وکالت و نمایندگی · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2318

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: وکالت و نمایندگی
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ الأَنْصَارِ بِالْمَدِينَةِ مَالاً، وَكَانَ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بِيْرُ حَاءَ وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدَ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ فَلَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‏}‏ قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ فِي كِتَابِهِ ‏{‏لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‏}‏ وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَىَّ بِيْرُ حَاءَ، وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ، فَقَالَ ‏"‏ بَخٍ، ذَلِكَ مَالٌ رَائِحٌ، ذَلِكَ مَالٌ رَائِحٌ‏.‏ قَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهَا، وَأَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الأَقْرَبِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ‏.‏ تَابَعَهُ إِسْمَاعِيلُ عَنْ مَالِكٍ‏.‏ وَقَالَ رَوْحٌ عَنْ مَالِكٍ رَابِحٌ‏.‏

ترجمه

یحیی بن یحیی برایم حدیث کرد و گفت: بر مالک از اسحاق بن عبدالله خواندم که او انس بن مالک رضی الله عنه را شنیده بود که می‌گفت: ابوطَلحه ثروتمندترین مرد انصار در مدینه بود و محبوب‌ترین دارایی‌اش باغ بِیرُحاء بود که روبروی مسجد قرار داشت. رسول الله ﷺ به آنجا وارد می‌شدند و از آب گوارای آن می‌نوشیدند. چون این آیه نازل شد:

«هرگز به نیکی نخواهید رسید مگر آنکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید»، ابوطَلحه برخاست و نزد رسول الله ﷺ آمد و عرض کرد: «ای رسول خدا! همانا خدای تعالی در کتابش فرموده است: "هرگز به نیکی نخواهید رسید مگر آنکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید" و همانا محبوب‌ترین دارایی من بِیرُحاء است؛ پس آن را برای خدا صدقه دادم و امید پاداش و ذخیره‌اش را نزد الله دارم. ای رسول خدا! آن را هر جا که صلاح می‌دانید قرار دهید.» ایشان فرمودند: «بَه بَه! این مالی سودمند است، این مالی سودمند است. آنچه درباره‌اش گفتی شنیدم و نظرم این است که آن را میان خویشاوندانت تقسیم کنی.» ابوطَلحه عرض کرد: «ای رسول خدا! چنین خواهم کرد.» سپس ابوطَلحه آن را میان خویشاوندان و پسرعموهایش تقسیم کرد. اسماعیل نیز مانند او از مالک روایت کرده است. و رَوْح از مالک، رابح را ذکر کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوطلحه باغ محبوب خود را بخشید و به توصیهٔ پیامبر ﷺ آن را به خویشاوندانش اختصاص داد.

پیشینه و سبب بیان

ابوطلحه باغ خود را پس از نزول این آیه بخشید: «هرگز به نیکی نمی‌رسید تا از آنچه دوست دارید انفاق کنید» (قرآن، ۳:۹۲).

توضیح واژه‌های دشوار
بَیْرُحاء

نام باغ محبوب ابوطلحه در مدینه، روبه‌روی مسجد.

صدقه

بخشی از مال که برای جلب خشنودی و پاداش الله بخشیده می‌شود.

خویشاوندان

اعضای خانواده‌ای که از راه پیوند خونی با شخص نسبت دارند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت می‌کنند که بخشیدن مالی که برای انسان عزیز است، نشانهٔ اخلاص است و در کمک‌های داوطلبانه، اگر خویشاوندان نیازمند باشند، سزاوار است در اولویت قرار گیرند. پیامبر ﷺ سخاوت ابوطلحه را ارج نهاد و دربارهٔ محل مصرف بخشش او راهنمایی‌اش کرد. فقیهان این روایت را تشویقی به صدقه و حفظ پیوندهای خویشاوندی می‌دانند؛ احکام دقیق بخشش نیز تا حدی به عبارتِ به‌کاررفته و شرایط بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. در حد توان و با در نظر گرفتن مسئولیت‌هایت، برای صدقهٔ داوطلبانه چیزی را هم انتخاب کن که برایت عزیز است.
  2. خویشاوندان را در برنامه‌های صدقهٔ خود در نظر بگیر و هرگاه بجا بود، نیازهای آنان را در اولویت قرار بده.
  3. برای بخشش مهم مشورت بگیر و دقیقاً روشن کن که قصد داری چه چیزی را واگذار کنی.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.