‌تر دیدگاه پیشین را اصلاح کرد، آشکارا آن را بپذیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.