Sahih al-Bukhari، حدیث 2347
روایتشده توسط Rafi ibn Khadij. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Rafi ibn Khadij
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمَّاىَ، أَنَّهُمْ كَانُوا يُكْرُونَ الأَرْضَ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَا يَنْبُتُ عَلَى الأَرْبِعَاءِ أَوْ شَىْءٍ يَسْتَثْنِيهِ صَاحِبُ الأَرْضِ فَنَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقُلْتُ لِرَافِعٍ فَكَيْفَ هِيَ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ فَقَالَ رَافِعٌ لَيْسَ بِهَا بَأْسٌ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ. وَقَالَ اللَّيْثُ وَكَانَ الَّذِي نُهِيَ عَنْ ذَلِكَ مَا لَوْ نَظَرَ فِيهِ ذَوُو الْفَهْمِ بِالْحَلاَلِ وَالْحَرَامِ لَمْ يُجِيزُوهُ، لِمَا فِيهِ مِنَ الْمُخَاطَرَةِ.
عمرو بن خالد برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از ربیعة بن ابی عبدالرحمن، از حنظلة بن قیس، از رافع بن خدیج که گفت: دو عمویم برایم نقل کردند که آنان در زمان پیامبر ﷺ زمین را در برابر محصولی که در کنار جویبارها میرویید یا بخشی از محصول که صاحب زمین شرط میکرد، اجاره میدادند. سپس پیامبر ﷺ از این کار نهی فرمودند. من به رافع گفتم:
«اجاره دادن در برابر دینار و درهم چگونه است؟» رافع پاسخ داد: «اجاره دادن در برابر دینار و درهم اشکالی ندارد.» لیث گفت: «آنچه از آن نهی شده است، چیزی بود که اگر صاحبان بصیرت در حلال و حرام در آن تأمل میکردند، به دلیل وجود خطر (مخاطره) در آن، هرگز جایز نمیشمردند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
Een vaste geldsom als huur voorkomt dat de vergoeding afhangt van een onzekere oogst.
زمین را در برابر اجرتی توافقشده در اختیار کسی گذاشتن.
جدا گذاشتن بخشی از زمین یا محصول برای مالک.
سکههای طلا و نقره؛ در اینجا به معنای مبلغی ثابت و نقدی است.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که اجارهای که اجرت آن به قطعهای مشخص از زمین یا محصولی نامطمئن وابسته باشد، ممنوع است؛ زیرا شکست محصول یا تفاوت در میزان برداشت میتواند موجب تقسیم ناعادلانه شود. مبلغی نقدی که از پیش تعیین شده باشد جایز است. مذاهب فقهی با توجه به دیگر روایات و شرایط، شکلهای دقیق اجاره کشاورزی را بررسی کردهاند؛ اصل این است که اجرت روشن باشد و ابهام بیش از حد نداشته باشد.
- در قرارداد اجاره، اجرتی روشن را از پیش تعیین کنید تا هر دو طرف بدانند چه چیزی بر عهده دارند.
- اجرت را از یک قطعه مشخص زمین یا محصول نامطمئن قرار ندهید، اگر این کار یکی از طرفین را در معرض خطری نامتناسب میگذارد.
- در قراردادهای کشاورزی بررسی کنید که شرایط برای مالک و مستأجر روشن و منصفانه باشد.
این روایت از رافع بن خدیج نیز ممنوعیت برخی شکلهای اجاره زمین را بیان میکند و به فهم هشدار درباره تقسیم نامطمئن محصول کمک میکند.
Sahih al-Bukhari · #2345 (Sahih)روایت ابن عمر اجاره کشاورزی را در روزگار پیامبر ﷺ توصیف میکند و در کنار این حدیث، زمینهای برای فهم احکام اجرت و محصول فراهم میآورد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.