Sahih al-Bukhari، حدیث 2433
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُعْضَدُ عِضَاهُهَا، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا، وَلاَ تَحِلُّ لُقَطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا ". فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ. فَقَالَ " إِلاَّ الإِذْخِرَ ".
احمد بن سعید گفت: روح برای ما حدیث کرد، زکریا برای ما حدیث کرد، عمرو بن دینار برای ما حدیث کرد، از عکرمه، او از ابن عباس رضی الله عنهما روایت کرد که رسول الله ﷺ فرمودند:
«درختان خاردار آن نباید کنده شود، شکار آن نباید رم داده شود، برداشتن اشیاء گمشدهاش حلال نیست مگر برای کسی که آن را اعلام کند، و علف آن نباید چیده شود.» عباس عرض کرد: «ای رسول خدا! به جز گیاه اذخر؟» ایشان فرمودند: «به جز گیاه اذخر.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در حرم مکه، طبیعت و اموال گمشده مورد حفاظت قرار دارند.
عباس از پیامبر ﷺ خواست برای اِذخِر، نوعی علف که کاربردهای عملی داشت، استثنایی قائل شوند. پیامبر ﷺ با این استثنا موافقت کرد.
مالی که کسی گم کرده و دیگری آن را یافته است.
نوعی علف خوشبو که از جمله برای کاربردهای عملی برداشت میشد.
کسی که یافتن مال را اعلام میکند تا صاحب آن فرصت بازپسگرفتنش را داشته باشد.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که حرمت ویژه مکه، گیاهان و حیات وحش آن را نیز دربرمیگیرد. مال گمشده را نمیتوان در آنجا بهسادگی برداشت و برای خود نگه داشت؛ باید آن را اعلام کرد تا صاحبش بتواند آن را پیدا کند. استثنای اِذخِر نشان میدهد که میتوان با اجازه، نیازی خاص را از حکم کلی مستثنا کرد. مذاهب فقهی درباره جزئیات اعلام و نگهداری اموال گمشده بحث کردهاند، اما همگی حفاظت ویژه حرم را میپذیرند.
- گیاهان و جانوران را در مناطق طبیعی حفاظتشده به حال خود بگذارید و از مقررات مربوط پیروی کنید.
- اگر مالی پیدا کردید، بهجای آنکه با آن همچون دارایی خود رفتار کنید، برای یافتن صاحبش تلاش کنید.
- برای استثناهای احکام کلی، از اهل دانش معتبر راهنمایی بگیرید و خودسرانه عمل نکنید.
این روایت نیز به احکام ویژه مکه میپردازد و حفاظت ناشی از حرمت آن را روشن میکند.
Sahih Muslim · #1355 (Sahih)این روایت صحیح همان حفاظت از مکه و استثنای اِذخِر را بیان میکند.
Sahih al-Bukhari · #2428 (Sahih)زید بن خالد احکامی را درباره اعلام مال گمشده و بازگرداندن آن به صاحبش نقل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.