Sahih al-Bukhari، حدیث 2388
روایتشده توسط Abu Dharr al-Ghifari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Dharr al-Ghifari
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا أَبْصَرَ ـ يَعْنِي أُحُدًا ـ قَالَ " مَا أُحِبُّ أَنَّهُ يُحَوَّلُ لِي ذَهَبًا يَمْكُثُ عِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ فَوْقَ ثَلاَثٍ، إِلاَّ دِينَارًا أُرْصِدُهُ لِدَيْنٍ ". ثُمَّ قَالَ " إِنَّ الأَكْثَرِينَ هُمُ الأَقَلُّونَ، إِلاَّ مَنْ قَالَ بِالْمَالِ هَكَذَا وَهَكَذَا ". وَأَشَارَ أَبُو شِهَابٍ بَيْنَ يَدَيْهِ وَعَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ ـ وَقَلِيلٌ مَا هُمْ ـ وَقَالَ مَكَانَكَ. وَتَقَدَّمَ غَيْرَ بَعِيدٍ، فَسَمِعْتُ صَوْتًا، فَأَرَدْتُ أَنْ آتِيَهُ، ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَهُ مَكَانَكَ حَتَّى آتِيَكَ، فَلَمَّا جَاءَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، الَّذِي سَمِعْتُ أَوْ قَالَ الصَّوْتُ الَّذِي سَمِعْتُ قَالَ " وَهَلْ سَمِعْتَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " أَتَانِي جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَقَالَ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ ". قُلْتُ وَإِنْ فَعَلَ كَذَا وَكَذَا قَالَ " نَعَمْ ".
احمد بن یونس برای ما حدیث کرد، ابوشهاب از اعمش، او از زید بن وهب و او از ابوذر رضی الله عنه روایت کرد که گفت: همراه پیامبر ﷺ بودم. هنگامی که به کوه احد نگریستند، فرمودند:
«دوست ندارم که این کوه برای من به طلا تبدیل شود و بیش از سه روز حتی یک دینار از آن نزد من باقی بماند، مگر یک دینار که برای پرداخت بدهی کنار میگذارم.» سپس فرمودند: «بیگمان کسانی که در دنیا ثروت بیشتری دارند، در آخرت پاداش کمتری خواهند داشت؛ مگر کسانی که مال خود را اینگونه و آنگونه (در راه خدا) انفاق کنند.» ابوشهاب به پیش رو، راست و چپ خود اشاره کرد و گفت: «و آنان اندکاند.» سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «در جای خود بمان.» ایشان مسافت کوتاهی پیش رفتند. من صدایی شنیدم و خواستم به سوی ایشان بروم، اما سخنشان را به یاد آوردم که فرموده بودند: «در جای خود بمان تا نزد تو بازگردم.» وقتی بازگشتند، گفتم: «ای رسول خدا ﷺ! آن صدایی که شنیدم چه بود؟» یا ایشان پرسیدند: «آیا صدایی شنیدی؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «جبرئیل علیه السلام نزد من آمد و گفت: هر کس از امت تو بمیرد در حالی که چیزی را شریک خدا قرار نداده باشد، وارد بهشت خواهد شد.» گفتم: «هرچند مرتکب فلان و فلان گناهان کبیره شده باشد؟» فرمودند: «بله.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ایمان به الله با بخشندگی و پرداخت بدهیها همراه است.
سکهای طلا که بهعنوان پول استفاده میشد.
پرستش کسی یا چیزی در کنار الله بهعنوان خدا، یا نسبت دادن صفات الهی به آن.
خرج کردن پول برای کارهای نیک و مجاز با هدف کسب خشنودی الله.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که داشتن مال فراوان بهخودیخود فضیلت نیست؛ پاداش تا اندازهای به چگونگی استفاده از آن بستگی دارد. کسی که دارایی خود را سخاوتمندانه و در راههای مجاز خرج میکند، میتواند از هشدار یادشده در امان بماند. استثنا کردن مالی که برای پرداخت بدهی کنار گذاشته شده، نشان میدهد که انجام تعهدات مالی اولویت دارد. بخش پایانی تأیید میکند که کسی که بدون شریک قرار دادن برای الله بمیرد، سرانجام وارد بهشت میشود؛ این سخن مجوز گناه نیست، زیرا روایت تکلیف توبه و اطاعت را از میان نمیبرد.
- برای بخشیدن منظم بخشی از داراییات به نیازمندان، برنامهای واقعبینانه تنظیم کن.
- برای بدهیهای پرداختنشده پول کنار بگذار و آنها را بهموقع بپرداز.
- بر عبادت خالصانهٔ الله پایدار بمان و بگذار امید به رحمت او تو را به توبه و کردار نیک برانگیزد.
این حدیث نیز ثروت را با طلایی به اندازهٔ کوه اُحد مقایسه میکند و از خواستِ خرج کردن دارایی سخن میگوید.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)این روایت تأکید میکند که صدقه تنها با پول داده نمیشود و دعوت به بخشندگی را کامل میکند.
40 Hadith van an-Nawawi · #42 (Sahih)این روایت از آمرزش گستردهٔ الله سخن میگوید و با امیدی که بخش پایانی این حدیث میدهد پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.