مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2505

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ‏.‏وَعَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صُبْحَ رَابِعَةٍ مِنْ ذِي الْحَجَّةِ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ، لاَ يَخْلِطُهُمْ شَىْءٌ، فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَنَا فَجَعَلْنَاهَا عُمْرَةً، وَأَنْ نَحِلَّ إِلَى نِسَائِنَا، فَفَشَتْ فِي ذَلِكَ الْقَالَةُ‏.‏ قَالَ عَطَاءٌ فَقَالَ جَابِرٌ فَيَرُوحُ أَحَدُنَا إِلَى مِنًى وَذَكَرُهُ يَقْطُرُ مَنِيًّا‏.‏ فَقَالَ جَابِرٌ بِكَفِّهِ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ خَطِيبًا فَقَالَ ‏"‏ بَلَغَنِي أَنَّ أَقْوَامًا يَقُولُونَ كَذَا وَكَذَا، وَاللَّهِ لأَنَا أَبَرُّ وَأَتْقَى لِلَّهِ مِنْهُمْ، وَلَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ، وَلَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هِيَ لَنَا أَوْ لِلأَبَدِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ بَلْ لِلأَبَدِ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَجَاءَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ـ فَقَالَ أَحَدُهُمَا يَقُولُ لَبَّيْكَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ وَقَالَ الآخَرُ لَبَّيْكَ بِحَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقِيمَ عَلَى إِحْرَامِهِ، وَأَشْرَكَهُ فِي الْهَدْىِ‏.‏

ترجمه

ابو نعمان برای ما حدیث کرد، حماد بن زید برای ما حدیث کرد، عبدالملک بن جریج از عطاء، و او از جابر خبر داد. و نیز طاووس از ابن عباس رضی الله عنهما روایت کرد که گفت: پیامبر ﷺ صبح روز چهارم ذی‌الحجه در حالی وارد مکه شدند که همگی تنها برای حج مُحرم شده بودند و چیزی آن را آمیخته نکرده بود. چون به مکه رسیدیم، ایشان ﷺ به ما دستور دادند که نیت خود را به عمره تغییر دهیم و پس از انجام عمره از احرام خارج شویم و به سوی همسرانمان بازگردیم. این امر باعث گفتگو و زمزمه در میان مردم شد. عطاء می‌گوید: جابر با تعجب گفت:

«آیا یکی از ما در حالی به منا برود که منی از او چکه می‌کند؟» و جابر هنگام گفتن این سخن با دستش اشاره کرد. چون این خبر به پیامبر ﷺ رسید، برخاستند و خطبه خواندند و فرمودند: «به من خبر رسیده که گروهی چنین و چنان می‌گویند؛ به خدا سوگند، من پرهیزکارتر و باتقواترین فرد نسبت به خداوند در میان شما هستم. اگر آنچه اکنون می‌دانم پیش‌تر می‌دانستم، هرگز قربانی همراه نمی‌آوردم و اگر قربانی همراهم نبود، قطعاً از احرام خارج می‌شدم.» در این هنگام سراقه بن مالک بن جعشم برخاست و عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! آیا این رخصت مخصوص ماست یا تا ابد است؟» ایشان ﷺ فرمودند: «نه، بلکه تا ابد است.» راوی گوید: در همین حال علی بن ابی‌طالب رضی الله عنه از یمن آمد و می‌گفت: «لبیک به همان نیتی که رسول خدا ﷺ محرم شده‌اند.» و دیگری گفت که او می‌فرمود: «لبیک به مانند حجِ رسول خدا ﷺ.» سپس پیامبر ﷺ به او دستور دادند که بر احرام خود باقی بماند و او را در قربانی شریک ساختند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به زائرانی که قربانی همراه نداشتند فرمان داد حج خود را به عمره تبدیل کنند.

پیشینه و سبب بیان

یاران پیامبر صبح روز چهارم ذوالحجه، در حالی که برای حج مُحرم بودند، به مکه رسیدند. پیامبر ﷺ به کسانی که قربانی همراه نداشتند فرمان داد نیت خود را به عمره تغییر دهند و پس از انجام عمره از احرام خارج شوند. هنگامی که به این دستور اعتراض شد، توضیح داد که خود در احرام می‌ماند، زیرا قربانی همراه آورده بود.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالت آیینیِ ورود به مناسک حج یا عمره که در آن زائر از برخی کارها و امور پرهیز می‌کند.

تمتع

نوعی حج که در آن زائر نخست عمره را انجام می‌دهد، از احرام بیرون می‌آید و بعداً برای حج دوباره مُحرم می‌شود.

قربانی

حیوانی که برای قربانی‌کردن در حج همراه آورده می‌شود یا برای این کار در نظر گرفته می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که زائری که قربانی همراه نیاورده است می‌تواند نیت حج را به عمره تبدیل کند و پس از پایان عمره از احرام بیرون بیاید؛ این حکم مبنای حج تمتع است. بنا بر دستور پیامبر ﷺ، کسی که قربانی همراه آورده است در احرام می‌ماند. هر چهار مذهب فقهی اهل‌سنت تمتع را به رسمیت می‌شناسند، هرچند دربارهٔ برخی جزئیات احکام و شرایط آن اختلاف دارند. توضیح اینکه این حکم همچنان برقرار است، پاسخ به پرسش سُراقه بود که آیا این اجازه فقط برای همان موقعیت بوده است یا نه.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از حج، احکام تمتع و همراه‌داشتن قربانی را بیاموزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.