Sahih al-Bukhari، حدیث 2402
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ
- 1أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَآن را به البخاري روایت کرد
- 2زُهَيْرٌ
- 3يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ
- 4أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ
- 5عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ أَدْرَكَ مَالَهُ بِعَيْنِهِ عِنْدَ رَجُلٍ أَوْ إِنْسَانٍ قَدْ أَفْلَسَ، فَهْوَ أَحَقُّ بِهِ مِنْ غَيْرِهِ ".
احمد بن یونس برای ما حدیث کرد، زهیر برای ما حدیث کرد، یحیی بن سعید برای ما حدیث کرد و گفت: ابوبکر بن محمد بن عمرو بن حزم به من خبر داد که عمر بن عبدالعزیز به او خبر داده است که ابوبکر بن عبدالرحمن بن حارث بن هشام به او خبر داده است که شنیده است ابوهُریره رضی الله عنه میگوید: رسول الله ﷺ فرمودند، یا گفت: شنیدم رسول الله ﷺ میفرمودند:
«هر کس مال خود را عیناً نزد مردی یا شخصی که مُفلِس شده است بیابد، نسبت به دیگران به آن مال سزاوارتر و اولیتر است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مالک نسبت به مالِ قابلشناسایی خود نزد بدهکارِ ورشکسته حق تقدم دارد.
کسی که دیگر توان پرداخت بدهیهایش را ندارد.
خودِ مال اصلی و قابلشناسایی، نه صرفاً ارزش پولی آن.
در بازپسگیری همان مال مشخص، بر دیگر طلبکاران مقدم است.
فقیهان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که اگر طلبکاری مال مشخص و قابلشناسایی خود را نزد بدهکارِ ورشکسته بیابد، نسبت به دیگر طلبکاران برای بازپسگیری آن اولویت دارد. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط و جزئیات اجرایی، از جمله اینکه آیا مال باید بدون تغییر باقی مانده باشد و قاضی چگونه ادعا را احراز کند، بحث کردهاند. این حدیث مجوزی برای تصرف خودسرانه در مال نیست؛ اختلافها و تقسیم اموال باید طبق مقررات و زیر نظر مرجع صالح رسیدگی شوند.
- در وام یا فروش، روشن کنید تا زمان تکمیل پرداخت، مالک کالا چه کسی است.
- در صورت دشواری پرداخت، دستپاچه نشوید؛ مشاورهٔ حقوقی بگیرید و بگذارید ادعاها منصفانه بررسی شوند.
- با طلبکاران منصفانه رفتار کنید و از پنهانکردن یا درآمیختن مالِ قابلشناسایی بپرهیزید.
این روایت به دقت لازم در بازپرداخت بدهی میپردازد و حقوق طلبکاران را تکمیل میکند.
Sahih al-Bukhari · #2401 (Sahih)این ماجرا نشان میدهد پیامبر ﷺ با کسی که نمیتوانست بدهیاش را بپردازد چگونه برخورد کرد.
Sahih al-Bukhari · #2403 (Sahih)این روایت مسئلهٔ دیگری دربارهٔ مطالبهٔ مال را مطرح میکند و به فهم زمینهٔ فقهی این باب کمک میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.