لقطه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2434

روایت‌شده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: لقطه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَامَ فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ، وَسَلَّطَ عَلَيْهَا رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَإِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ كَانَ قَبْلِي، وَإِنَّهَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، وَإِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي، فَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا، وَلاَ تَحِلُّ سَاقِطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ، وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهْوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ، إِمَّا أَنْ يُفْدَى، وَإِمَّا أَنْ يُقِيدَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الْعَبَّاسُ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّا نَجْعَلُهُ لِقُبُورِنَا وَبُيُوتِنَا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ أَبُو شَاهٍ ـ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ ـ فَقَالَ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لِلأَوْزَاعِيِّ مَا قَوْلُهُ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَذِهِ الْخُطْبَةَ الَّتِي سَمِعَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

یحیی بن موسی به ما حدیث کرد، ولید بن مسلم به ما حدیث کرد، اوزاعی به ما حدیث کرد و گفت: یحیی بن ابی‌کثیر برایم حدیث کرد و گفت: ابوسلمه بن عبدالرحمن برایم حدیث کرد و گفت: ابوهُریره رضی الله عنه برایم حدیث کرد و گفت: چون خداوند رسولش ﷺ را بر مکه پیروز گردانید، ایشان در میان مردم برخاستند؛ پس از حمد و ثنای الهی فرمودند:

«همانا خداوند فیل را از مکه بازداشت و رسول خود و مؤمنان را بر آن مسلط ساخت. این شهر پیش از من برای هیچ‌کس حلال نبوده و تنها ساعتی از روز برای من حلال گشته است و پس از من نیز برای هیچ‌کس حلال نخواهد بود. بنابراین نه شکار آن رم داده شود، نه خارهای آن کنده شود و نه چیزی که در آن افتاده برداشته شود، مگر توسط کسی که آن را اعلام کند. و هر کس یکی از بستگانش کشته شود، اختیار یکی از دو راه نیکو را دارد: یا دیه بپذیرد یا قصاص کند.» عباس عرض کرد: «به جز گیاه اذخر، زیرا ما آن را برای قبرها و خانه‌هایمان به کار می‌بریم.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «به جز اذخر.» سپس ابوشاه، مردی از اهل یمن، برخاست و گفت: «ای رسول خدا! برای من بنویسید.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «برای ابوشاه بنویسید.» من از اوزاعی پرسیدم: منظور او از اینکه گفت «ای رسول خدا برای من بنویسید» چه بود؟ پاسخ داد: همان خطبه‌ای که از رسول خدا ﷺ شنیده بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حرم مکه از حیوانات وحشی و اموال گمشده در برابر سوءاستفاده محافظت می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

پس از فتح مکه، پیامبر ﷺ دربارهٔ حرمت ویژهٔ این شهر با مردم سخن گفت. عباس برای گیاه اِذخِر استثنا خواست، زیرا از آن برای قبرها و خانه‌ها استفاده می‌شد؛ پیامبر ﷺ با این درخواست موافقت کرد. سپس ابوشاه خواستار شد که سخنرانی را برای او بنویسند.

توضیح واژه‌های دشوار
لُقَطه

چیزی که کسی گم کرده و شخص دیگری آن را پیدا می‌کند.

اِذخِر

نوعی گیاه علفی که در مکه، از جمله برای قبرها و خانه‌ها، استفاده می‌شد.

اعلان‌کننده

کسی که پیدا شدن مال گمشده‌ای را اعلام می‌کند تا صاحبش بتواند آن را مطالبه کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که مکه جایگاهی ویژه به‌عنوان حرم دارد: شکار حیوانات وحشی در آن انجام نمی‌شود و پوشش گیاهی بی‌دلیل از میان برداشته نمی‌شود؛ البته استثنای یادشده دربارهٔ اِذخِر وجود دارد. مال گمشده در آنجا را نباید به‌عنوان دارایی خود برداشت؛ بلکه باید آن را نگه داشت و آشکارا اعلام کرد تا صاحبش پیدا شود. مذاهب فقهی، احکام عملی چنین اموالی را با استناد به این روایت و روایات دیگر بررسی می‌کنند. درخواست ابوشاه همچنین نشان می‌دهد که ثبت دانش به‌صورت مکتوب مجاز و ارزشمند بوده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر مال باارزشی پیدا کردید، آن را با دقت نگه دارید و خبرش را اعلام کنید تا صاحبش بتواند آن را پس بگیرد.
  2. احکام و حرمت ویژه‌ای را که برای مکان‌های مقدس مقرر شده است رعایت کنید.
  3. دانش مهم را بنویسید تا به‌درستی حفظ شود و با دیگران به اشتراک گذاشته شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.