Sahih al-Bukhari، حدیث 2396
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 1إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِآن را به البخاري روایت کرد
- 2أَنَسٌ
- 3هِشَامٍ
- 4وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ
- 5جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ تُوُفِّيَ، وَتَرَكَ عَلَيْهِ ثَلاَثِينَ وَسْقًا لِرَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ، فَاسْتَنْظَرَهُ جَابِرٌ، فَأَبَى أَنْ يُنْظِرَهُ، فَكَلَّمَ جَابِرٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَشْفَعَ لَهُ إِلَيْهِ، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ لِيَأْخُذَ ثَمَرَ نَخْلِهِ بِالَّذِي لَهُ فَأَبَى، فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّخْلَ، فَمَشَى فِيهَا ثُمَّ قَالَ لِجَابِرٍ " جُدَّ لَهُ فَأَوْفِ لَهُ الَّذِي لَهُ ". فَجَدَّهُ بَعْدَ مَا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَوْفَاهُ ثَلاَثِينَ وَسْقًا، وَفَضَلَتْ لَهُ سَبْعَةَ عَشَرَ وَسْقًا، فَجَاءَ جَابِرٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُخْبِرَهُ بِالَّذِي كَانَ، فَوَجَدَهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ، فَلَمَّا انْصَرَفَ أَخْبَرَهُ بِالْفَضْلِ، فَقَالَ " أَخْبِرْ ذَلِكَ ابْنَ الْخَطَّابِ ". فَذَهَبَ جَابِرٌ إِلَى عُمَرَ، فَأَخْبَرَهُ. فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ عَلِمْتُ حِينَ مَشَى فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُبَارَكَنَّ فِيهَا.
ابراهیم بن منذر برای ما حدیث کرد، انس برای ما حدیث کرد، از هشام، از وهب بن کیسان، از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما که به او خبر داد پدرش وفات یافت و سی وسق خرما به مردی یهودی بدهکار بود. جابر از او مهلت خواست، اما او نپذیرفت. سپس جابر با رسول الله ﷺ سخن گفت تا نزد آن یهودی شفاعت کند. رسول الله ﷺ آمدند و با آن یهودی صحبت کردند تا میوههای نخل جابر را در برابر بدهیاش بپذیرد، اما او امتناع کرد. آنگاه رسول الله ﷺ وارد نخلستان شدند، در آن قدم زدند و به جابر فرمودند:
«میوهها را بچین و حق او را تمام و کمال بپرداز.» پس جابر پس از بازگشت رسول الله ﷺ میوهها را چید و سی وسق او را پرداخت کرد و هفده وسق نیز برای خودش اضافه ماند. سپس جابر نزد رسول الله ﷺ آمد تا ماجرا را به ایشان اطلاع دهد، اما ایشان را در حال نماز عصر یافت. چون از نماز فارغ شدند، جابر خبرِ میوههای اضافی را به ایشان داد. پیامبر ﷺ فرمودند: «این موضوع را به ابن خطاب خبر ده.» جابر نزد عمر رفت و به او خبر داد. عمر به او گفت: «یقین داشتم که چون رسول الله ﷺ در آن نخلستان قدم زدند، حتماً در آن برکت داده خواهد شد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
محصول خرمای جابر به برکت کافی بود تا بدهی پدرش پرداخت شود.
واحد اندازهگیری کهن برای محصولات کشاورزی؛ در اینجا منظور خرماست.
از کسی درخواست کردن تا برای کمک به شخص دیگری وساطت کند.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که بدهیها پس از وفات شخص باید پرداخت شوند و میتوان از طلبکار مهلت خواست، هرچند او در همه شرایط ملزم به پذیرفتن این درخواست نیست. پیامبر ﷺ برای جابر میانجیگری کرد و بر این نکته تأکید داشت که حق کامل طلبکار ادا شود. فراوانی محصول نشانهای از برکت است؛ اما هیچکس را از پرداخت بدهی معاف نمیکند.
- بدهیها را بهروشنی ثبت کنید و مطمئن شوید بازماندگان میدانند چگونه آنها را بپردازند.
- در تنگنای مالی، محترمانه درخواست مهلت کنید و اگر میانجیگری میتواند کمک کند، از آن بهره ببرید.
- حق طلبکار را بهطور کامل بپردازید؛ برکت دلیلی برای کاستن از حق کسی نیست.
این روایت از همان باب، از تلاشهای جابر برای پرداخت بدهی پدرش نیز سخن میگوید.
Sahih al-Bukhari · #2394 (Sahih)این روایت کمک پیامبر ﷺ به جابر را در رسیدگی به میراث پدرش شرح میدهد.
Sahih al-Bukhari · #2397 (Sahih)این روایت در همان باب، مسئولیت پرداخت بدهی را بررسی میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.