Sahih al-Bukhari، حدیث 2621
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، وَشُعْبَةُ، قَالاَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ ".
مسلم بن ابراهیم به ما حدیث نقل کرد، هشام و شعبه به ما حدیث نقل کردند و هر دو گفتند: قتاده به ما حدیث نقل کرد، از سعید بن مسیب، او از ابن عباس رضی الله عنهما روایت میکند که گفت: پیامبر ﷺ فرمودند:
«کسی که هدیه خود را پس بگیرد، مانند کسی است که استفراغ خود را دوباره فرو برد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کسی که هدیهای را که بخشیده پس میگیرد، بهشدت به کسی تشبیه شده است که استفراغ خود را میبلعد.
مالی که کسی داوطلبانه و بدون درخواست عوض به دیگری میدهد.
بازپسخواستن هدیهای که پس از واگذاری به گیرنده بخشیده شده است.
عالمان کلاسیک از این تشبیه شدید چنین برداشت کردهاند که پس گرفتن هدیهای که بخشیده شده، بهشدت نکوهیده است. فقیهان همچنین استثناها و اختلافنظرهایی درباره اعتبار حقوقی آن مطرح میکنند؛ برای نمونه، درباره چیزی که پدری به فرزندش بخشیده، حکمی جداگانه در روایات دیگر آمده است. این تشبیه روشن میکند که نباید با هدیه همچون چیزی موقت یا قابل بازپسگیریِ بیقیدوشرط رفتار کرد.
- هدیه را با نیتی خالص ببخش و بعداً از آن بهعنوان وسیلهای برای فشار آوردن استفاده نکن.
- با هدیههایی که دریافت میکنی با دقت رفتار کن و هرگونه ابهام درباره مالکیت را بهموقع روشن کن.
- اگر میخواهی بخششی را پس بگیری، ابتدا درباره شرایط و احکام مربوط با فردی آگاه مشورت کن.
این روایت از ابنعباس نیز به پس گرفتن بخشش میپردازد و استثنایی را که درباره والد و فرزندش مطرح شده، بیان میکند.
Sahih al-Bukhari · #2623 (Sahih)عمر در این روایت از هدیهای میگوید که به دیگری داده بود و از پیامبر ﷺ میپرسد آیا میتواند آن را دوباره بخرد؛ این ماجرا به فهم بحث فقهی درباره بازپسگرفتن بخششها کمک میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.